شناسنامۀ نسخۀ خطی

خلاصة الترجمان فی تأویل خطبة البیان

از فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (۹۴۷–۱۰۱۶ ق)

کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران · شمارۀ ۳۳۲۳/۳

کتابت ۱۲۹۷ق نسخ
/m/128556
هر جا ✎ می‌بینید، می‌توانید همان فیلد را اصلاح کنید. راه‌های دیگر مشارکت زیر همین دکمه است.
شناسۀ فهارس: #128556

کاتب و کتابت

کاتب
ثبت نشده
تاریخ کتابت
۱۲۹۷ق
محل کتابت
ثبت نشده
سفارش‌دهنده
ثبت نشده

ویژگی‌های ظاهری

خط
نسخ کیفیت خط: ثبت نشده
شمار صفحه
۹۱ صفحه (۴۲–۱۳۲)
شمار سطر
ثبت نشده
اندازه (سانتی‌متر)
۱۷/۵×۳۲سم
کاغذ
فرنگی سفید و کرمی
جلد
تیماج نارنجی

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) (ثبت نشده)
  • حواشی به خط مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله یا تصحیح به دست مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله با نسخۀ مؤلف (ثبت نشده)
  • کتابت از روی نسخۀ مؤلف (ثبت نشده)
  • تذهیب و سرلوح (ثبت نشده)
  • نگاره و نقاشی (ثبت نشده)
  • تصحیح‌شده (ثبت نشده)
  • حواشی (محشّی) (ثبت نشده)
  • جدول‌کشی (ثبت نشده)
  • رکابه (ثبت نشده)
  • مقابله و بلاغ (ثبت نشده)
  • نسخۀ عکسی یا میکروفیلم (ثبت نشده)

رساله‌های این مجموعه ۱۸

این نسخه در مجموعۀ شمارۀ ۳۳۲۳، صفحه‌های ۴۲ تا ۱۳۲، همراه با این رساله‌ها (به ترتیب برگ) صحافی شده است.

  1. ۳۳۲۳/۱ وجدانیات و ذوقیات · فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود ۶ صفحه (۱–۶)
  2. ۳۳۲۳/۲ الف انسانیت · فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود ۲۴ صفحه (۷–۳۰)
  3. ۳۳۲۳/۳ خلاصة الترجمان فی تأویل خطبة البیان (همین نسخه) · فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود ۹۱ صفحه (۴۲–۱۳۲)
  4. ۳۳۲۳/۴ اشراق النیرین · فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود ۲۳ صفحه (۱۳۰–۱۵۲)
  5. ۳۳۲۳/۵ در یتیم · فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود ۲۴ صفحه (۱۵۳–۱۷۶)
  6. ۳۳۲۳/۶ توحید · فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود ۱۶ صفحه (۱۸۰–۱۹۵)
  7. ۳۳۲۳/۷ كواكب الثواقب · فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود ۱۵ صفحه (۲۰۲–۲۱۶)
  8. ۳۳۲۳/۸ رقایق الحقایق · فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود ۲۵ صفحه (۲۲۰–۲۴۴)
  9. ۳۳۲۳/۱۰ بحر الاسرار · مظفر علیشاه کرمانی، محمد تقی بن محمد کاظم ۸۷ صفحه (۲۲۸–۳۱۴)
  10. ۳۳۲۳/۹ سی فصل · عطار تونی ۵۹ صفحه (۲۵۰–۳۰۸)
  11. ۳۳۲۳/۱۱ الصلاة · ابن سینا، حسین بن عبدالله ۹ صفحه (۳۳۰–۳۳۸)
  12. ۳۳۲۳/۱۳ التذكير و التأنيث ۶ صفحه (۳۴۷–۳۵۲)
  13. ۳۳۲۳/۱۴ تفسیر سورة الاخلاص · میرداماد، محمد باقر بن محمد ۴ صفحه (۳۵۳–۳۵۶)
  14. ۳۳۲۳/۱۵ قصیده یائیه · میرفندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ ۲ صفحه (۳۶۱–۳۶۲)
  15. ۳۳۲۳/۱۶ نامه ها · فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی ۱ صفحه (۳۶۳)
  16. ۳۳۲۳/۱۷ اشعار ۲ صفحه (۳۶۵–۳۶۶)
  17. ۳۳۲۳/۱۸ اشعار ۱ صفحه (۳۶۷)
  18. ۳۳۲۳/۱۹ شرح حدیث طینت ۱۴ صفحه (۳۶۹–۳۸۲)

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
الحمد لله الذى خلق الانسان علمه البيان ... و بعد چنین گوید پیک گفتار و صورت دیوار، محمد بن محمود الملقب به دهدار که چون دهقان ازل تخم محبت اهل بیت رسول ... و شیعیان حقیقی ایشان که اکابر صوفیه اند ... در زمین فطرت و مزرعه جبلتم ریخته ...

