عوالم الخمس
از نوربخش خراسانی، محمد بن محمد (۷۹۵–۸۶۹ ق)
کتابخانه مسجد اعظم، قم ·
نستعلیق
شناسه‌ی فهارس: #217129
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- بی‌تاریخ
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نستعلیق کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۲ برگ
- شمار سطر
- —
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۹×۲۰سم
- کاغذ
- —
- جلد
- تیماج قهوه‌ای
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رساله‌های این مجموعه ۹
نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 1558 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.
- ۱۵۵۸/۱ صلاة ۴ برگ
- ۱۵۵۸/۲ جنگ ۲۵ برگ
- ۱۵۵۸/۳ فهرست مؤلفات مجلسی · خاتون آبادی، محمد حسین بن صالح ۲ برگ
- ۱۵۵۸/۴ شرح نامه غزالی ۳ برگ
- ۱۵۵۸/۵ عوالم الخمس (همین نسخه) · نوربخش خراسانی، محمد بن محمد ۲ برگ
- ۱۵۵۸/۶ ذريعة المآرب · اصفهانی، عبدالمطلب بن حسن ۲ برگ
- ۱۵۵۸/۷ نی نامه ۱ برگ
- ۱۵۵۸/۸ علم النفس · نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد ۴ برگ
- ۱۵۵۸/۹ وجودیه · جرجانی، علی بن محمد ۴ برگ
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
اعلم ان عوالم الكلية خمس. الاول: عالم اللاهوت و هو عالم الذات البحت و الوجود المطلق و البیاض المطلق و حقيقة الحق و ماهية المهیات و هوية الغيب و الغیب المجهول
انجام نسخه
از افلاطون الهی سوال کردند که اگر کسی را در طالع او تحصیل علم و معارف نباشد چه چاره سازد فرمود با جماعتی نشیند که آفتاب و عطارد و مشتری براحسن حال او باشند
فوائد و رسائل مندرج در نسخه
. ؛ با فوائدی در حکایات تمثیلات، معنی فتاء، جواب نامه ابوالخیر از بوعلی، مغالطه جذر الاصم ...
متن مأخذ
فهرست کتابخانه مسجد اعظم
ج ۴، ص ۴۰۰
۵ ـ عوالم الخمس «۹۷ ـ ۹۸» (عرفان ـ عربی ـ فارسی)
از: سید محمد نوربخش بن محمد قائنی (۸۶۹ ق)
در این رساله پنج عالم که مربوط به مراتب مختلف وجود در موجودات است بطور موجز بیان شده است.
آغاز: اعلم ان عوالم الکلیة خمس. الاول: عالم اللاهوت و هو عالم الذات البحت والوجود المطلق والبیاض المطلق و حقیقة الحق و ماهیة المهیات و هویة الغیب والغیب المجهول.....
انجام: ... از افلاطون الهی سؤال کردند که اگر کسی را در طالع او تحصیل علم و معارف نباشد چه چاره سازد فرمود با جماعتی نشیند که آفتاب و عطارد و مشتری بر احسن حال او باشند.
( ۱۵۵۸ )
این مجموعه ضمائمی به این شرح دارد:
در رساله نهم: معنی زندیق. فرق شیعه. حقیقة الرؤیا والنوم. بیان مذاهب اهل تصوف از شیخ بهائی. برخی احادیث و حکایت.
در رساله هفتم: شرح این دو بیت:
ای بر سر کور ذله غارت کردم مر پاکان را جنب زیارت کردم
کفاره آنکه روزه خوردم رمضان در عید نماز بیطهارت کردم
از شیخ بهائی. و نیز شرح این شعر:
ز دریای شهادت چون نهنگ لا برآرد سر.... در رساله ششم: سؤال شیخ صالح جزائری از شیخ بهائی. کرامات حضرت فاطمه علیها السلام. معنی متشابه. معنی حیاة. حدیث و نادی اصحاب النار اصحاب الجنة. تفسیر برخی آیات. حدیثی از کتاب عیون اخبار الرضا (علیه السلام).
در رساله پنجم: معنی فناء. جواب نامه ابوالخیر از ابوعلی. مغالطه جذر الاصم. حکایات و تمثیلات.
در رساله چهارم: اشعاری از مثنوی بهاء الدین. حکایت و روایت هل رأیت رجلا... راجع به دو طائفه منجمان. اشعاری از ملا علی نوری و آقا هادی رشتی.
در رساله سوم: اشعار فارسی و عری. مهر نامچه. حدیثی از احتجاج طبرسی. طریق الاستخازة. وصیت افلاطون. شرح حدیث من عرف ربه. قصه خضر ((علیه السلام)). مطلبی راجع به صبر ایوب۷ از کتاب ورّام.
در رساله دوم اشعار و مطالبی از شیخ بهائی.
در رساله اول وصایای بلیناس حکیم. معرفت احوال بروج و کواکب. قصیده‌ای منسوب به امیرمؤمنان و برخی حکایات.
رساله اول از آغاز ناقص. شکیات دارد.
هیچ کدام از رساله ها نام کاتب و تاریخ کتابت ندارد.
بیاض. ۱۴۳ برگ، ۹ × ۲۰
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۲۳، ص ۴۴، ردیف ۱
● عوالم الخمس / عرفان و تصوف / عربی، فارسی
‘awālim-ul xams
نوربخش خراسانی، محمد بن محمد، 795 - 869 قمری
nūrbaxš-e xorāsānī, mohammad ebn-e mohammad (1393 - 1465)
در این رساله پنج عالم که مربوط به مراتب مختلف وجود در موجودات است به طور موجز بیان شده است.
قم؛ اعظم قم؛ شماره نسخه: 1558/5
آغاز: اعلم ان عوالم الكلية خمس. الاول: عالم اللاهوت و هو عالم الذات البحت و الوجود المطلق و البیاض المطلق و حقيقة الحق و ماهية المهیات و هوية الغيب و الغیب المجهول؛ انجام: از افلاطون الهی سوال کردند که اگر کسی را در طالع او تحصیل علم و معارف نباشد چه چاره سازد فرمود با جماعتی نشیند که آفتاب و عطارد و مشتری براحسن حال او باشند.
خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ با فوائدی در حکایات و تمثیلات، معنی فتاء، جواب نامه ابوالخیر از بوعلی، مغالطه جذر الاصم و ...؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، 2گ، اندازه: 9×20سم [ف مخ: 3 - 1404]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.