فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۱۶، ص ۳۶

۳۶ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۱۶
ش ۷ ص ۴۸۵-۴۸۸ و ش ۸ ص ۵۴۷ -۵۵۶) به چاپ رسیده است. آغاز: الحمد لله رب العالمين ... لما فرغت من نظم ارجوزتی المسماة بطب البلاهة اعدت و امعنت النظر فی تصحيحها فوجدتها كثيرة الاغلاق [دنا ۴۶۶/۵؛ فهرستواره منزوی ۳۴۶۷/۵] ۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۶۸۱ آغاز: برابر فقط شرح بیت اول آمده است؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۳؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، ۱۳گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۳×۲۰/۵سم [ف: ۲۷ - ۱۳۳] ۲. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۳۶۴ آغاز: هذا كتاب ذخر السفاهة على طب البلاهه. بسمله، الحمد لله رب العالمين و الصلوة على محمد و اله اجمعين؛ انجام: و مستحق ضرب و شتم ندانند که مأمور بودم و مذور و العذر عند كرام الناس مقبول تمت فی ۱۲۸۱. خط: نسخ، کا: عبداله زرگر، تا: ۱۲۹۷ق؛ مجدول؛ با یک مجلس نقاشی سیاه قلم که بالای آن آمده «تصویر شیخ ابوهاشم»؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ماشی، ۲۰گ، ۱۷ سطر (۷×۱۳/۵)، اندازه: ۱۳×۲۰سم [ف: ۳ - ۴۲۴] ۳. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۶۲۶۲ آغاز: برابر؛ انجام: تمام خرج سر و ریش او شود بیقین ×× برادرانش ز حسرت کشند ناله و آه خط: شکسته نستعلیق و نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۱۴؛ واگذاری بنیاد مستضعفان در شهریور ۱۳۶۷؛ کاغذ: نباتی، ۱۷گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۳/۵×۲۱/۵سم [ف: ۱۷ - ۲۶۲] ۴. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه: بدون شماره بی‌کا، بی‌تا؛ افتادگی: انجام [میراث اسلامی: ۵ - ۵۶۸] ۵. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۷۲۶/۲ آغاز: كثيرة اللفظ قليلة المعنى لايخلو من حشو مخل و اطناب ممل ... فالفت كتابا متضمنا ايضاح ما اضمرته ... و سميتها بذخر السفه على طب البله ... اصل سكنجبين عسل و خل - ان لم يكن عسل فخل مخل؛ انجام: شستشو دهند (تا این قدر سخن در طهارت و مسائل فقه کافی است. فهرست حال خود. صورت فهرست: عرضه داشت کمترین ... هاشم بن المفيد ... و العذر عند كرام الناس مقبول. بتاریخ شب یک‌شنبه ۱۴ محرم ۱۳۰۵) (ارمغان نزدیک بچهار صفحه که در نسخه ما نیست). خط: نسخ و نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، جلد: ترمه، ۴۱ص (۳۲-۷۲)، ۱۲ سطر (۴×۷)، اندازه: ۷×۱۰سم [ف: ۱۴ - ۳۶۷۳] ● ذخر العالمين فی شرح دعاء الصنمين / شرح دعا / فارسی zoxr-ol 'ālamayn fī š.-e do'ā'-es sanamayn قزوینی، محمد مهدی بن علی اصغر، - ۱۱۲۹ قمری qazvīnī, mohammad mahdī ebn-e ‘alī asqar (- 1717) وابسته به: دعاء صنمی قریش = دعاء الصنمين؛ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (-۴۰) اهدا به: شاه سلطان حسین صفوی (۱۱۰۵-۱۱۳۵) شرحی است در یکصد اصل بر دعای مشهور به «دعای صنمی قریش». هر قطعه از دعا یک اصل شرح شده و مطالبی اعتقادی در ضمن آن آمده است. کتاب دارای مقدمه‌ای است که به فضیلت این دعا و مکان قرائت آن پرداخته است. شرح‌های این دعا بسیار است، صاحب الذریعه (ج۸: ۱۹۲) می‌گوید بیش از ده شرح دارد و آخرین شرح آن نگارش محمد علی مدرس چهاردهی (-۱۳۳۴ق) می‌باشد. یکی از معروف‌ترین شرح‌های آن، کتاب مورد گفتگو است که «ذخر العالمین» نام دارد. نگارنده در دیباچه این کتاب می‌گوید: هر گاه پادشاه زمان شیعی باشد برای نگاهداری دلیل‌ها از نابودی شکستن تقیه باید و گفتن حقیقت واجب می‌گردد و من چون هنگام نگارش کتاب «دليل الدعاة في شرح عين الحياة» به دعای صنمی قریش برخوردم دیدم حقایق تاریخی بسیار دربر دارد خواستم آن را جداگانه شرح نویسم از این روی در آنجا ترجمه اکتفا کردم و چون شاه سلطان حسین صفوی به مشهد آمد به او اهدا کرده و این شرح را بعداً تهیه نمودم و آن را بر یک مقدمه و یک مقصد مرتب ساختم، در دیباچه سند و فضایل این دعا را از مصباح کفعمی (-۹۰۵ق) و «بحار الانوار» مجلسی (-۱۱۱۰ق) و کتاب «رشح الولاء» نگارش استاد خواجه طوسی ـ به گفته امل الآمل ـ و کتاب‌های ابن طاوس (-۶۶۴ق) و «شرح عربی بر دعای صنمی قریش» که نزد وی بوده است آورده و نیز داستان گفتگوهای علامه حلی (-۷۲۶ق) در مجلس اولیجانو، و چگونگی نگاشتن فضل بن روزبهان «ابطال نهج الباطل» را به سال ۹۰۹ و نگاشتن قاضی نورالله (-۱۰۱۹ق) کتاب «احقاق الحق» را در پاسخ آن یاد کرده. سپس می‌گوید: کتاب بر صد اصل تقسیم کردم و چون در هر اصل مطالب گوناگون کلامی و تاریخی و خارج از موضوع کتاب گرد آمده است، یک فهرست موضوعی برای آن مطالب تهیه کرده این فهرست بیست باب دارد و بیست موضوع مهم کتاب در آن گنجانده شده و در هر باب یک یک مسائل آن را یاد کرده و نزد هر مسئله شماره آن اصل را که این مسئله در آن مشروحاً یاد شده گذارده است. فهرست بیست باب این است: ۱. احوال پیغمبر، ۲. صلوات و درود بر او، ۳. لعن و نفرین بر ملاعین، ۳. قرآن و تحریف آن، ۵. احوال فاطمه، ۶. معنی امامت و پیشوایی، ۷. احوال امامان، ۸. زندگانی علی، ۹. یاران پیغمبر و تابعان ایشان، ۱۰. ابوبکر، ۱۱. عمر، ۱۲. عثمان، ۱۳. منافقان، ۱۴. برخی از اشقیاء، ۱۵. آیاتی که در این کتاب تفسیر شده، ۱۶. احادیثی که در این کتاب شرح داده شده، ۱۷. احکام
۳۶

گزارش اشکال یا پیشنهاد