شناسنامۀ نسخۀ خطی

لغت اتراکیه

از قاجار، فتحعلی بن کلبعلی (ز. ۱۲۱۰ ق)

کتابخانه ملک، تهران · شمارۀ ۳۹۶/۱

کتابت ۱۲۸۰ق نستعلیق
/m/262184
هر جا ✎ می‌بینید، می‌توانید همان فیلد را اصلاح کنید. راه‌های دیگر مشارکت زیر همین دکمه است.
شناسۀ فهارس: #262184

کاتب و کتابت

کاتب
ثبت نشده
تاریخ کتابت
۱۲۸۰ق
محل کتابت
مشهد رضوی
سفارش‌دهنده
ثبت نشده

ویژگی‌های ظاهری

خط
نستعلیق کیفیت خط: ثبت نشده
شمار برگ
ثبت نشده
شمار سطر
۱۸ سطر
اندازه (سانتی‌متر)
۲۱×۳۲/۴سم
کاغذ
ثبت نشده
جلد
میشن

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) (ثبت نشده)
  • حواشی به خط مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله یا تصحیح به دست مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله با نسخۀ مؤلف (ثبت نشده)
  • کتابت از روی نسخۀ مؤلف (ثبت نشده)
  • تذهیب و سرلوح (ثبت نشده)
  • نگاره و نقاشی (ثبت نشده)
  • تصحیح‌شده (ثبت نشده)
  • حواشی (محشّی) (ثبت نشده)
  • جدول‌کشی (ثبت نشده)
  • رکابه (ثبت نشده)
  • مقابله و بلاغ (ثبت نشده)
  • نسخۀ عکسی یا میکروفیلم (ثبت نشده)

مجلدهای این دوره ۲

مجلدهای همین اثر در همین کتابخانه که زیر شمارۀ 396 آمده‌اند.

  1. ۳۹۶/۱ لغت اتراکیه (همین نسخه) · قاجار، فتحعلی بن کلبعلی
  2. ۳۹۶/۲ لغت اتراکیه · قاجار، فتحعلی بن کلبعلی

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
خدایا مسلم خدالیق سنکا ×× بیر اوشه که دأبی کدالیق سنکا / خداوندی مثل و مانند سین ×× خداوند لارغه خداوند سین

انجام نسخه

انجام
پیشلا میشی بفتح اول بلغت مغول رهبری و راهنمایی
بخش‌های خالیِ این نسخه: افزودن تملک افزودن مهر افزودن وقف افزودن ورود به کتابخانه افزودن اجازه و سماع افزودن مقابله افزودن حواشی افزودن یادداشت کتابت افزودن آرایه افزودن نگاره افزودن شکل و جدول افزودن یادداشت نسخه‌شناسی

محتوای نسخه ۱

  • افزوده‌ها صفحه دوم تاریخ تولد مؤلف و حاضره ایروان ومنازعه عباس میرزا با چاپان اوغلی و مناظره پاسکویچ و والی گری رکن الدوله علی نقی میرزا در خراسان و شکست سفر مرو از ترکمان تکه ضبط شده
افزودن شرح نسخه افزودن بخش موجود افزودن افتادگی افزودن یادداشت محتوا افزودن یادداشت افزوده‌ها افزودن یادداشت فهرست‌نگار

متن مأخذ

فهرست کتابخانه ملک

ج ۵، ص ۲۰ متن در منبع
۱ ـ مقالید ترکیه (ترکی‌بفارسی): فتحعلی‌بن‌کلب علی‌خان‌بن مرشد قلی‌خان‌بن‌فتحعلی‌خان قاجار قزوینی سپانلو متولد ۱۲۱۰ قمری بنام ناصرالدین شاه بسبب میل ولیعهد عباس میرزا به قرائت‌آثار امیر علی‌شیر نوائی. مؤلف مدت ۱۷ سال با عباس‌میرزا از سال ۱۲۳۲ قمری درایروان بوده و درجنگهای وی شرکت‌کرده. آغاز : هوالله تعالی ، خدایا مسلم خدالیق سنکا بیر او شه که دائمی کدالیق سنکا انجام : پیشلامیشی‌بفتح اول بلغت منول‌رهبری وراهنمائی، نستعلیق ۱۲۸۰قمری در مشهد، این‌کتاب را ازکتاب سنگلاخ میرزا مهدیخان‌گرفته است . صفحه دوم تاریخ تولد مؤلف و محاصره ایروان و منازعۀ عباس میرزا با چاپان اوغلی و مناظرۀ پاسکویچ و والی‌گری رکن‌الدوله علی‌نقی میرزا در خراسان و شکست سفر مرو از ترکمان تکه ضبط شده است .
۳۹۶ شکسته نستعلیق۱۲۸۰ قمری،۵۹۲برگ، ۱۸سطر،کاغذآهارمهره فرنگی،اندازه ۲۱×۳۲/۴ سانتیمتر، جلد میشن ضربی‌قهوۀ .
مأخذ دست دوم (گردآوری از فهرست‌های چاپی)

