فرح آباد از بلاد مازندران
شرح مزجی توضیحی است بر رساله «زبدة الاصول» شیخ بهائی، آن را در زمان حیات استادش شیخ بهائی نگاشته و به توضیح مبهمات آن پرداخته است. گفته شده که شارح آن را در فرح آباد از بلاد مازندران به تاریخ چهارشنبه ۲۵ جمادی الاول سال ۱۰۲۹ به پایان برده و عصر روز جمعه ۲۷ ؟ سال ۱۰۳۶ آن را پاکنویس کرده است.
آغاز: الحمدلله الذی شرع لعباده الاحکام و بین لهم الحلال و الحرام و الصلوة و السلام علی سید الأنام ...
انجام: و اذا تعارضا فی ان احدهما يفيد ... فان خير الزاد التقوى و الحمد لله رب العالمين ... الى يوم الدين.
[الذریعة ۲۹۸/۱۳؛ ریاض العلماء ۳۸/۵؛ دنا ۹۸۷/۴]
۱. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۹۳۵
آغاز و انجام: برابر؛ اتفق الفراغ من نقله من السواد الى البياض عصر يوم الجمعه السابع و العشرين من جمادی الاول من شهور سنه ۱۰۲۶ كتبه المؤلف الفقير الى الله الهادی محمد بن احمد بن الموسوی الاسترآبادی.
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ این نسخه از اول تا آخر با نسخه به خط مصنف حفظه الله در دارالسلطنه فرح آباد در ۱۰۲۸ مقابله شده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، ۱۵۷گ، ۲۰ سطر (۱۳/۵×۹)، اندازه: ۱۳×۱۹/۵سم [ف: ۱۰ - ۶۰۵]
۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۲۱۳۶
آغاز: برابر؛ انجام: و قد ظهر لك مما مر ما يتجه على نفس السؤال و على تعليل الجواب و أما الضبط فيراد به غلبة الذكر.. افتاده.
خط: نسخ خوش، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی با نشان «منه»، مقابله شده، با علامت بلاغ با عبارت «بلغ»؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمعی مشکی، ۱۷۷گ، ۱۵ سطر (۶×۱۲)، اندازه: ۱۴×۲۰سم [ف: ۳۰ - ۵۹۲]
۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۱۲ خوئی
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابراهیم بن هاشم عمیدی، تا: ۱۰۷۷ق، چند نوشته از محمد صالح پسر محمد یعقوب امیر مازندرانی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوهای، ۴۵۴ص، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۴×۱۹سم [ف: ۷ - ۱۱۷]
۴. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۶۲۱۴
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابوالقاسم بن میربزرگ موسوی تهرانی، تا: پنجشنبه ۲ صفر ۱۲۰۸ق؛ کاغذ: فرنگی سفید و کبود، جلد: تیماج مشکی، ۱۹۵گ، ۱۷ سطر (۱۶×۸/۵)، اندازه: ۱۴×۲۱سم [ف: ۴ - ۳۹۱]
۵. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۷۳۳۴-۳۷/۱۲۴
آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱ و ۱۲؛ مصحح، با علامت بلاغ؛ جلد: مقوای، ۱۸۴گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۰×۲۰سم [ف: ۳ - ۱۷۴۶]
۶. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۵۰۰۸
آغاز: برابر؛ انجام: انه لا يسع احداً تميز شيء مما اختلف الرواية فيه عن العلماء عليهم السلام برأيه الاعلى ...
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح؛ جلد: تیماج قهوهای، ۱۵۳گ، ۲۱ سطر، اندازه: ۱۳×۲۱سم [ف: ۱۳ - ۲۰۴]
خلاصة الوضع ← الوضعية
● خلاصة الوفا بأخبار دار المصطفى / تاریخ پیامبر اکرم (ص)، تاریخ / عربی
xulāṣat-ul wafā bi-a’xbār-i dār-il muṣṭafā
سمهودی، علی بن عبدالله، ۸۴۴ - ۹۱۱ قمری
samahvodī, ‘alī ebn-e ‘abd-ol-lāh (1441 - 1506)
وابسته به: وفاء الوفاء بتاریخ المصطفی؛ سمهودی، علی بن عبدالله (۸۴۴-۹۱۱ق)
نویسنده میگوید من از دیر باز به اخبار خاندان رسالت علاقه داشتم و همواره در آن بودم که کتابی در این زمینه فراهم آورم تا آنکه در این مورد کتابی پرداختم و آن را «الوافی باخبار دار المصطفی» نام نهادم سپس آن را مختصر کردم و به نام «وفا الوفا» نامیدم پس از آن در آن تجدید نظر کردم این کتاب فراهم آمد در هشت «باب»: ۱. فضائل و متعلقات حاوی ده فصل؛ ۲. فضل زیارت حاوی سه فصل؛ ۳. اخبار ساکنان مکه حاوی چهار فصل؛ ۴. عمارت مسجد اعظم مکه حاوی شانزده فصل؛ ۵. مصلای اعیاد و مساجد نبویه بمکه حاوی شش فصل؛ ۶. چاهها و چشمهها و امثال آن حاوی دو فصل؛ ۷. مساجدی که نبی در ضمن جنگها و سفرها بدانجا نماز گزارده حاوی سه فصل؛ ۸. اودیه و بقاع مکه و امثال آن حاوی چهار فصل. (عبد الله انوار)
آغاز: بسمله. و به نستعین و صلى الله علی سیدنا محمد و آله و صحبه و سلم. الحمد لله الذی شرف طابه و شوق القلوب لسماع اخبارها المستطابة و اختارها لحبیبه الذی اجتباه ... و بعد شغفت باخبار الحبيبة المحبة و نشر فضائلا ...
انجام: قال الهجری و مر بین طریق ای تسلک هناك التي بين. و الله تعالى اعلم بالصواب واليه المرجع و المآب و الحمدلله الذی هدانا لهذا و ما كنا لنهتدى لولا ان هدانا الله و صلى الله على سيدنا محمد و علی آله و صحبه و سلم تسلیما کثیرا
چاپ: دربولاق ۱۲۸۵ق چاپ شده؛ قاهره، دار احیاء الکتب العربیة، ۱۳۷۶ق، ۴۲۰ص؛ مدینه، مکتبة العلمیة، ۱۹۷۲م، ۶۵۹ص [معجم المطبوعات ۱۰۵۳/۲؛ کشف الظنون ۲۰۱۶/۲-۲۰۱۷؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی ۵۷۹/۱؛ معجم ما كتب عن الرسول و اهل البیت ۵۲۹/۱؛ الاوقاف العامة موصل ۷۵/۲ و ۲۱۴/۲؛ دنا ۹۸۷/۴]
شرح و حواشی: