شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

مفتاح الصنایع

از وحیدی تبریزی (د. ۸۵۰ ق)

کتابخانه دانشکده الهیات دانشگاه تهران، تهران · شماره‌ی ۱۱۶/۳

کتابت ۱۲۴۸ق نستعلیق
/m/295942
هر جا ✎ می‌بینید، می‌توانید همان فیلد را اصلاح کنید. راه‌های دیگر مشارکت زیر همین دکمه است.
شناسه‌ی فهارس: #295942

کاتب و کتابت

کاتب
ثبت نشده
تاریخ کتابت
۱۲۴۸ق
محل کتابت
ثبت نشده
سفارش‌دهنده
ثبت نشده

ویژگی‌های ظاهری

خط
نستعلیق کیفیت خط: ثبت نشده
شمار برگ
۲۳ برگ (۴۲پ–۶۴پ)
شمار سطر
۱۷ سطر
اندازه (سانتی‌متر)
۱۶/۵×۲۶سم
کاغذ
ثبت نشده
جلد
تیماج

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) (ثبت نشده)
  • حواشی به خط مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله یا تصحیح به دست مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله با نسخه‌ی مؤلف (ثبت نشده)
  • کتابت از روی نسخه‌ی مؤلف (ثبت نشده)
  • تذهیب و سرلوح (ثبت نشده)
  • نگاره و نقاشی (ثبت نشده)
  • تصحیح‌شده (ثبت نشده)
  • حواشی (محشّی) (ثبت نشده)
  • جدول‌کشی (ثبت نشده)
  • رکابه (ثبت نشده)
  • مقابله و بلاغ (ثبت نشده)
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم (ثبت نشده)

رساله‌های این مجموعه ۱۴

این نسخه در مجموعه‌ی شماره‌ی ۱۱۶، برگ‌های ۴۲پ تا ۶۴پ، همراه با این رساله‌ها (به ترتیب برگ) صحافی شده است.

  1. ۱۱۶ تحفة الزائر · مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی ۱۷۴ برگ
  2. ۱۱۶ مصابیح الانوار فی حل مشکلات الاخبار · شبر، عبدالله بن محمد رضا
  3. ۱۱۶/۱ جمع مختصر · وحیدی تبریزی ۲۵ برگ (۳پ–۲۷پ)
  4. ۱۱۶/۱ ملحمه دانیال · تفلیسی، حبیش بن ابراهیم ۳۶ برگ (۱۵ر–۵۰ر)
  5. ۱۱۶/۲ اعمال القوافی · وحیدی تبریزی ۱۶ برگ (۲۷پ–۴۲ر)
  6. ۱۱۶/۳ مفتاح الصنایع (همین نسخه) · وحیدی تبریزی ۲۳ برگ (۴۲پ–۶۴پ)
  7. ۱۱۶/۲ لوایح القمر · کاشفی، حسین بن علی ۱۴۰ برگ (۵۱ر–۱۹۰پ)
  8. ۱۱۶/۴ قواعد معما · وحیدی تبریزی ۴ برگ (۶۴پ–۶۷پ)
  9. ۱۱۶/۵ مختصر الوافي في علم القوافى · جامی، عبدالرحمن بن احمد ۵ برگ (۶۸پ–۷۲ر)
  10. ۱۱۶/۶ حدایق الحقایق · رامی، حسن بن محمد ۱۹ برگ (۷۲پ–۹۰پ)
  11. ۱۱۶/۷ تعلیم علم خط و اصطلاحات آن ۵ برگ (۹۱ر–۹۵پ)
  12. ۱۱۶/۸ معما و لغز ۴۲ برگ (۹۶پ–۱۳۷ر)
  13. ۱۱۶/۹ معما (رساله در فن) ۷ برگ (۱۳۸پ–۱۴۴پ)
  14. ۱۱۶/۳ لوایح القمر · کاشفی، حسین بن علی ۲۷ برگ (۱۹۱پ–۲۱۷پ)

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
سپاس بیحد و ثنای بیعد مر صانعی را جل جلاله و عم نواله که فصحاء و بلغای عالم صد هزاران صنایع و بدایع از کلام شریف و قرآن مجید او استنباط و استخراج نموده اند ... چون از باب عروض و قافیه فارغ شدیم شروع نمودیم درباب مفتاح الصنایع و بدایع الشعر که آن در بیان تعریف و تمثیل صنعتها بیست که فصحا و بلغا کلام خود را بدان آراسته و پیراسته گردانیده اند ...