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۲۷، ص ۴۰۱، ردیف ۴ متن در منبع
● لغت اتراکیه = بهجة اللغة = مقالید ترکیه / لغت / ترکی loqat-e atrākīyye = bahjat-ol loqa = maqālīd-e torkīye قاجار، فتحعلی بن کلبعلی، 1210 قمری qājār, fath-‘al ebn-e kalb‘alī (1796 -) اهدا به: ناصر الدین شاه (1264-1313ق) تاریخ تألیف: 1274-1280ق مؤلف در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار مدت 17 سال را به اتفاق عباس میرزا در جنگ با روسیه در ایروان بوده و در آنجا چون به تألیفات میر علی شیرنوائی علاقه‌مند بوده به تعلیم لغت جغتائی پرداخته، و پس از نصب علی نقی میرزا رکن الدوله به منصب والی‌گری خراسان مؤلف نیز به سمت یوزباشی‌گری در خدمتش به خراسان رفته و مدت دو سال از محضر یلنگ توش خان کدخدای ایل جلایر و کلات در آموختن لغت جغتائی استفاده نموده و پس از چندی به اتفاق بیگلرخان چاپشلو به دره جز و تجن رفته و از صوفی و قاضی آنها نیز در تعلیم این لغت کوشش نموده و مدت سی سالی را که در خدمت دولت بوده به فراگیری این زبان همت گمارده و در ولایات مختلف ایران و روم به دنبال فرهنگ لغت جغتائی گشته و فقط متفرقاتی یافته که به نظرش کافی نیامده تا آنکه به سال 1274ق که میل ناصرالدین شاه قاجار به تألیفات میرعلی شیر نوائی را دیده به تألیف کتاب حاضر پرداخته و به سفارش شاهزادگان و وزیران آنرا عوام فهم نگاشته است. فرهنگ حاضر به ترتیب حروف الفبائی تنظیم شده و در آغاز مقدمه مفصلی در روش کار خود و فرق‌های بین لغت جغتائی و ترکی ایران را متذکر شده و مباحث مفصل این بحث را به کتاب «مبانی اللغه» میرزا مهدیخان صاحب سنگلاخ حواله داده است. آغاز: خدایا مسلم خدالیق سنکا ×× بیر اوشه که دأبی کدالیق سنکا / خداوندی مثل و مانند سین ×× خداوند لارغه خداوند سین [الذریعه 3/22]
...
4. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 396/1 آغاز: برابر؛ انجام: پیشلا میشی بفتح اول بلغت مغول رهبری و راهنمایی خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: 1280ق، جا: مشهد رضوی؛ صفحه دوم تاریخ تولد مؤلف و حاضره ایروان ومنازعه عباس میرزا با چاپان اوغلی و مناظره پاسکویچ و والی گری رکن الدوله علی نقی میرزا در خراسان و شکست سفر مرو از ترکمان تکه ضبط شده؛ جلد: میشن، 18سطر، اندازه: 21×32/4سم [ف: 5-20]
راهنمای نشانه‌های این متن (۷)
بی‌کا
بدون کاتب: نام کاتب در نسخه نیامده است
تا
تاریخ کتابت
جا
محل کتابت
اندازه
اندازۀ صفحه
سم
سانتی‌متر
آغاز: برابر
آغاز نسخه همان است که در نمونۀ کتاب آمده
ف
فهرست چاپی همان کتابخانه؛ شماره‌های پس از آن جلد و صفحۀ فهرست است. اگر نام مأخذ با نام کتابخانه یکی نباشد، نام مأخذ پیش از آن می‌آید
برگرفته از فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، «رموز و اختصارات»، ج ۱، ص هشت تا ده

یادکرد در منابع ۱

  • …مسلم خداليق ستكا - بير اوشه كه دائى كداليق ستكا]. توجد بطهران (الملك ۳۹۶/۱ ) كتابتها ۱۲۸۰ . ( ۵۷۲۸ : مقاليد الجعفرية ) في القواعد…

این یادکردها را ماشین از روی کتابخانه، شمارۀ نسخه و عنوان اثر یافته است، و ممکن است خطا داشته باشد.

شما هم می‌توانید بیفزایید

این بخش‌ها برای این نسخه هنوز خالی‌اند. آنچه بیفزایید پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در این صفحه منتشر می‌شود.

  • اشخاص مرتبط با نسخه

    مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند؛ اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید.

  • رابطه با نسخه‌های دیگر

    اگر این نسخه از روی نسخۀ دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخۀ عکسی یا میکروفیلمی از آن هست.

  • یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

    اگر دربارۀ این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید.

اصلاح فیلدها. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. فیلدهای خالی این صفحه هم اکنون دیده می‌شوند.

گزارش اشکال یا پیشنهاد