بیست باب در اسطرلاب

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5436 آغاز: معدل النهار گویند و صغری را مدار رأس السرطان خوانند؛ انجام: و این قدر که نوشته شد درین مختصر کفایت بود، و کسی را که طبع مستقیم و خاطری سلیم بود و برین اطلاع یابد، بر حل اعمال بسیار که درین مختصر ذکر نکرده ام مطلع شود، و باید باضعاف آن فایده نیابد، والله اعلم، و قد نقله الفقیر الی الله الغنی محمد بن سدید الطبیب الکازرونی فی اواخر شعبان سنه ثلث و سبعين و سبعمائة عن خط مؤلفه طاب مثواه در آن آمده است که: «و آنج بعد ازو بود، اول وقت عصر بود بمذهب امام اعظم شافعی رضی الله عنه، و سوم آخر وقت اختیار عصر باشد، و بروی نوشته بود آخر اوقات العصر، و آن از بهر اول وقت نماز عصر بود بمذهب امام اعظم ابی حنیفه رحمه الله ... و انواع دیگر اسطرلاب مثل هلالی و صدفی و زورقی و کری و صلیبی و غیرها در بعضی رسوم و خطوط و شکل مخالف این باشد که گفته آمد، حالیا آنها را ترک کرده شد، بسبب آن که میان مردم مشهور و مستعمل نیست، اگر باری سبحانه و تعالی توفیق دهد معرفتی دیگر نوشته آید که مشتمل بود بر جمیع انواع، انه الموفق والمعین»؛ خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن سدید کازرونی، تا: اواخر شعبان 773ق؛ افتادگی: آغاز؛ در آخر سی و یک سطر به عربی در معرفت قبله به خط همان کاتب که آغاز و انجامش این است: آغاز: «ایضا منقول من خطه: فی معرفت سمت القبله من الکتاب الکبیر فی معرفة الاصطرلاب لابی الحسین عبدالرحمن بن عمر المعروف بالصوفی، اذا اردت ذلک فخذ فصل مابین طول بلدک و طول مکه»، انجام: «فلما کان طول و عرض تبریز اکثر من طول و عرض مکه قسمت مکه فیما بین خط نصف النهار و المغرب هذا المعدله، وبالله التوفیق»؛ واقف: نایینی؛ کاغذ: حنایی، جلد: پارچه‌ای، 8گ، 27 سطر (7×19)، قطع: بیاض رقعی، اندازه: 9/4×21/5سم [ف: 8-53]