انجام نسخه

انجام
و الحمدلله رب العالمین علی ما انعم من اتمام هذه الارقام المسمی بخلاصة الترجمان فی تأویل خطبة البیان. ز فیض جود علی چون رسیدم این توفیق ×× چنان رواست که تاریخش از همان رسدم
بخش‌های خالیِ این نسخه: مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۱۳، ص ۸۴۷، ردیف ۲۹ متن در منبع
● خلاصة الترجمان فی تأویل خطبة البیان = شرح خطبة البیان / عرفان و تصوف، شرح حدیث / فارسی xolāsat-ot tarjomān fī ta'vīl-e xotbat-el bayān = š.-e xotbat-el bayān فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود، 947 - 1016 قمری fānī šīrāzī dehdār, mohammad ebn-e mahmūd (1541 - 1608) وابسته به: خطبة البیان = خطبة الافتخار = الملحمة؛ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (-40) اهدا به: خانخانان تاریخ تألیف: 1013ق شرح فارسی خطبة البیان امیر المومنین (ع) است که در معرفی خود و بیان مناقب و خصوصیات خود در کوفه و یا بصره ایراد شده است. او در آغاز با یک مقدمه طولانی به شرح و بیان دو واژه محکم و متشابه پرداخته و می‌گوید: اگر این دو در قرآن کریم و احادیث باشند محکم یا متشابه نامیده می‌شوند و اگر در کلام بزرگان باشند شطح می‌نامند، پس از آن شمه‌ای از فضایل امیر مومنان (ع) را برشمرده و سپس به شیوه، عرفان و تصوف به شرح و بیان خطبه می‌پردازد، بنا به ضبط الذریعه این کتاب با این که همه فقرات خطبه را شرح نکرده بالغ بر سه هزار بیت است. مؤلف این شرح را با فقره «انا الذی عندی مفاتیح الغیب لایعلمها بعد محمد (ص) غیری» آغاز و با فقره «انا اظهر الاشیاء الوجودية الوجودية كيف اشاء انا باب خطئتهم التى يدخلون فيها» به انجام رسانده است. در پایان قصیده‌ای در مدح امیرمؤمنان (ع) به آن ملحق نموده است. نام مؤلف، در برخی منابع «احمد» آمده است. آغاز: الحمد لله الذى خلق الانسان علمه البيان ... و بعد چنین گوید پیک گفتار و صورت دیوار، محمد بن محمود الملقب به دهدار که چون دهقان ازل تخم محبت اهل بیت رسول ... و شیعیان حقیقی ایشان که اکابر صوفیه اند ... در زمین فطرت و مزرعه جبلتم ریخته ... انجام: اما بدانکه وجودک ذنب لایقاس به ذنب پس به صلح مثال شد که از باب خطبه درآمد ... که حاصل از این خطبه شده بخود و فيه غنية و الله يقول الحق و هو يهدى السبيل. چاپ: به اهتمام محمد حسین اکبری ساوی، تهران، انتشارات صائب، 1380 [نسخه‌های منزوی 1138/2؛ الذریعة 200/7 و 219؛ مكتبة امیرالمؤمنین 241/1 و 314/1؛ دنا 928/4 (40 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 330/7]
...
29. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3323/3 آغاز: برابر؛ انجام: و الحمدلله رب العالمین علی ما انعم من اتمام هذه الارقام المسمی بخلاصة الترجمان فی تأویل خطبة البیان. ز فیض جود علی چون رسیدم این توفیق ×× چنان رواست که تاریخش از همان رسدم خط: نسخ، بی‌کا، تا: 1297ق؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: فرنگی سفید و کرمی، جلد: تیماج نارنجی، 91ص (42-132)، اندازه: 17/5×32سم [ف: 10 - 1083]
راهنمای نشانه‌های این متن (۸)
بی‌کا
بدون کاتب: نام کاتب در نسخه نیامده است
تا
تاریخ کتابت
ص
صفحه
اندازه
اندازۀ صفحه
سم
سانتی‌متر
آغاز: برابر
آغاز نسخه همان است که در نمونۀ کتاب آمده
ف
فهرست چاپی همان کتابخانه؛ شماره‌های پس از آن جلد و صفحۀ فهرست است. اگر نام مأخذ با نام کتابخانه یکی نباشد، نام مأخذ پیش از آن می‌آید
وابسته به
این اثر شرح، حاشیه، گزیده یا ترجمۀ اثری دیگر است که نام آن و مؤلفش در پی می‌آید
برگرفته از فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، «رموز و اختصارات»، ج ۱، ص هشت تا ده

یادکرد در منابع ۱

این یادکردها را ماشین از روی کتابخانه، شمارۀ نسخه و عنوان اثر یافته است، و ممکن است خطا داشته باشد.

شما هم می‌توانید بیفزایید

این بخش‌ها برای این نسخه هنوز خالی‌اند. آنچه بیفزایید پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در این صفحه منتشر می‌شود.

  • اشخاص مرتبط با نسخه

    مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند؛ اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید.

  • رابطه با نسخه‌های دیگر

    اگر این نسخه از روی نسخۀ دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخۀ عکسی یا میکروفیلمی از آن هست.

  • یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

    اگر دربارۀ این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید.

اصلاح فیلدها. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. فیلدهای خالی این صفحه هم اکنون دیده می‌شوند.

گزارش اشکال یا پیشنهاد