تم الفورد كس و هو الفهرست ... قال مهران بن منصور بن مهران الحمد لله الذى خلق فسوى ...
انجام: تمام شد این کتاب حشایش که اصل او حکیم دیسقوریدوس به یونانی جمع نموده و از آن به سریانی نقل شد و از سریانی در زمان یکی از ملوک فارس به عربی نقل شده است و تراب عتبه مرتضوی غیاث الدین رضوی به فارسی نقل نموده است.
[دنا ۶۵۸/۴؛ نشریه ۸: ۳۷]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۳۱۳-ف
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: بنیاد خاورشناسی لنینگراد D۱۴۳ (ص ۴۳۲ فهرست عمومی)؛ بیکا، تا: جمادی الثانی ۱۰۶۸ق؛ ۱۷۴گ، ۳۲ سطر، قطع: رحلی [فیلمها ف: ۳ - ۴۴]
● حشایش دیسقوریدوس (ترجمه) / طب / فارسی
hašāyeš-e dīsqorīdos (t.)
حسینی، علی بن شریف
hoseyn, ‘alī ebn-e šarīf
وابسته به: الحشائش؛ پدانیوس دیوسکوریدس (قرن ۱ میلادی)؛ ترجمه: مسیحی، مهران بن منصور (قرن ۶)
متن از دیسقوریدوس عین زری و ترجمه عربی آن از مهران بن منصور بن مهران، که از سریانی به عربی درآورده است. این ترجمه در ۷ «مقاله» است.
منزوی در معرفی این نسخه، مترجم فارسی را ناشناس میداند، ولی سزگین مترجم فارسی همین نسخه را علی بن شریف حسینی میداند که در فهرست عکسی دائرة المعارف به عنوان کاتب نسخه معرفی شده است. عبارت انجامه نسخه («تمت ترجمه الکتاب ... علی يد ... ») احتمال مترجم بودن علی بن شریف حسینی را تقویت میکند.
[فهرستواره منزوی ۳۳۶۱/۵؛ نامه آستان قدس، ش ۳۷ (دوره دهم، ش ۱) ۱۵۹ گفتار استاد دانش پژوه «ترجمه حشایش»؛ سزگین، تاریخ نگارشهای عربی، جلد ۳، ص ۹۷]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۴۲۴-عکسی
آغاز: الحمد لله الذى خلق فسوى و الذى قدر فهدى و الذى اخرج المرعى ... به ایام مولانا الملک العالم العادل المؤید المظفر المنصور نجم الدين ... ملک دیار بکر الب اینالج قتلغ بک ابوالمظفر البی بن تمرتاش بن ایل غازی بن ارتق ... اما بعد، بر خوانندگان پوشیده نماند که این کتاب حشایش را که منسوب است به دیسقوریدوس عین زری (زربی) از لغت عربی به زبان پارسی ترجمه فرمودند حضرت امیر الکبیر العالم ... امیر رستم بن امیر سالار بن محمد بن سالار الکوهدمی (کوه دهی؟)؛ انجام: تمام شد مقاله هفتم از کتاب دیسقوریدوس عین زری در حشایش و حیوان و انواع نبات. تمت ترجمه الكتاب المذكور بعون الملك الغفور ... على يد ... علی بن شریف الحسینی ... محرم الحرام سنة سبع و ستین و ثمانماية الهجرية
اصل نسخه: ترکیه، توپقپوسرای، ش ۲۱۴۷. از آغاز تا پایان مقاله هفتم. در ۳ مجلد؛ خط: نستعلیق ریز، کا: علی بن شریف حسینی، تا: محرم ۸۶۷ق؛ ۲۷۹گ [عکسی ف: ۲ - ۶۵]
● الحشر / فلسفه / عربی
al-ḥašr
احسائی، احمد بن زین الدین، ۱۱۶۶ - ۱۲۴۱؟ قمری
aḥsā'ī, aḥmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۶۵۵۸/۴
خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۲۵۸ق؛ ۲۶گ (۷۳پ-۹۸ر)، ۱۵ سطر (۶/۵×۱۲) [ف: ۵ - ۲۸]
● الحشر / کلام و اعتقادات / عربی
al-ḥašr
از ناشناس، شاید گرفته از «حشر الاشیاء» ملاصدرای شیرازی (-۱۰۵۰ق) باشد. مباحث فلسفی است در چگونگی بازگشت اشیاء در روز رستاخیز. برای نشانی: « ... في الاشارة الى حقيقة الحشر. اعلم أن الزمان علة للتغير و التعاقب مطلقاً و المكان علة الاختفاء و الغيبة مطلقاً» (ص ۲).
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۱۰۴۲/۲
آغاز: بسمله. فى أن عذاب القبر حق بقول مجمل كل من شاهد بنور البصيرة باطنه فى الدنيا؛ انجام: علی نفوسهم. و يحشر على صور تلك الحيوانات في الدار الاخرة و اذا الوحوش ...
خط: نستعلیق شکسته، کا: علی اکبر مراغهای، تا: ۱۲۰۷ق؛ همراه «الحكمة العرشية» و «تفسیر آیة النور» از ملاصدرا؛ ۲گ (۳۱پ-۳۲پ) [ف: ۲ - ۹۰]
● حشرات شناسی / حیوانشناسی / فارسی
ḥašarāt-šenāsī
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۷۰۸
آغاز: جسم حیوانات مفصلی مرکب از چندین مفاصل و حلقه های متحرکست
خط: شکسته، بیکا، تا: ۱۳۲۶ق؛ ۶۰گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۷/۵×۲۱/۵سم [ف: ۲ - ۴۴۹]
● حشر اجساد / فلسفه / فارسی