تو ... سبحان صانعی که قامت سروقدان را در جلوه گاه ناز برافروخته ... بعد هذا در ایامی که جوانی و سلسله آمال و امانی دل فقیر بی سامان سلمان تربتی را بمطالعه رسائل مایل گردانید ... رساله حسن و دل سلطان الافاضل ... مولانا فتاح نیشابوری منظور شد ... بخاطر فاتر چنان رسید که ... اگر از نظم ناظمان ... بیتی چند در آن درج شود هر آینه قدروی در نظر اهل دل چون صفر یکی ده شود.
[فهرستواره منزوی ۳۱۶/۱؛ دنا ۶۵۱/۴]
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۱۲۲/۱۸
آغاز: برابر
بیکا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج قهوهای، ۲۰ص (۲۴۱-۲۲۲) [ف: ۳ - ۵۷۰]
۲. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۶۸۳۲/۲
آغاز: برابر؛ انجام: و من مانم همی با او عقل چونکه به پای خود
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ۱۱۰۴ق؛ افتادگی: انجام؛ ۱۱گ (۵۲۰ر- ۶۲۰پ)، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۲×۲۰سم [ف: ۴ - ۳۱۸]
۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۸۵۳/۵۱
آغاز: برابر؛ انجام: از هستی سلمان به جز از نام نماند است ×× سلمان غرض این بود که ماند ز تو نامی / تمت بعون الله تعالی
کامل؛ خط: نستعلیق، کا: جعفر بن محمد بدیع، تا: ۱۱۰۹ق، جا: مشهد رضوی؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج قهوهای، ۶گ (۱۸۸ر- ۱۹۳ر) [ف: ۲۹/۱ - ۱۳۸]
● حسن و دل / ادبیات / فارسی
hosn va del
به جز حسن و دل رضی تبریزی و فضولی و فتاحی است. در فهرست توپقاپوسرای و شیرانی لاهور (ج۲، ص۲۱۲) این منظومه از فتاحی دانسته شده که دلیل آنها میباید ابیات پایانی مثنوی باشد: سخن دارد زجان سرچشمه نوش ×× سخن جان دارد از من کن سخن گوش / سخن از فتح فتاحی فتوحیست ×× که هر بابی ازو مفتاح روحیست / زهر در مثنوی بسیار گفتند ×× در مدح و غزل بسیار سفتند / ز بحر نظم کس را در زمانه ×× به کف نامد چنین دری یگانه / نیابی در حقیقی و مجازی ×× چنین نوباوه در عشق بازی
آغاز: به نام آنک دلها را در آغاز ×× به نام اوست حسن مطلع راز / حکیمی کو جهان را عقل و جان داد ×× زحکم دل بدنها را روان داد ...
انجام: چو فیض حسن تست این داده دل ×× قبول [مقبلان را دار قابل] / پی این روضه بستان عالم ×× چو تاریخ تمامش دار خرم
[نسخههای منزوی، ج۴، ص ۲۷۷۲؛ توپقاپوسرای فارسی، ص ۲۲۹ (یا انتساب به فتاحی)؛ الذریعة ۱۶/۷]
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۸۵۲/۳۶
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق و شکسته، بیکا، تا: چهارشنبه ۱۰ جمادی الثانی ۱۰۹۸ق، جا: دوزال قراجه داغ؛ کاغذ: نخودی، جلد: میشن قهوهای، ۵۵ص (۳۱۱-۳۶۵)، اندازه: ۱۶/۱×۲۷/۸سم [ف: ۲۹/۱-۱۲۸]
۲. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۱۵۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱ و ۱۲؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، ۲۳۸گ، ۱۱ سطر (۵/۵×۱۰/۵)، اندازه: ۹/۵×۱۷سم [ف: ۱۵ - ۴۱۲۷]
حسن و عشق ← روح و بدن
حسن و عشق ← جامع الاسرار
حسن و عشق ← قصه حسن و عشق
● حسن و عشق / عرفان و تصوف / فارسی
hosn va ‘ešq
نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله، ۷۳۰؟ - ۸۳۴ قمری
ne‘mat-ol-lāh-e valī, ne‘mat-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh
(۱۳۳۰ - ۱۴۳۱)
متنی عرفانی درباره عشق است که در قالب چند حکایت بیان شده؛ مؤلف آن چندان معلوم نیست؛ سرآغاز و انجامهای نقل شده در فهارس میرساند که محتملاً این رساله همان «جامع الاسرار» محمد علی نورعلیشاه است که با نامهای گوناگون و نسبت به افراد گوناگون معرفی شده است. چندین حکایت در آن هست و عنوان حکایت: در فواید خاموشی، فواید سخن، فضیلت قناعت، در نواسنجی عدالت.
آغاز: سپاس بی قیاس و حمد بی حد ×× مر آن کنز خفا را باد سرمد / که چون روز ازل از خیب دم زد ×× زخلوت خانه در بیرون قدم زد
[فهرستواره منزوی ۳۱۸/۱ و ۳۰۵/۷]
۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۲۸۳۱/۲
آغاز: برابر؛ انجام: صید مکن تانکنی خویش صید
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۳ و ۱۴؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز، ۳۲ص (۶۵-۹۶) [ف: ۱۰ - ۱۶۷۲]
۲. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۸۹۱۸/۲-۵۹/۱۳۸
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ ۲۹گ (۲۲-۵۰)، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۰×۱۷سم [ف: ۳ - ۱۶۲۷]
۳. گلپایگان؛ امام جمعه، محمد حسن؛ شماره نسخه: ۲۹/۴
انجام: قید منه تا ننهی پا به قید ×× صید مکن تا نکنی خویش صید