فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۱۳، ص ۸۹۷

۸۹۷ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۱۳
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۰۱۱۲/۱ آغاز: الحمدلله رب العالمین ... اما بعد این رساله ایست در علم حساب که استخراج شده از خلاصة الحساب؛ انجام: معلوم می‌شود که در هر قدح چه مقدار آب و چه مقدار عسل و چه مقدار سرکه دارد خط: نستعلیق، کا: محسن بن ابراهیم حسینی تنکابنی، تا: ۱۲۶۳ق، جا: خرم آباد؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، ۲۰گ (۱پ-۲۰ر)، اندازه: ۱۰/۵×۱۵سم [ف: ۲۶ - ۷۹] ● خلاصة الحساب (ترجمه) / حساب / فارسی xulāṣat-ul ḥisāb (t.) وابسته به: خلاصة الحساب شیخ بهائی، محمد بن حسین (۹۵۳-۱۰۳۰) ظاهراً غیر همانند: ۱. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۳۲۸۲ آغاز: عددی بشماره احاد عدد دیگر آن را ضرب گویند.؛ انجام: و همچنین از قسمت جزء شیء بر مال خارج قسمت جزء کعب خواهد بود و از قسمت واحد بر مال خارج قسمت. روش این ترجمه حاشیه گونه است. متن عربی را در عنوان «قوله» آورده. ترجمه و توضیح را در عنوان «یعنی» ذکر نموده است: «قوله و لنورد هذه الاعمال فی فصول یعنی هراینه می‌آریم این اعمال مذکوره را در چند فصل»؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: حدود آخر قرن ۱۲ و اوایل قرن ۱۳؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: نخودی، ۹۴گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۸/۵×۱۱سم [ف: ۱۸ - ۳۵] ۲. تهران؛ دانش‌سرای عالی - کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: ۶۱/۴ بی‌کا، تا: قرن ۱۳؛ قطع: ربعی [نشریه: ۵ - ۶۳۹] ۳. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۱۶۴۹ آغاز: پس از بسمله: ترجمه کتاب خلاصة الحساب تصنیف ملابهاءالدین محمد ابن حسین العاملی انطقه الله بالصواب فی یوم الحساب. (کذ)؛ انجام: و السلام حامدا و مصلیا و مسلما. روش ترجمه: نخست جمله‌های عناوین ابواب و فصول متن عیناً ذکر شده سپس به ترجمه تمام عبارات متن پرداخته شده است؛ خط: نستعلیق، کا: دوست محمد قندهاری، تا: ۱۴ شعبان ۱۲۵۰ق، جا: لکهنو؛ اهدایی: رهبری، خرداد ۱۳۷۳؛ کاغذ: شکری فرنگی، جلد: مقوا، ۶۱گ، اندازه: ۲۲/۵×۳۵/۵سم [ف: ۱۸ - ۳۵] ۴. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۸۴۱/۱ آغاز: الحمد لله رب العالمین ... اما بعد این مختصری است در ترجمه خلاصة الحساب و کشف معضلات آن؛ انجام: پس از خفظ کن وصیت مرا بتو و خدا حفیظ است ترا. ترجمه نیکویی است از «خلاصة الحساب» شیخ بهاء الدین عاملی با توضیحاتی اندک اگر توضیح لازم بود. این ترجمه جز «ایضاح الحساب» لاهیجی است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد یوسف، تا: ۱۴ ذیحجه ۱۲۸۶ق؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، ۱۵۲ص، اندازه: ۱۳×۲۱/۵سم [ف: ۲۰ - ۱۸۸] ۵. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: ۱۲۲۹/۲ آغاز: ... خارج بماده ممنوع است و جواب داده است به اینکه موضوع؛ انجام: و نگاه دار وصیت مرا بسوی تو و خداست جل شأنه نگاهدارنده تو ترجمه «خلاصة الحساب» است که قطعه قطعه عربی را با عنوان «قوله» ذکر کرده و بعد به ترجمه آن پرداخته است؛ خط: نستعلیق، کا: خواجه کریم الله، تا: ۱۲ جمادی الاول سال سوم احمد شاهی؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج زرشکی، ۶۸گ (۳ر-۷۰ر)، اندازه: ۱۵×۲۴/۵سم [مؤید: ۳ - ۱۹۵] ۶. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۰۰۷۲ بی‌کا، بی‌تا؛ خریداری از مهردخت همایی [رایانه] ۷. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۵۹۲۷ آغاز: قواعد دیگر که از شرح خلاصه نقل شده قاعده در ضرب آحاد در ما بین عشره و عشرین مضروب را با آحاد؛ انجام: یعنی مستدیر و مضلع و قایم و مایل حاصل ضرب قاعده اوست در ارتفاع او الله اعلم بالصواب. این رساله شامل ترجمه برخی از قواعد خلاصه الحساب شیخ بهایی است با سرفصل‌های زیر: قواعد دیگر از شرح خلاصه، فصل در استخراج مجهولات بضابطه خطائین، بعضی مسائل مختلفه که بقاعد غریبه استخراج توان نمود، کسور که آن مشتمل است بر مقدمه و دوازده فصل، فصل دوم از فارسی حساب در حساب کسور که آن مشتمل است بر مقدمه و دوازده فصل، مقاله سیم از فارسی حساب در علم مساحت که مشتمل بر مقدمه و سه باب؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ با اشکال هندسی؛ انتقالی از سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی؛ کاغذ: فرنگی آبی و فستقی، جلد: تیماج مشکی، ۱۰ص (۴۳-۳۴)، اندازه: ۱۰/۵×۲۲سم [رایانه] ۸. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۵۸۳۶ آغاز: بسمله، شکر و سپاس مر واجب الوجودی را سزاست که از حساب و شمار الا و نعمایش زبده و خلاصه محاسبان؛ انجام: مربع وتر محفوظ اول یکهزار و صد و بیست و پنج است که از ضرب پانزده ... خط: نسخ، بی‌کا، بی‌تا؛ مصحح؛ تملک به سال ۱۳۳۶ و یادداشتی از ابوالحسن بن علی نقی؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن عنابی، ۶۰گ، ۲۱سطر (۶/۳×۱۳/۵)، اندازه: ۱۳×۲۰/۵سم [رایانه] ۹. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۰۰۷۲ بی‌کا، بی‌تا؛ خریداری از مهردخت همایی [رایانه] ۱۰. تهران؛ شهشهانی ، حسین؛ شماره نسخه: بدون شماره به نام منتخب، از مهندس لاهوری؛ بی‌کا، بی‌تا [میراث اسلامی: ۵ - ۵۹۷]
۸۹۷

گزارش اشکال یا پیشنهاد