بیکا، بیتا [دلیل المخطوطات: ۱ - ۱۵۰]
● الحشرية ۲ = المعاد (رسالة فی) / کلام و اعتقادات / عربی
al-ḥašrīya = maʻād (r.-un fī)
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، ۹۷۹ - ۱۰۵۰ قمری
ṣadr-od-dīn-e šīrāzī, moḥammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)
رساله مختصری است در بیان احوال بعد از مرگ تا قیامت کبری به طور موجز و مختصر در نه «فصل» بدون خطبه و مقدمهای، به احتمال این رساله بخشی از کتب فلسفی ایشان میباشد که جداگانه کتابت شده؛ ولی مسلماً رساله حشر الاشیاء یا طرح الکونین ملا صدرا نیست و با آن تفاوت فاحش دارد؛ ولی با مراجعه به کتب مطبوعه مؤلف از قبیل «اسفار، شواهد الربوبیه، مبدء و معاد، عرشیه، مشاعر، مفاتیح الغیب، اسرار الآیات و ... » معلوم شد این رساله با ابواب مشابه آن کتب در چندین موارد اشتراک عبارتی دارد لکن غیر از آنها میباشد. شاید رساله حشریهای دیگری از او باشد. فهرست فصول آن عبارتند: فصل: فی ان عذاب القبر حق بقول مجمل؛ فصل: فی الاشارة الى حقيقة الحشر؛ فصل: فی الاشارة الى الصراط؛ فصل: فی الاشارة الى كيفية وزی الاعمال و ذکر المیزان؛ فصل: فی الاشارة الى صحائف الاعمال و کرام الکاتبین؛ فصل: فی الاشارة الى طبقات اهل الحساب؛ فصل: فی ذکر اصناف الخلائق یوم الآخرة؛ فصل: فی الاشارة الى خازن الجنة و خازن الجحيم؛ فصل: فی الاشارة الى حالات يحدث يوم القيمة و الى وقوف الخلق فی العرصات.
آغاز: فصل فی ان عذاب القبر حق بقول مجمل كل من شاهد بنور البصيرة باطنه فى الدنيا لرآه مشحوناً بانواع الموذيات و اصناف السباع ...
انجام: لمن يرى حتى يطلع الخلائق من هول مشاهدتها على عدمهم وقعاتهم فتسره شرره لولا ان صانها الله لاحرقت السموات و الارض تمت الرسالة.
چاپ: تهران، ۱۳۰۲ق، وزیری، ۳۰ص، (رسائل آخوند ملاصدرا: صص ۳۴۱-۳۷۰)
[دنا ۶۶۰/۴ (۸ نسخه)؛ یادنامه ملاصدرا ۱۱۰؛ مشار عربی ۴۵۷ با عنوان رسالة فی حشر الاشیاء؛ الذریعه ۲۲/۷ «حشرالاشیاء»؛ ریحانه ۴۱۷/۳-۴۲۰]
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۵۰۰۳/۲
نام کتاب از «کتابشناسی ملاصدرا» ص۳۲۴ انتخاب شد؛ خط: نستعلیق، کا: سید محمد حسینی، تا: رمضان ۱۰۹۲ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، ۲گ (۲۹ر-۳۰ر)، اندازه: ۱۲×۲۱/۵سم [ف: ۱۴ - ۳۰۱]
۲. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۸۷۰/۲
آغاز و انجام: برابر باتوجه به آغاز نسخه نام کتاب برگزیده شد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۱۹۴ق، جا: اصفهان مدرسه جدید سلطانی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ، ۲۳ص (۱۰۵-۱۲۷)، ۱۸ سطر (۵/۵×۱۲/۵)، اندازه: ۱۰/۵×۱۷سم [ف: ۸ - ۳۷۷]
۳. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۲۱/۲
آغاز و انجام: برابر
با توجه به آغاز نسخه نام کتاب برگزیده شد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۱۹۵ق، جا: اصفهان کوی نیم آورد؛ محشی؛ در پایان دارد: «تمت الرسالة المتعلقة بالكتاب يوم الاثنين من ربیع الاول سنة ۱۱۹۵» شماره یکم مبدء و معاد شیرازی است و این گفتار با آن میپیوندد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوهای، ۲۱ سطر (۱۰/۵×۱۹)، اندازه: ۱۵×۲۵/۵سم [ف: ۳ - ۳۲۲]
۴. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: ۴۸۲/۳
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه ذکرشد؛ خط: نسخ و نستعلیق مختلف، بیکا، تا: ۲۰ ربیع الثانی ۱۱۹۹ق؛ جلد: مقوا، اندازه: ۱۵×۲۱/۵سم [ف: ۳۹۷]
۵. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۲۴۵۲/۳
آغاز و انجام: برابر
نام کتاب باتوجه به آغاز نسخه برگزیده شد؛ خط: نستعلیق، کا: احمد بن سید مهدی یزدی، تا: قرن ۱۳؛ جلد: تیماج سبز، ۶گ (۱۶۲ر-۱۶۷پ)، ۲۳ سطر، اندازه: ۱۵/۵×۲۱سم [محدث ارموی مخ: ۱ - ۱۵۸]
۶. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۷۴۰۰/۲
نام کتاب از «کتابشناسی ملاصدرا» ص ۳۲۴ تعیین شد؛ بیکا، تا: ۱۲۰۱ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، ۳۰ سطر (۱۰×۱۷/۵)، اندازه: ۵×۲۳سم [ف: ۱۶ - ۵۴۶]
۷. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۳۰۷/۲
آغاز و انجام: برابر
نام این رساله از «کتابشناسی ملاصدرا» انتخاب شد؛ خط: نسخ، کا: محمد صادق بن ملا عظیم قراداغی، تا: ۱۲۵۱ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، ۷ص (۲۸-۳۴)، ۱۶-۲۶ سطر (۱۰×۱۵)، اندازه: ۱۶×۲۳سم [ف: ۷ - ۲۷۸]
۸. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: ۶۰۶/۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ از موقوفات رمضانیه آقا ابراهیم ۱۲۳۰؛ جلد: تیماج مشکی، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۲×۱۹سم [ف: ۳۱۹]
۹. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۸۰۲/۵
آغاز و انجام: برابر
نام کتاب از «کتابشناسی ملاصدرا» ص ۳۲۴ تعیین گردید؛ بیکا، بیتا؛ ۱۳ص (۱۹۰-۲۰۲) [ف: ۵ - ۲۱۹]
حشمت شاهی ← احسن المصابیح