۱۸۷۱)
تاریخ تألیف: ۱۰ رجب ۱۲۶۴ق
کلیاتی است در علم طب با استفاده از روایات ائمه معصومین علیهم السلام و آنچنان که مؤلف در ابتدا میگوید مطالب کتاب کلمات شریفهای در حکمت الهی نبوی علوی است که به کلیات طب نظری تعلق دارد. مؤلف پس از آنکه در مورد انسان وسیط رساله مرآت الحکمة را نوشته تصمیم گرفته در مورد انسان صغیر نیز رسالهای بنویسد تا بهگفته خود تطابق بین دو انسان صغیر و وسیط با انسان کبیر و اسرار آیاتی همچون «و ما خلقکم و لا بعثکم الا کنفس واحدة» ظاهر شود. دقائق العلاج او همچون مجلد دوم این کتاب در طب عملی و داروسازی است. مؤلف پس از استشاره با قرآن کریم کتاب را در یک «مقدمه» و ده «باب» و یک «خاتمه» ساخته: المقدمة: فی أمور یجب تقدیمها قبل الشروع فی الأبواب؛ باب ۱. حقیقة الجسم و تقسیم مراتبه؛ ۲. احوال اسطقسات المرکبات فی هذا العالم؛ ۳. المزاج؛ ۴. جملة القول فی الأخلاط؛ ۵. جملة القول فی الاعضاء؛ ۶. جملة القول فی القوی و الافعال و الارواح؛ ۷. معنی الصحة و المرض و أسبابهما؛ ۸. معرفة الدلائل علی جهة العموم؛ ۹. حقیقة الامراض؛ ۱۰. کلیات حفظ الصحة؛ الخاتمة: فی بعض الاخبار الکلیة فی باب الطب.
آغاز: الحمد لله الذی خلق الانسان و علمه البیان و الصلوة علی اعدل الکون و الامکان محمد المبعوث علی الانس و الجان و آله ... فیقول العبد الاثیم کریم ... ان هذه کلمات شريفة و مطالب منيفة.
انجام: فاذا اصابه الزکام قمعه. فهذه جمله ما اردنا ایراده فی هذا الکتاب و اما وجوه المعالجات الجزئیه و صفات العقاقیر فقد بالغ فیه الاطبا و لا حاجة بنا الی ذکرها.
[الذریعة ۳۴/۷؛ فهرست مشایخ ۲۲۸/۲؛ دنا ۶۷۸/۴ (۱۴ نسخه)؛ الطب الصیدلیة ص ۹۳]
۱. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۱۷۳
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بیکا، تا: ۱۲۶۴ق؛ واقف: رضا نائینی، مرداد ۱۳۱۱؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی، ۸۰گ، ۲۲ سطر، اندازه: ۱۷×۲۸سم [ف: ۱۹ - ۱۶۵]
۲. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۴۴۳۵
ج ۱؛ خط: نسخ، کا: محمد باقر بن محمد محسن اصفهانی، تا: ربیع الثانی ۱۲۶۷ق؛ کاغذ: فستقی، جلد: رویه پارچه، ۱۴۲گ، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۴×۲۲سم [ف: ۱ - ۱۹۱]
۳. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۳۲۳
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۲۸۲ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ماشی، ۱۱۸گ، ۱۶ سطر (۱۵/۵×۹)، اندازه: ۱۵×۲۱سم [ف: ۱۲ - ۵۰]
۴. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۰۷۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسین بن امینا، تا: ربیع الثانی ۱۲۹۸ق؛ واقف: سید حسین یزدی، کاغذ: شکری، جلد: مقوا، ۴۵گ، ۳۱ سطر، اندازه: ۱۷×۲۷سم [ف: ۱۹ - ۱۶۶]
۵. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۵۸۲۶-۲۹/۱۶۶
آغاز: برابر؛ انجام: و لا يستلقين احدكم في الحمام و لا يضطجع فانه يذيب شحم الكليتين ... وقد مر ترك التداوى ما استطاع الانسان و عن النبی صلی الله علیه و آله ثلاث يهدمن البدن.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج زیتونی، ۱۲۱گ، ۱۶ سطر، اندازه: ۱۱×۱۷سم [ف: ۳ - ۱۶۴۴]
۶. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۲۸۱/۱-فیروز
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ محشی از مؤلف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، ۱۴۷ص (۲-۱۴۸)، قطع: رحلی [ف: ۲۱ - ۲۶۹]
۷. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۴۵۷۰
خط: شکسته، نستعلیق، بیکا، تا: اواخر قرن ۱۳؛ با یادداشت عباس قلی مشیر افخم در روز چهارشنبه ۲۴ جمادی الثانی ۱۳۴۰؛ تملک: میرزا علی اصغر خان اتابک صدر اعظم (امین السلطان)؛ جلد: میشن لاجوردی، ۳۲۱گ، ۲۵ سطر، اندازه: ۲۱/۲×۳۴/۵سم [ف: ۲- ۲۱۵]
۸. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۴۵۵۷
جلد ۱، ۲؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: فرنگی، جلد: میشن قهوهای، ۳۲۱گ، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۹/۴×۳۰/۲سم [ف: ۱-۱۹۱]
۹. تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۶۴/۱
آغاز: غیر غرض الحکماء و العلماء (پس از یک صفحه پس از مقدمه) المقدمة ففى بيان امور يجب تقديمها قبل الشروع في الابواب. اعلم ان الله سبحانه قديم؛ انجام: برابر
خط: نسخ، کا: علی بن محمد کرمانی، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج سرخ، ۷۶گ (۸ر-۸۳ر)، ۲۳ سطر (۹/۵×۱۷)، اندازه: ۱۶×۲۵سم [ف: ۱۵۳]
۱۰. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۵۰۸
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریری، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ کاغذ: نخودی فرنگی نازک، جلد: تیماج سرخ، ۱۵۴گ، ۱۷ سطر (۶×۱۲/۵)، اندازه: ۱۰/۵×۱۷/۵سم [ف: ۱ - ۹۲]
۱۱. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۷۲۳۶/۱-۳۷/۲۶
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۴؛ مصحح، محشی با نشان «منه»؛ جلد: تیماج سرخ، ۶۸گ، ۲۵ سطر، اندازه: ۲۰×۲۹سم [ف: ۳ - ۱۶۴۴]
۱۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۸۳۴/۱
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: سلمان بن محسن حسینی، تا: ۱۳۰۷ق؛ مصحح، مقابله کننده جلال الشیشی؛ جلد: تیماج قرمز، ۴۱گ (۳پ-