فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۱۳، ص ۸۳۶

۸۳۶ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۱۳
۸. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۷۰۳۹ آغاز: و بعضی آن مرکبات اولیه این مفردات را رواح و قوی و افعال بدنیه و اسباب حدوث کیفیات در بدن؛ انجام: جوزه مطلقه نه درخمی است و نزد بعضی چهار مثقال است ... خط: نسخ خوانا، بی‌کا، تا: احتمالاً قرن ۱۱؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی؛ جلد: چرم قهوه‌ای، ۴۴۶ص، ۲۷ سطر (۹×۱۹)، اندازه: ۱۵×۲۷سم [ف: ۴۷/۱ - ۱۷۶] ۹. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۴۴۷۰ خط: نستعلیق، کا: حاجی عسکری بن حاجی عباس بیک ملت قمی، تا: ۹ رمضان ۱۰۵۹ق، جا: کاشان؛ افتادگی: آغاز (در دیباچه)؛ محشی، یادداشت میرزا محمد ابراهیم طبیب قزوینی متخلص به محیط در ۱۲۹۴؛ تملک: غلامعلی طبیب صدرالاطباء مشهدی در ذیقعده ۱۲۹۳؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه‌ای، ۴۳۷گ، ۲۵ سطر، اندازه: ۱۳/۴×۲۵سم [ف: ۲ - ۲۲۷] ۱۰. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۹۲۶ خط: نستعلیق، کا: محمد مفید تفرشی، تا: پنج‌شنبه ۲۸ ربیع الثانی ۱۰۸۸ق، جا: خرم آباد؛ مصحح، محشی، با نسخه‌ای پزشکی به نقل از میرزا احمد حکیم باشی؛ جلد: تیماج مشکی، ۳۱۶گ، مختلف السطر، اندازه: ۱۷/۵×۲۴/۵سم [ف: ۲۰ - ۳۴۸] ۱۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۰۳۸ آغاز: برابر؛ انجام: حاوی معالجات بی بدلان یونان جامع مداوات ... هندوستان و موجز کتابهای پیشین. خط: نستعلیق هندی، بی‌کا، تا: ۱۰۹۲ق؛ دارای یک سرلوح و مجدول؛ کاغذ: هندی سفید، جلد: تیماج قرمز، ۷۸۹ص، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۰×۳۴سم [ف: ۱۹ - ۳۰] ۱۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۳۸/۱-طباطبائی آغاز: باب اول در بیان آنچه دانستن آن موقوف علیه حفظ صحت و رفع مرض است بر وجه کلی چون طبیعت و مزاج و علامات ثابته امزجه طبیعیه ... و اسباب حدوث کیفیات در بدن مطلقاً و دلالت نبض و نفس و قاروره و بزاق و عرق بر حالات بدنیه مطلقاً؛ انجام: برابر؛ پایان این بخش (ص ۶۱۴): و قابلیت هوای ملک و وقوع آن چند بار دیگر قبل از این شرط بود، و الله اعلم بالصواب و الیه المرجع و المآب. در کنار این سطور با قلم نستعلیق خوب نوشته «بلغ القبال و الحمدلله علی کل حال». در پایان این بخش آمده: قبل از اسکندر اطباء این علم را نمیاموختند مگر اولاد را، اسکندر این سنت را مستنکر دانست و گفت هر کس اهلیت این علم را دارد اطباء او را به جای فرزند دانند و این علم را به او یاد دهند. خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: آغاز؛ قسمتی از باب ۵ در حاشیه با قلم نستعلیق خوب نوشته که از ص ۳۱۱ تا ۳۲۲ را فراگرفته است و به جای آن در متن این نسخه وصایای ابن سینا در آخر قانون و گفتار شارح قانون خطاب به پزشکان افزوده شده. این از نکته‌هایی است که تنها در این نسخه به چشم می‌خورد و در دیگر نسخه‌های این کتاب که تا کنون دیده‌ام وجود ندارد. توضیح آن که در باب ۵ در زیر عنوان: «وصایا در طریق مراعات مرضی ...» مؤلف بخشی از آداب و وظائف پزشک را در برخورد و رفتار با بیمار و به کار بردن اصول دقت و کاردانی در این باره به نقل از قانون و شرح قانون درج شده. نخست متن عربی قانون و سپس ترجمه گفتار شارح قانون به فارسی آورده شده، این اضافات در نسخه حاضر از زبان محمد امین غباری است؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، ۳۰۸ص (۱-۳۰۸)، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۶/۵×۲۹سم [ف: ۲۳ - ۱۲۶] ۱۳. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۱۵۲۷/۱ آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق پخته، بی‌کا، تا: قرن ۱۲؛ ۲۷۸گ (۱پ-۲۷۸پ) [ف: ۳ - ۱۲۱] ۱۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۰۸۰ آغاز: برابر؛ انجام: باب پنجم در بیان اقسام مرض و امتلاآت منذره بامراض و علامات خیر و شر که اکثر آنها عمومی تا آخر باب چهارم را بیشتر ندارد؛ خط: نستعلیق شکسته، بی‌کا، تا: قرن ۱۲؛ واقف: نادرشاه، ۱۱۴۵؛ کاغذ: نخودی ، جلد: مقوا، ۶۳گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۳×۲۰سم [ف: ۱۹ - ۱۸۴] ۱۵. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: ۱۰۹۱ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: انجام؛ اندازه: ۱۷×۲۹/۵سم [نسخه پژوهی: ۲ - ۱۵۷] ۱۶. همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: ۲۴ خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن ۱۲؛ مجدول؛ جلد: مقوایی، ۴۵۲گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۲۱×۳۳سم [ف: - ۱۹] ۱۷. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۴۲۸۹/۴ آغاز: بسمله. رب یسروتمم. و اما دلالت حالات نبض بر حالات بدن مطلقا یعنی؛ انجام: طریق گرفتن بول ... و غیرها کثرت احتباس و اشباهها، تمت گزیده‌ای است از آن، بی‌دیباچه؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۲؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن آلبالویی، ۱۰گ (۱۳۲ر-۱۴۱ر)، ۲۳ سطر، اندازه: ۱۶/۳×۲۴/۱سم [ف: ۷ - ۳۳۳] ۱۸. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۰۶۹ آغاز: برابر؛ انجام: اگر فلفل زنجبیل با سقمونیا و با عسل بر ذکر طلی کنند همین عمل کند مجربست و آزموده اند. خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: محتملاً قرن ۱۲؛ در بعضی صفحات آمده بلغ المقابلة؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج ماشی، ۳۸۷گ، ۲۳ سطر (۱۲×۲۰/۵)، اندازه: ۲۰/۴×۲۹سم [ف: ۵ - ۷۸] ۱۹. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۴۲ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج تریاکی، ۱۱۴گ، ۲۳ سطر (۱۲×۲۲)، اندازه: ۲۰×۲۹سم [سنا: ف: ۱ - ۷۱] ۲۰. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: ۱۹۹خ
۸۳۶

گزارش اشکال یا پیشنهاد