انجام نسخه

منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
اما شرایط آنست که چیزی را به چیزی مشروط گردانند چنانچه گویند تا چنانست، چنین باد و اکثر در آخر قصیده واقع می‌شود. چنانچه بیت: تا عیان است ماه را تابش ×× تا نهان است چرخ را اسرار / روز و شب جز سخا مبادت شغل ×× سال و مه جز وفا مبادت کار
بخش‌های خالیِ این نسخه: مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۳۰، ص ۸۲۴، ردیف ۳ متن در منبع
● مفتاح الصنایع / عروض و قافیه / فارسی meftāh-os sanāye‘ وحیدی تبریزی، ق9 قمری vahīdī tabrīzī(- 15c) کتابی است در صنایع شعری که از کتاب حدائق السحر [فی] دقائق الشعر و دیگر کتاب‌ها انتخاب شده است، در بیست و سه«فصل»: 1. فصاحت و بلاغت؛ 2. ترصیع؛ 3. تجنیسات؛ 4. اسجاع؛ 5. مقلوبات؛ 6. انواع رد العجز علی الصدر؛ 7. تضمین؛ 8. حسنات؛ 9. مدح؛ 10. تشبیهات؛ 11. حشویات؛ 12. ارسال؛ 13. مصحف؛ 14. جمع و تفریق و تقسیم؛ 15. تفسیر؛ 16. لف و نشر؛ 17. صنایعی که در اول آن همزه است؛ 18. صنایعی که در اول آن با است؛ 19. دو صنعتی که در اول آن خا است؛ 20. دو صنعتی که در اول آن را است؛ ... 23. صنایعی که در اول آن حروف مختلفه است. آغاز: سپاس بیحد و ثنای بیعد مر صانعی را جل جلاله و عم نواله که فصحاء و بلغای عالم صد هزاران صنایع و بدایع از کلام شریف و قرآن مجید او استنباط و استخراج نموده اند ... چون از باب عروض و قافیه فارغ شدیم شروع نمودیم درباب مفتاح الصنایع و بدایع الشعر که آن در بیان تعریف و تمثیل صنعتها بیست که فصحا و بلغا کلام خود را بدان آراسته و پیراسته گردانیده اند ... انجام: اما شرایط آنست که چیزی را به چیزی مشروط گردانند چنانچه گویند تا چنانست، چنین باد و اکثر در آخر قصیده واقع می‌شود. چنانچه بیت: تا عیان است ماه را تابش ×× تا نهان است چرخ را اسرار / روز و شب جز سخا مبادت شغل ×× سال و مه جز وفا مبادت کار
...
3. تهران؛ الهیات؛ شماره نسخه: 116/3 آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: 1248ق؛ جلد: تیماج، 23گ (42پ-64پ)، 17سطر (9/5×19/5)، اندازه: 16/5×26سم [ف: -132]
راهنمای نشانه‌های این متن (۹)
بی‌کا
بدون کاتب: نام کاتب در نسخه نیامده است
تا
تاریخ کتابت
گ
برگ
پ
پشت برگ
اندازه
اندازه‌ی صفحه
سم
سانتی‌متر
انجام: برابر
انجام نسخه همان است که در نمونه‌ی کتاب آمده
آغاز و انجام: برابر
آغاز و انجام نسخه همان است که در نمونه‌ی کتاب آمده
ف
فهرست چاپی همان کتابخانه؛ شماره‌های پس از آن جلد و صفحه‌ی فهرست است. اگر نام مأخذ با نام کتابخانه یکی نباشد، نام مأخذ پیش از آن می‌آید
برگرفته از فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، «رموز و اختصارات»، ج ۱، ص هشت تا ده

یادکرد در منابع ۱

  • …مر صانعى را جل جلاله و عم نواله كه فصحا و بلغاى عالم]. يوجد بطهران (إلهيات ۱۱۶/۳ ب ) مع جمع مختصر، أعمال القوافي، قواعد المعمى له و عدة رسائل…

این یادکردها را ماشین از روی کتابخانه، شماره‌ی نسخه و عنوان اثر یافته است، و ممکن است خطا داشته باشد.

شما هم می‌توانید بیفزایید

این بخش‌ها برای این نسخه هنوز خالی‌اند. آنچه بیفزایید پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در این صفحه منتشر می‌شود.

  • اشخاص مرتبط با نسخه

    مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند؛ اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید.

  • رابطه با نسخه‌های دیگر

    اگر این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست.

  • یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

    اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید.

اصلاح فیلدها. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. فیلدهای خالی این صفحه هم اکنون دیده می‌شوند.

گزارش اشکال یا پیشنهاد