مطالع الاسرار فی شرح مشارق الانوار
از خطیب قاری، محمد حسن بن علی (د. ۱۰۵۰ ق)
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، تهران ·
نسخ
برای پیشنهاد اصلاح، نشانگر را روی هر فیلد ببرید تا دکمه‌ی ✎ کنارش پیدا شود، یا این دکمه را بزنید تا همه‌ی دکمه‌ها با هم دیده شوند.
برای پیشنهاد اصلاح، این دکمه را بزنید تا دکمه‌ی ✎ کنار هر فیلد پیدا شود. پس از پایین رفتن در صفحه، همین دکمه در گوشه‌ی صفحه هست.
شناسه‌ی فهارس: #286912
کاتب و کتابت
- کاتب
- نامشخص
- تاریخ کتابت
- نامشخص
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۵۰۴ برگ
- شمار سطر
- ۲۵ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۲۱×۳۴سم
- کاغذ
- ترمه
- جلد
- تیماج
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) (ثبت نشده)
- حواشی به خط مؤلف (ثبت نشده)
- مقابله یا تصحیح به دست مؤلف (ثبت نشده)
- مقابله با نسخه‌ی مؤلف (ثبت نشده)
- کتابت از روی نسخه‌ی مؤلف (ثبت نشده)
- تذهیب و سرلوح (ثبت نشده)
- نگاره و نقاشی (ثبت نشده)
- تصحیح‌شده (ثبت نشده)
- حواشی (محشّی) (ثبت نشده)
- جدول‌کشی
- رکابه (ثبت نشده)
- مقابله و بلاغ (ثبت نشده)
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم (ثبت نشده)
آغاز نسخه
بسمله. و به ثقتی. اشراقات لوامع حمدی که طبقات افلاک و ساحات صفحات عرش ادراک نو ظهورش فروغ گیرد ... شایسته بارگاه کبریای احدی است ... اما بعد بر صحیفه عرض نگاشته میشود که چون ذره بیمقدار ... حسن الخطيب القاری مدت چهل سال در آستانه ... ابوالحسن علی بن موسی الرضا (ع) بشرف قرائت آن مشهد مقدس و بمنصب شایسته خطابت ان ارض اقدس هر صبح و شام قیام داشت ... آغاز شرح: قال الشيخ العارف القدسی رجب بن علی بن رجب البرسی قدس سره فی كتابه الموسوم بمشارق الانوار فی مناقب الائمة الاخيار النقطة الواحدة هی حقيقة الموجودات ... تعبیر این مقال و تفسیر این اجمال آن است که در آن هنگام که حقایق مکونات در مرتبه غیب
انجام نسخه
چشم هنربین بود از عیب پاک ×× بی هنر ار عیب کند زان چه باک والحمدلله الملک المنعام على الختم و الاتمام ... حسبنا الله و نعم الوکیل نعم المولى و نعم النصير.
مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها ۱
- وقف واقف: عبدالله بن عبدالله، ذیحجه ۱۲۲۷
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۲۹، ص ۹۰۲، ردیف ۹
متن صفحه
● مطالع الاسرار فی شرح مشارق الانوار / کلام و اعتقادات / فارسی
matāle‘-ol asrār fī š.-e mašāreq-el anvār
خطیب قاری، محمد حسن بن علی، ق 11 قمری
xatīb-e qārī, mohammad hasan ebn-e ‘alī(- 17c)
وابسته به: مشارق انوار الیقین فی حقایق اسرار امیرالمؤمنین = مشارق الانوار؛ حافظ برسی، رجب بن محمد (- قرن 9)
به دستور: شاه سلیمان صفوی
تاریخ تألیف: 18 ذیحجه 1090ق(= آفتاب مطالع اسرار)؛ محل تألیف: اصفهان
ترجمه و شرح مفصلی است در دو جلد بر کتاب «مشارق انوار الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین» شیخ رجب برسی. مطالبی که درآغاز مشارق مربوط به علم حروف بود اسقاط شده و آنچه مربوط به آیات قرآنی و احادیث بود موافق تفاسیر امامیه و اخباری که مؤید آنها می‌باشند شرح شده است. خود می‌گوید: «چون ذره بی مقدار ... حسن الخطيب القاری مدت چهل سال بود که در آستانه مقدسه ... علی بن موسی الرضا (ع) به شرف قرائت آن مشهد مقدس و به منصب شایسته خطابت آن ارض اقدس هر صبح و شام قیام داشت. تا آن که به مساعدت بخت بیدار بل به عنایت حضرت کردگار احرام زیارت عتبات عالیات ائمه کرام (ع) بسته عازم کعبه مقصود خویش گردید بعد از آن که به ولایت سبزوار که وطن آباء این بی مقدار است رسید شبی از شبها ... در واقعه ... در روضه مقدسه رضویه ... به دستور قراءت و دعای ولی نعمت اشتغال دارد و بعد از فراغ، شخصی از خدام کرام آن حضرت(ع) از حرم محترم بیرون آمده گفت که بزرگواری است از عترت علویه و ذریه موسویه مقرر شده که آن حضرت را دریابی و بعد از آن به جانب مقصود خویشتن شتابی. بعد از بیداری این فقیر از غایت دهشت متفکر بود و نمی‌دانست که آن بزرگوار کیست و سر این هدایت چیست» تا آن‌که در ولایت خار به حضور شاه سلیمان صفوی (1077-1105ق) رسید و شاه به او دستور داد که کتاب مشارق الانوار را به فارسی برگرداند. مؤلف این دستور را «تعبیر آن واقعه و سر آن اشاره» دانسته و به آن اهتمام کرده است.درباره روش کارش می‌گوید: «چون اوایل کتاب مذکور مشتمل بود بر مقالاتی که متعلق است به حروف و مبنی است بر اصطلاحات صوفیه مقرر گردید که آن مقالات طرح و فصول و ابوابی که شیخ رجب قدس سره در شان حضرات مطهرات نبی و ائمه (ع) ذکر و بیان نموده. مترجم و مشروح گردد لذا این خاکسار بی مقدار التزام نمود که به توفیق الهی آیات قرآنی و احادیث نبوی را که در کتاب مشارق ذکر یافته موافق تفاسیر امامیه با اخبار دیگر که مؤید و مناسب مقام باشد بر طبق ایراد شیخ رحمه الله بیان نماید». با اشعاری از مؤلف در متن.
آغاز: بسمله. و به ثقتی. اشراقات لوامع حمدی که طبقات افلاک و ساحات صفحات عرش ادراک نو ظهورش فروغ گیرد ... شایسته بارگاه کبریای احدی است ... اما بعد بر صحیفه عرض نگاشته میشود که چون ذره بیمقدار ... حسن الخطيب القاری مدت چهل سال در آستانه ... ابوالحسن علی بن موسی الرضا (ع) بشرف قرائت آن مشهد مقدس و بمنصب شایسته خطابت ان ارض اقدس هر صبح و شام قیام داشت ... آغاز شرح: قال الشيخ العارف القدسی رجب بن علی بن رجب البرسی قدس سره فی كتابه الموسوم بمشارق الانوار فی مناقب الائمة الاخيار النقطة الواحدة هی حقيقة الموجودات ... تعبیر این مقال و تفسیر این اجمال آن است که در آن هنگام که حقایق مکونات در مرتبه غیب
انجام: چشم هنربین بود از عیب پاک ×× بی هنر ار عیب کند زان چه باک والحمدلله الملک المنعام على الختم و الاتمام ... حسبنا الله و نعم الوکیل نعم المولى و نعم النصير.
[الذریعة 141/21 و 142؛ فهرستواره منزوی 1773/3 و 213/9 و 532/9]
...
9. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 642
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی‌کا، بی‌تا؛ مجدول؛ واقف: عبدالله بن عبدالله، ذیحجه 1227؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج، 504گ، 25 سطر (12/5×23)، اندازه: 21×34سم [ف: 5-1537]
یادکرد در منابع ۲
فهرستواره منزوی
-
ج ۳، ص ۱۷۷۳ مدخل مطالع الاسرار
…۱۴۱ «مطالع الاسرار»؛ اشکوری ۱۷۵/۱۲؛ الهیات، تهران ۴۰۳/۱؛ دانشگاه ۱۵۳۷/۵ . مطالع الانوار. عبد اللّه سوید. زندگی‌نامۀ پیامبر. مدینه…
الذریعة
-
ج ۲۱، ص ۱۴۲ مدخل مطالع الأسرار
…(إلهيات ۱۶۹ ج) من القرن الحادي أو الثاني عشر ناقصة، و ( دانشگاه ۶۴۲ )، كما فهرسهما، رأيته عند الحاج ميرزا علي صدر الذاكرين…
این یادکردها را ماشین از روی کتابخانه، شماره‌ی نسخه و عنوان اثر یافته است، و ممکن است خطا داشته باشد.
شما هم می‌توانید بیفزایید
این بخش‌ها برای این نسخه هنوز خالی‌اند. آنچه بیفزایید پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در این صفحه منتشر میشود.
-
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند؛ اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید.
-
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست.
-
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.
پیشنهاد اصلاح
برای ثبت اصلاح وارد شوید یا در یک دقیقه ثبتنام کنید؛ نام شما کنار اصلاحتان منتشر میشود.
ورود با حساب گوگل
یا با ایمیل و گذرواژه
حساب دارید؟ ورود