فهارس
پایگاه جامع نسخه‌های خطی
عضویت
صفحه نخست جست‌وجو موضوعات کتابخانه‌ها و مراکز فهرست‌نگاران منابع جریده اصلاحات و تعلیقات آمار درباره ما
ورود عضویت

شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

معیار الاشعار

از نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (۵۹۷–۶۷۲ ق)

کتابخانه دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، تهران · شماره‌ی ۱۳۸/۱ - د

کتابت نزدیک ۷۱۶ق نستعلیق مذهّب
/m/292889
هر جا ✎ می‌بینید، می‌توانید همان فیلد را اصلاح کنید. راه‌های دیگر مشارکت زیر همین دکمه است.
شناسه‌ی فهارس: #292889

کاتب و کتابت

کاتب
ثبت نشده
تاریخ کتابت
نزدیک ۷۱۶ق
محل کتابت
ثبت نشده
سفارش‌دهنده
ثبت نشده

ویژگی‌های ظاهری

خط
نستعلیق کیفیت خط: ثبت نشده
شمار برگ
۶۸ برگ
شمار سطر
۱۷ سطر
اندازه (سانتی‌متر)
۱۱×۱۸سم
کاغذ
سپاهانی
جلد
تیماج

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) (ثبت نشده)
  • حواشی به خط مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله یا تصحیح به دست مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله با نسخه‌ی مؤلف (ثبت نشده)
  • کتابت از روی نسخه‌ی مؤلف (ثبت نشده)
  • تذهیب و سرلوح
  • نگاره و نقاشی (ثبت نشده)
  • تصحیح‌شده (ثبت نشده)
  • حواشی (محشّی) (ثبت نشده)
  • جدول‌کشی
  • رکابه (ثبت نشده)
  • مقابله و بلاغ (ثبت نشده)
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم (ثبت نشده)

رساله‌های این مجموعه ۲

این نسخه در مجموعه‌ی شماره‌ی ۱۳۸-د، همراه با این رساله‌ها (به ترتیب برگ) صحافی شده است.

  1. ۱۳۸/۱ - د معیار الاشعار (همین نسخه) · نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد ۶۸ برگ
  2. ۱۳۸/۲ - د حدائق السحر فی دقائق الشعر · رشید وطواط، محمد بن محمد ۴۵ برگ (۲۴ر–۶۸ر)

