بیشتر به ترکیب ابیات و ترجمه تحت اللفظی آنها اهمیت میدهد و چون سرآغاز نسخه افتاده معلوم نشد از کیست؛ خط: نسخ، کا: علی نقی بن میرمحمد شریف حسینی، تا: غره جمادی الثانی ۱۱۲۹ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح؛ مهر: کاتب «العبد علی نقی الحسینی» (بیضی) و «العبد نقی الحسینی» و «عبده نقی الحسینی» (مربع)؛ جلد: تیماج مشکی، ۱۶۸گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۴×۱۹سم [ف: ۵ - ۲۴۶۵]
۴. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: ۱۱۰۰
آغاز: بسمله قال محمد هو ابن مالک ... الشرفا قال فعل ماضی محمد فاعل و هو مبتدا ابن خبرش مضاف شده ... حاصل معنی آنکه گفت محمدی که او پسر مالک است ثنا و ستایش میکنم من موجود و پرورنده خود را که حضرت واجب تعالی جل و جلاله؛ انجام: فاحمدلله مصلیاً علی محمد خیر نبی ارسلا احصی من الکافیه الخلاصة
نسخه غیر از شرح الفیه محمد صادق بروجردی است اما همانند آن شرح و ترکیب عبارات منظومه الفیه ابن مالک نحوی است، روش مترجم آن است که دو بیت از متن را نقل و سپس ترکیب و معنی میکند؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن ملا عبدالله، تا: ۱۱۵۶ق؛ کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: تیماج مشکی، ۲۰۸گ، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۴/۵×۲۰سم [ف: - ۱۵۳]
۵. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۲۳۴۸
آغاز: قال محمد هو ابن مالک ... التركيب قال فعل ماضی احوف واوی دراصل قول بود؛ انجام: بدلیل اینکه لفظ مونث در حقیقه بازاء لفظ مذکر است پس باید که مناسب او باشد و مناسب لفظ او اذی است و در او چهار وجه است
ترجمه و ترکیب «الفیه» ابن مالک است که ابتدا ترکیب هر بیت به تفصیل آمده و سپس ترجمه به اختصار به دنبالش ذکر شده است؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوهای، ۶۵گ، ۱۸ سطر، اندازه: ۱۹×۲۱سم [ف مخ - ۳ - ۱۱۵۳]
۶. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۹۰۱
آغاز: و رفع فعل و نصب مشترک میان فعل و اسمند و چون اسم مرفوع و اسم منصوب و فعل مرفوع که مضارع مفرد باشد بی عامل لفظی ظاهر و بین بود لهذا اکتفا نمود در تمثیل بفعل منصوب؛ انجام: فاحمدالله مصلیا علی ×× محمد خیر نبی ارسلا / و اله العز الكرام ام البررة ×× وصحبه المنتجبين الخيره
شرح و ترجمه روانی است از «الفیه» ابن مالک، شارح نخست چند بیت از «الفیه» را میآورد سپس به ترکیب آنها پرداخته و بعد از آن، ترجمه ابیات به طور آزاد روان ذکر میکند که تحت عنوان «حاصل معنی» است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: دوشنبه ۱۷ شعبان ۱۲۱۷ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور سبز، ۲۱۰گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۶×۲۲سم [ف مخ - ۳ - ۱۱۵۳]
۷. قم؛ مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: ۴۶۷
آغاز: ما ثبت خواهد آمد مثل مررت برجل. صفة استحسن جر فاعل ×× معنی هما المشبهة اسم الفاعل. التركيب صفة مبتدأ استحسن در موقع نعت از برای صفت، استحسن فعل مجهول؛ انجام: بواسطه آن که واجب است فک او چون احبب و اشذذ وجه دویم هلم کرده شده در او ادغام و ما بجمعه عنيت قد كمل ×× نظماً على جل المهمات اشتمل / ... و آله العز الكرام البررة ×× و صحبه منتجبين الخيره
شرح مفصلی است بر «الخلاصة فی النحو» مشهور به الفیه ابن مالک، شارح ابتدا یک یا دو بیت از متن میآورد و پس از آن به ترکیب، و بعد به معنی و تفسیر آن میپردازد؛ خط: نسخ، کا: جعفرولدحاجی محمد لطیف، تا: ۱۲۶۳ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوهای مذهب، ۱۶۸گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۴×۲۱سم [ف: ۱ - ۳۹۴]
۸. اراک؛ کتابخانه مدرسه سپهدار؛ شماره نسخه: ۱۶۴/۳۳
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمین ... قال محمد هو ابن مالک، احمد ربی و لله خیر مالک ...؛ آغاز شرح: در حالیکه درود میفرستم بر پیغمبر برگزیده و بر آل و ذریه او که تمام کرده اند ... بدانکه الشرفا مفعول مستکلمین باشد یا آن که مستکمل صفات حمیده اند و بزرگان بنابر آنکه الشرفا آل باشد؛ انجام: واله الغر الكرام البرره ×× و صحبه المنتخبين الخيره؛ انجام شرح: و آنچه خواسته شد به جمع و تالیف او مستحق که کامل و تمام شد نظم او که مشتمل است بر حل و معظم مهمات و احصا کرد خلاصه را از کافیه که تضیف منصف است، پس چون چنین است حمد میگویم خدایرا در حالیکه تقدیر میکنیم که صلوات فرستم بر محمد که مرسل است و بر آل او که واضع و مشهور کریمانند و نیکوکار و بر اصحاب او برگزیده خداوندگارند
خط: نسخ و تحریری، بیکا، تا: سلخ ذیحجه ۱۲۷۱ق؛ مصحح؛ مهر: «پیرو دین محمد مهدی» (بیضی)، «عبده میرزا محمد ابن محمد علی» (بیضی)؛ کاغذ: لیمویی، جلد: چرم قهوهای، ۹۹گ، ۲۰ سطر، اندازه: ۱۰/۵×۱۷سم [دو کتابخانه اراک: - ۱۹۴]
۹. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۵۰۳۴
آغاز: و احمد بفتح المیم صیغه متکلم وحده از فعل مضارع معلوم و فاعل او ضمیر انا که مستتر است در او؛ انجام: و حذف کرده اند احد التائین را و این بسیار است مثل قوله تع لتنزل الملائكة و الروح.
شرحی است مفید و ممتع و در حد خود مبسوط که در آن شارح فاضل هر بیت از الفیه را ابتدا ترکیب و سپس معنی نموده و به لحاظ این که ورق اول از نسخه ساقط است نام شارح را علی العجاله بدست نیاوردیم؛ خط: نستعلیق، کا: مهر علی ابن ... قاجار قوانلو، تا: چهارشنبه ۱۳ ذیحجه؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: آقا جمال الدین نوری، مهرماه ۱۳۶۴؛ کاغذ: شکری، ۱۹۴گ، ۲۲-۲۳ سطر، اندازه: ۱۴/۵×۲۰/۵سم [ف: ۱۲ - ۱۳۰]
۱۰. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: ۴۶
آغاز: تقرب الأقصى بلفظ موجز ... نزدیک میکند این الفیه مطالب اقصی را بعضی مطالب دور از فهم را