āb-e hayāt
داعی دزفولی، عبد الله بن محمد باقر، ۱۱۵۸-۱۲۵۶؟ق
dā'ī dezfūlī, 'abd-ol-lāh ebn-e mohammad bāqer (1745-1840)
وابسته به: آب حیات استرآبادی، محمد جعفر بن سیف الدین (۱۲۶۳-۱۱۹۸)
منظومهای است در حدود ۱۲۶ بیت در اصول پنجگانه. بنا به گفته ذریعه (۱: ۱) این منظومه از یکی از شاگردان شریعتمدار استرآبادی است که «آب حیات» استاد خود را به نظم درآورده است. منزوی در فهرستواره (۱۰: ۸۳) آب حیات منظوم را همان آب حیات منثور فرض کرده و نسخههای معرفی شده نیز مخلوط از منثور و منظوم است و از استرآبادی دانسته شده ولی ظاهراً دو اثر است و منظوم آن از شاگرد او داعی است. گرچه در صفحه بعد، از آب حیات داعی دزفولی نام میبرد و «داعی» را به معنای لغوی آن حمل کرده و از استرآبادی میداند. در اشعار پایانی به نام استاد اشاره نموده است: «نسخه آب حیات این است گر جوئی به کام ×× رشحهای از قلزم تالیف مولانا بود / از جلال و علم و فضل و رافت حق نام وی ×× چار حرف آمد که جیم و عین و فاء و راء بود»
چاپ: تهران، ۱۲۹۳ق، سنگی؛ اصفهان، ۱۳۴۵ش، سربی با پیشگفتار سید احمد روضاتی.
آغاز: هر که را در سر هوای لؤلؤ لالا بود ×× باید این سلک گهر را طالب و جویا بود
انجام: قاریا چون زین مراتب بهر ور گردی بگو ×× جای داعی در ریاض جنة المأوی بود
[در دنا به جهت تفاوت بسیار در ثبت اثر و اکثراً بدون مؤلف در فهارس، پراکنده شده]
۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۳۸۵۲/۴
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به استناد نسخه ش ۳/۶۴۵ مرکز احیاء ذکر شد؛ کا: اسدالله موسوی، تا: ۱۲۵۳؛ ۱۰گ (۳۴پ-۴۳ر)، ۱۸ سطر، اندازه: ۱۱×۱۶/۵سم [ف: ۱۰-۲۴۱]
۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۴۳۲۷/۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق؛ بیکا، تا: ۱۲۵۷؛ ۶گ (۳۵-۴۰)، ۱۱ سطر، اندازه: ۸×۱۲/۵سم [ف: ۳۶-۲۰۳]
۳. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۶۴۵/۳
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق؛ کا: غلامحسین بن علی اصغر خان، تا: رمضان ۱۲۶۰؛ ۱۱گ (۲۹پ-۳۹ر)، ۱۲سطر، اندازه: ۱۱×۱۷/۵سم [ف: ۲-۳۰۶]
۴. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۲۵۵۱/۴
نام مؤلف به استناد نسخه ش ۳/۶۴۵ مرکز احیاء ذکر شد؛ خط: نسخ؛ بیکا، تا: ۱۲۶۳؛ ۵ص (۱۲۲-۱۲۶) [ف: ۱۲-۴۶۱]
۵. مشهد؛ شیخ علی حیدر (مکتبة)؛ شماره نسخه: ۱۰۷۰/۱
آغاز و انجام: برابر
در فهرست نام کتاب «اصول عقائد» از محمد جعفر استرآبادی دانسته شده که با توجه به آغاز و انجام تصحیح شد؛ خط: نستعلیق؛ کا: ابوالقاسم بن احمد کتابفروش، تا: ۱۲۶۹، جا: لاهیجان، مدرسه اکبریه؛ ۷گ (۹پ-۱۵ر)، اندازه: ۱۶/۵×۲۲/۵سم [مؤید: ۳-۷۵]
۶. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۷۰۳/۳
آغاز و انجام: برابر
در فهرست نام کتاب «اصول دین» از محمد جعفر استرآبادی دانسته شده که باتوجه به آغاز و انجام و نسخه تصحیح شد؛ بیکا، بیتا [ف: ۲-۲۱۱]
۷. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۲۶/۵
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف تصحیح شد؛ کا: محمد بن حسین خراسانی، بیتا؛ ۵گ (۱۴۳پ-۱۴۷پ)، اندازه: ۱۵/۵×۲۱سم [ف: ۲-۳۲۲]
۸. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۳۸۴۹/۶
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف تصحیح شد؛ بیکا، بیتا؛ ۸گ (۱۱۴پ-۱۲۱ر)، اندازه: ۱۰×۱۵سم [ف: ۱۰-۲۳۴]
۹. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: ۸/۲۲
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف تصحیح شد؛ خط: نستعلیق؛ کا: سید صدرالدین عربی استرابادی، تا: ۱۲۵۴؛ تملک: کاتب نسخه؛ ۴گ (۱۱۳-۱۱۷)، ۱۴-۲۳سطر، اندازه: ۱۲×۱۷/۵سم [ف: -۲۲]
● آب دهان / طب/ فارسی
āb-e dahān
ملکم، ۱۲۴۹ - ۱۳۲۶ ق
malkam (1833-1908)
رسالهای در اثبات سمی بودن آب دهان.
تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: ۳۵۶۳/۷
آغاز: یکی از مکاشفات جدیده عجیبه علم شیمی آنست که آب دهان انسان دارای ماده سمیه است. ..
خط: نستعلیق شکسته؛ بیکا، بیتا؛ ۲گ [ف: ۳-۱۲۳۳]
● آب زلال / عرفان و تصوف، شعر / فارسی
āb-e zolāl
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، ۱۰۰۶-۱۰۹۱ق
feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza(1597-