شناسنامۀ نسخۀ خطی

قابوس در ترجمه قاموس

از دهلوی، محمد حبیب الله خان (سدۀ ۱۲ ق)

کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران · شمارۀ ۸۶۶

کتابت ظاهراً اواسط قرن ۱۲ و نزدیک به زمان مترجم نستعلیق
/m/233545
هر جا ✎ می‌بینید، می‌توانید همان فیلد را اصلاح کنید. راه‌های دیگر مشارکت زیر همین دکمه است.
شناسۀ فهارس: #233545

کاتب و کتابت

کاتب
ثبت نشده
تاریخ کتابت
ظاهراً اواسط قرن ۱۲ و نزدیک به زمان مترجم
محل کتابت
ثبت نشده
سفارش‌دهنده
ثبت نشده

ویژگی‌های ظاهری

خط
نستعلیق کیفیت خط: ثبت نشده
شمار برگ
۸۳۰ برگ
شمار سطر
۲۷ سطر
اندازه (سانتی‌متر)
۲۲/۵×۳۳/۵سم
کاغذ
کشمیری
جلد
تیماج

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) (ثبت نشده)
  • حواشی به خط مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله یا تصحیح به دست مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله با نسخۀ مؤلف (ثبت نشده)
  • کتابت از روی نسخۀ مؤلف (ثبت نشده)
  • تذهیب و سرلوح (ثبت نشده)
  • نگاره و نقاشی (ثبت نشده)
  • تصحیح‌شده (ثبت نشده)
  • حواشی (محشّی) (ثبت نشده)
  • جدول‌کشی (ثبت نشده)
  • رکابه (ثبت نشده)
  • مقابله و بلاغ (ثبت نشده)
  • نسخۀ عکسی یا میکروفیلم (ثبت نشده)

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
بسمله حمد و نیایش گوناگون معروض حضرت علیم و علامی که تعلیم کل اسماء از صفات خاصه اوست.
بخش‌های خالیِ این نسخه: انجام نسخه افزودن تملک افزودن مهر افزودن وقف افزودن ورود به کتابخانه افزودن اجازه و سماع افزودن مقابله افزودن حواشی افزودن یادداشت کتابت افزودن آرایه افزودن نگاره افزودن شکل و جدول افزودن یادداشت نسخه‌شناسی

محتوای نسخه ۱

  • بخش موجود تمام کتاب
افزودن شرح نسخه افزودن بخش موجود افزودن افتادگی افزودن یادداشت محتوا افزودن یادداشت افزوده‌ها افزودن یادداشت فهرست‌نگار

متن مأخذ

مأخذ دست دوم (گردآوری از فهرست‌های چاپی)

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۲۴، ص ۶۷۶، ردیف ۱ متن در منبع
● قابوس در ترجمه قاموس = قابوس = شرح قاموس / لغت / فارسی qābūs dar t.-ye qāmūs = qābūs = š.-e qāmūs دهلوی، محمد حبیب الله خان، ق12 قمری dehlavī, mohammad habīb-ol-lāh xān ( - 18c) وابسته به: قاموس المحیط = قاموس اللغة = قاموس المحیط و القابوس الوسیط = الجامع لما ذهب من كلام العرب؛ فیروزآبادی، محمد بن یعقوب (729-817) اهدا به: محمد شاه هندی تاریخ تألیف: رمضان 1149ق کتاب ترجمه و شرح قاموس اللغه فیروز آبادی لغوی مشهور است. مترجم یا شارح حبیب الله نام داشته و این کتاب را موشح به نام پادشاه عصر خویش محمد شاه هندی نموده (معاصر نادرشاه) که از نواده‌های امیر تیمور گورکان است که فیروز آبادی اصل کتاب را به نام وی موشح کرده است. مترجم گذشته از این که لغتی را بدون ترجمه نگذارده هر جا که نیازمند به شرح و تفصیل بوده دریغ نکرده و هرگاه در ماده‌ای فیروزآبادی اهمال کرده و لغتی را نیاورده باشد مترجم آن را ذکر و به ترجمه آن پرداخته و پیش از شروع به ترجمه خطبه قاموس، مقدمه‌ای شامل شرح حال و مؤلفات فیروزآبادی به ترجمه از «الضوء اللامع» پرداخته و پس از آن سؤال‌های و جواب‌های وجیه الدین سهروردی و خود مترجم در توضیح و بیان مطالبی که برای استفاده از قاموس پیش از شروع به مراجعه آن هر کس بدان نیازمند می‌باشد، پرداخته و در هنگام ترجمه اصل کتاب، چون فیروزآبادی اشکال‌های غیرواردی بر جوهری صاحب صحاح کرده باشد از طرف جوهری به جواب و رد اشکال پرداخته و در پاره‌ای از موارد که بیانات فیروزآبادی را درست نیافته بر او اعتراض کرده و گاهی اعتراض‌های عبدالرشید حسینی تتوی مدنی مؤلف فرهنگ رشیدی و منتخب اللغات را بر صاحب قاموس جواب گفته است. این کتاب تاکنون چاپ نگردیده و نسخه آن کمیاب است و نسخه‌ای در کتابخانه آصفیه هند و نسخه‌ای در کتابخانه موزه بریتانیا دارد. آغاز: بسمله حمد و نیایش گوناگون معروض حضرت علیم و علامی که تعلیم کل اسماء از صفات خاصه اوست. [فرهنگنامه‌ها 239؛ الذریعة 2/17؛ نسخه‌های منزوی 2012؛ دنا 3/8]
1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 866 آغاز: برابر تمام کتاب؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: ظاهراً اواسط قرن 12 و نزدیک به زمان مترجم؛ کاغذ: کشمیری، جلد: تیماج، 830گ، 27 سطر، اندازه: 22/5×33/5سم [ف: 3-101]
راهنمای نشانه‌های این متن (۸)
بی‌کا
بدون کاتب: نام کاتب در نسخه نیامده است
تا
تاریخ کتابت
گ
برگ
اندازه
اندازۀ صفحه
سم
سانتی‌متر
آغاز: برابر
آغاز نسخه همان است که در نمونۀ کتاب آمده
ف
فهرست چاپی همان کتابخانه؛ شماره‌های پس از آن جلد و صفحۀ فهرست است. اگر نام مأخذ با نام کتابخانه یکی نباشد، نام مأخذ پیش از آن می‌آید
وابسته به
این اثر شرح، حاشیه، گزیده یا ترجمۀ اثری دیگر است که نام آن و مؤلفش در پی می‌آید
برگرفته از فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، «رموز و اختصارات»، ج ۱، ص هشت تا ده

یادکرد در منابع ۱

این یادکردها را ماشین از روی کتابخانه، شمارۀ نسخه و عنوان اثر یافته است، و ممکن است خطا داشته باشد.

شما هم می‌توانید بیفزایید

این بخش‌ها برای این نسخه هنوز خالی‌اند. آنچه بیفزایید پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در این صفحه منتشر می‌شود.

  • اشخاص مرتبط با نسخه

    مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند؛ اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید.

  • رابطه با نسخه‌های دیگر

    اگر این نسخه از روی نسخۀ دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخۀ عکسی یا میکروفیلمی از آن هست.

  • یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

    اگر دربارۀ این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید.

اصلاح فیلدها. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. فیلدهای خالی این صفحه هم اکنون دیده می‌شوند.

گزارش اشکال یا پیشنهاد