نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

الامالی

پدیدآور اثر: کاتبی، محمود بن عزیز
/m/45598
کتابخانه و مخزن نگهداری: مجلس
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 3977

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
589ق (589 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 1 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نسخ
تعداد برگ و سطر:
56 برگ • 15 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
16×19سم
کاغذ و جلد:
ضخیم کاهی • تیماج مشکی

آغاز نسخه

« قال الشيخ الامام الاجل تاج الفضلاء شمس المشرق محمود بن العزيز الكاتبى. الحمدلله الذى بيده المفاتيح ... قصدنا نصرف طرفاً من اوقاتنا آثار الرسول صلوات الله علیه التی هی مبادی السعاده في الدنيا ... ليكن النظر في آثار الرسول مقدمة الكلام في الرسول و تحقيق دعوته و يسبق هذا الكلام البحث عن ارسال الرسل و انه واجب فی العقول »

انجام نسخه

« و هذان اللفظان من الالفاظ التی يدل فيها تقارب الالفاظ على تقارب المعانی کالنضح و النصح و التهكم و التهدم فان التهكم تساقط على الا الانسان من غيظ كما التهدم تساقط الجدار. فرغ من تحريره وقت العصر يوم الثلثاء غرة شهر الله المبارك رمضان سن تسع و ثمانين و خمسمائه محمد بن يوسف بن على عمر بن عدى الكاتب بطرف اليسار »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
. ؛ کاتب ظاهراً با دست چپ می‌نوشته زیرا دنبال نام خویش می‌گوید «الكاتب بطرف اليسار» بر پشت نخستین برگ نسخه این نوشته که از راوی کتاب است به خط کهن دیده می‌شود: «امالی محمود بن العزيز الكاتبی رحمه الله اخبرنا بها الشيخ الامام الاجل الاسند فخر المشايخ شرف الافاضل ابوالحسن على بن محمدالعمرانی رحمه الله عن المصنف بقرائة الامير منتجب الدين سهل بن عزيز المستوفى دام عزه»، در ذیل نسخه این بیت از قصیده‌ای از زین الدين السجادی نقل شده: «قبهاء چرخ را رزم تو از باران تبر ×× بر سر سیلاب خون گردان کند همچون حباب»، نیز این بیت از قصیده‌ای دیگر: «آب حیات چون به مقالات او رسد ×× حاجت بود مروق او را به تصفیه»، در پشت نخستین برگ این دو بیت عربی با همان قلم دیده می‌شود: «مرا الجراد على زرعى فقلت له ×× الزم طريقك لاتولع با فساد / فقام منهم خطيبا فوق سنبله ×× انا على سفر لابد من زاد»
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 4 • صفحه 841 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3977 آغاز: قال الشيخ الامام الاجل تاج الفضلاء شمس المشرق محمود بن العزيز الكاتبى. الحمدلله الذى بيده المفاتيح ... قصدنا نصرف طرفاً من اوقاتنا آثار الرسول صلوات الله علیه التی هی مبادی السعاده في الدنيا ... ليكن النظر في آثار الرسول مقدمة الكلام في الرسول و تحقيق دعوته و يسبق هذا الكلام البحث عن ارسال الرسل و انه واجب فی العقول؛ انجام: و هذان اللفظان من الالفاظ التی يدل فيها تقارب الالفاظ على تقارب المعانی کالنضح و النصح و التهكم و التهدم فان التهكم تساقط على الا الانسان من غيظ كما التهدم تساقط الجدار. فرغ من تحريره وقت العصر يوم الثلثاء غرة شهر الله المبارك رمضان سن تسع و ثمانين و خمسمائه محمد بن يوسف بن على عمر بن عدى الكاتب بطرف اليسار. خط: نسخ، کا: محمد بن یوسف بنعمر بن علی، تا: 589ق؛ کاتب ظاهراً با دست چپ می‌نوشته زیرا دنبال نام خویش می‌گوید «الكاتب بطرف اليسار» بر پشت نخستین برگ نسخه این نوشته که از راوی کتاب است به خط کهن دیده می‌شود: «امالی محمود بن العزيز الكاتبی رحمه الله اخبرنا بها الشيخ الامام الاجل الاسند فخر المشايخ شرف الافاضل ابوالحسن على بن محمدالعمرانی رحمه الله عن المصنف بقرائة الامير منتجب الدين سهل بن عزيز المستوفى دام عزه»، در ذیل نسخه این بیت از قصیده‌ای از زین الدين السجادی نقل شده: «قبهاء چرخ را رزم تو از باران تبر ×× بر سر سیلاب خون گردان کند همچون حباب»، و نیز این بیت از قصیده‌ای دیگر: «آب حیات چون به مقالات او رسد ×× حاجت بود مروق او را به تصفیه»، و در پشت نخستین برگ این دو بیت عربی با همان قلم دیده می‌شود: «مرا الجراد على زرعى فقلت له ×× الزم طريقك لاتولع با فساد / فقام منهم خطيبا فوق سنبله ×× انا على سفر لابد من زاد»؛ کاغذ: ضخیم کاهی، جلد: تیماج مشکی، 56ص، 15 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 16×19سم [ف: 10-2124]