رابطه با نسخه‌های دیگر

نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌های این نسخه:
بخش‌های خالیِ این نسخه: آغاز نسخه انجام نسخه مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۳۰، ص ۵۶۳، ردیف ۶ متن در منبع
● معیار الاشعار = رساله در عروض / عروض و قافیه / فارسی me‘yār-ol aš‘ār = r. dar ‘arūz ؟ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری naṣīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274) تاریخ تألیف: جمادی الثانی 649ق نیامدن نام این کتاب در شمار تألیفات طوسی موجب تردید در انتساب آن به خواجه شده است در حالی که قرائنی وجود دارد که این انتساب را مسلم می‌سازد: نسخه‌ای قدیمی از این کتاب ضمن مجموعه‌ای از مؤلفات خواجه که به سال 670 نوشته شده در کتابخانه مرحوم نجم آبادی موجود است که این تردید را مرتفع می‌سازد، این رساله با نام عروض فارسی ذکر شدهو می‌رساند که کتاب عروض فارسی او همان «معیار الاشعار» است. جز آنکه پیش از صاحب روضات عده‌ای از مؤلفین در آثار خود استناد به گفته خواجه در کتاب معیار الاشعار کرده‌اند. چنان که ابوالحسن فراهانی در شرح اشعار دیوان انوری از معیار الاشعار خواجه نقل کرده و در جایی گفته است: «اما استاد المحققین خواجه نصیرالدین محمد طوسی علیه الرحمه در رساله‌ای که در عروض و قافیه نوشته مسمی به معیار الاشعار آورده ...»؛ و در جای دیگر گفته: «و چنانکه استاد البشر خواجه نصیرالدین طوسی در معیار الاشعار تصریح به آن دارد». این کتاب را جز مفتی محمد، فرد دیگری در زمان شاه عباس اول شرح کرده و تألیف آن را به خواجه نسبت داده و نسخه‌ای از آن در کتابخانه ملی ملک وجود دارد. بنابراین این کتاب که همان رساله عروض فارسی است بدون تردید از مؤلفات خواجه طوسی است. (مدرس رضوی با تلخیص و ویرایش) این کتاب مشتمل است بر یک «مقدمه» و دو «فن»: مقدمه: در بیان ماهیت شعر، دارای سه «فصل»: 1)حد شعر و تحقیق آن، 2) اختلاف اوزان و قوافی، 3)ذکر صناعت‌هایی که شعر به آن تعلق دارد؛ فن 1. علم قافیه، دارای ده فصل؛ فن 2. علم عروض. آغاز: بسمله. الحمد لله حمد الشاكرين ... این مختصریست در علم عروض و قوافی شعر تازی و پارسی دری که به التماس بعضی دوستان مرتب کرده شد و آن را معیار الاشعار نام نهاده آمد. و این مختصر مشتمل بر مقدمه و دو فن است. مقدمه: در بیان ماهیت شعر و ذکر صناعاتی که شعر را بدان تعلق باشد و آن سه فصل است. فصل اول: در حد شعر و تحقیق آن ... انجام: و بعضی گفته اند اختلاف تصریف بنفی و اثبات مانند کن و مکن مقتضی تکرار قافیه نباشد و این مستعمل نیست، اینست آنچه خواستیم که درین مختصر ایراد کنیم از علم قوافی بر سبیل ایجاز و بالله التوفيق. چاپ: طهران، 1320، سنگی، 214ص، به سعی مرحوم نجم الدوله؛ در ضمن شعر و شاعری در آثار خواجه نصیرالدین طوسی، معظمه اقبالی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، چاپ دوم، 1379ش [نسخه‌های منزوی 2175/3؛ سرگذشت طوسی از مدرس رضوی ص 292-294 و چاپ جدید ص 531 - 534؛ الذريعة 278/21] شرح و حواشی: 1- عروض = شرح معیار الاشعار 2- شرح معیار الاشعار
...
6. تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: 138/1 - د خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: نزدیک 716ق؛ با سرلوح، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، 68گ، 17سطر (6×13)، اندازه: 11×18سم [ف: 1-432]
راهنمای نشانه‌های این متن (۷)
بی‌کا
بدون کاتب: نام کاتب در نسخه نیامده است
تا
تاریخ کتابت
گ
برگ
ص
صفحه
اندازه
اندازه‌ی صفحه
سم
سانتی‌متر
ف
فهرست چاپی همان کتابخانه؛ شماره‌های پس از آن جلد و صفحه‌ی فهرست است. اگر نام مأخذ با نام کتابخانه یکی نباشد، نام مأخذ پیش از آن می‌آید
برگرفته از فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، «رموز و اختصارات»، ج ۱، ص هشت تا ده

یادکرد در منابع ۱

  • الذریعة، ج ۲۱، ص ۲۷۸ مدخل معيار الأشعار

    …ثالث ۱۶۴۶) بخط ابن متويه يوسف كتابتها ج ۲ / ۷۰۲ ، و أخرى طهران (أدبيات ۱۳۸/۱ د ) ضمن مجموعة كتابتها ۷۱۶ و (طوپقپوسراي ۱۶۴۶ A ) كتابتها ۷۲۰…

این یادکردها را ماشین از روی کتابخانه، شماره‌ی نسخه و عنوان اثر یافته است، و ممکن است خطا داشته باشد.

شما هم می‌توانید بیفزایید

این بخش‌ها برای این نسخه هنوز خالی‌اند. آنچه بیفزایید پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در این صفحه منتشر می‌شود.

  • اشخاص مرتبط با نسخه

    مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند؛ اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید.

  • یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

    اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید.

اصلاح فیلدها. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. فیلدهای خالی این صفحه هم اکنون دیده می‌شوند.

گزارش اشکال یا پیشنهاد