haqīqat-e īmān
رساله در این است که ایمان کامل و وصول الی الله امکان ندارد مگر با به کار بستن اوامر الهی و دوری جستن از منهیات شرعی، موافق با آنچه در آیات کریمه و احادیث اهل بیت علیهم السلام آمده. شامل یک «مقدمه» و هشت «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در سیر و سلوک بسوی خداوند؛ باب ۱. کیفیت استقامت در اکل و شرب؛ ۲. کیفیت لباس؛ ۳. کیفیت خواب؛ ۴. کیفیت خواب روز؛ ۵. کیفیت قیام و قعود؛ ۶. کیفیت راه رفتن؛ ۷. کیفیت سایر حالات؛ ۸. نکوهش خنده بسیار و چگونگی تصفیه باطن؛ خاتمه: در احادیثی چند و بیان عقل و علم و مکارم اخلاق.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۱۹۱
آغاز: سپاس بی قیاس و ثنای بی انتها مر خداوند کریمی را سزاست که ذرات ممکنات را از فیض بی منتهای خود از مستوره عدم بمعموره وجود آورده؛ انجام: هر کس او را زیارت کند چنانست که امام حسین علیه السلام را زیارت کرده
خط: نسخ معرب و نستعلیق، بیکا، بیتا؛ واقف: حاج محمد علی طهرانی نوری؛ جلد: تیماج مشکی، ۷۸گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۶/۵×۲۲سم [ف: ۱۳ - ۳۹۵]
حقيقة الايمان و الكفر ← حقيقة الكفر و الایمان
حقيقة التشخص ← التشخص
حقيقة التشريح و اقسامها (پزشکی جدید) ← التشريح
● حقيقة التوحيد / کلام و اعتقادات / عربی
haqīqat-ut tawḥīd
عثمانی بروسانی، محمد بن حمزه
‘osmānī borūsānī, mohammad ebn-e hamze
نویسنده میگوید بر آنم که حقیقت توحید را بنابر آنچه در قرآن مجید و خبر صحیح آمده باز گویم و این مسبوق به مقدماتی است بدین قرار: ۱. حقیقت هر چیز کیفیت تعین اوست و علم حق؛ ۲. تعین الشیء صفت آن است؛ ۳. اتحاد وجود و اختلاف ماهیت معنی حمل هو بهو است؛ ۴. وجود حق و حقیقی آن چیزی است که با خویتش متحد است؛ ۵. همانطور که افراد هر ماهیه صورتی است از نسبت آن ماهیت به قوابل آن ماهیت ...؛ ۶. تعینات مذکور در وجود؛ ۷. حضور معانی و الاسماء؛ ۸. حقایق علمی اگر نه با احوال آنها معتبر باشد حروف غیبیه نامیده میشود و اگر با احوال آنها معتبر شوند کلمات غیبیه نامیده میشوند؛ ۹. اگر اسماء او را حاضر به حضور عالی و اقدم شوند این حضور اسماء الهی است از حیات و علم و اراده و قدرت و قول ...، ۱۰. اقدم این مراتب الهی که ممکن است با عقل به آن اشاره و با اسم نام آن برد مسمی به تعین اول است. پس از ذکر این ده مسأله نویسنده توحید را توجیه می کند. (انوار)
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۹۲۸/۹
آغاز: بسمله، صلى الله على سيدنا محمد و آله و صحبه و سلم، قال الشيخ الامام العالم العلامه؛ انجام: و الصلوة على خير الخلايق الدليل الى اقرب الطريق محمد و اله و صحبه اجمعين
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۹؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، ۷ص (۵۲-۵۸)، ۱۹سطر (۹/۵×۱۳/۵)، اندازه: ۱۶/۵×۲۰/۵سم [ف: ۶ - ۶۶۶]
● حقيقة التوحيد / عرفان و تصوف / عربی
ḥaqīqat-ut tawḥīd
رسالهای است عرفانی دارای ده «تمهید»: در تمهید ۶ حضرات خمس را بیان داشته و در تمهید ۷ از فصوص و فکوک (از مؤلفات صدرالدین قونوی) یاد کرده از دیباچه برمیآید که مؤلف رساله میخواهد مبانی عرفانی را به حدیث و قرآن سازگار سازد و در اثناء کتاب (در ضمن تمهید ۶) از شرح الحدیث یاد کرده و روشن نیست که مقصود او شرح کدام حدیث است به نظر میرسد صاحب رساله در نظر داشته دو بیت معروف و منسوب به محیی الدین اعرابی را شرح کند و این ده مقدمه را برای بیان آن اشعار تمهید کرده. وی پس از بیان تمهیدات میگوید: «و اذا عرفت هذه المقدمات سهل شرح قول الشيخ رضى الله عنه: کنا حروفا عالیات لم نقل ×× متعقلات فی ذری اعلل القلل / انا انت فیه و نحن انت و انت هو ×× و الکل فی هو هو فسل عمن وصل».
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۹۱۷/۲
آغاز: بسمله، الحمدلله الذی علم فی الاول بعين علم بذاته جميع ماظهر و يظهر الى الابد من مكوناته على نحو ماهى عليه من صفاته علما كليا بكلياته جزئيا بجزئياته و كيف لاوانه مع الكل حاضر لانه الاول و الاخر و الباطن و الظاهر و كل من لايخفى عليه شى مما فى ... ثم لاتیقید علمه بزمان او مكان فيحجبه حاجب و يستره ... اما بعد فاعلم ايها المشوق الى حقيقة التوحيد الذي يطابقه الكتاب المجيد و يوافقه صحيح الخبر بالجواب العتيد؛ انجام: استبان تقريره من عجالة الوقت فان المقام مقام الايماء فلايحتمل تمام الاستيفاء و الحمد لفياض فنون الالاء لاسيما تحقيق حقايق الاشياء و الحمدلله رب العالمين.
خط: شکسته نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۲؛ کاغذ: زرد، جلد: تیماج مشکی، ۶ص (۱۰۹-۱۱۴)، اندازه: ۱۲/۵×۱۹سم [ف: ۹ - ۵۹۰]
● حقیقت جمع جملات صوبه بنگالی / اسناد / فارسی
ḥaqīqat-e jam‘-e jomalāt-e sawbe-ye bangālī
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۸۲۸/۴-ف