شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
مسالک و ممالک (ترجمه)
پیوند کوتاه:
/m/281983
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- خداقلی
- تاریخ کتابت:
- 1266ق (1266 هـ.ق)
- محل کتابت:
- تهران
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 2 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 61 برگ • 15 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 14×21سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • چرم تریاکی
آغاز نسخه
« بسمله، الحمدلله رب العالمین و العاقبة للمتقین و الصلوة و السلام علی سید المرسلين محمد و آله و اصحابه اجمعين »
انجام نسخه
« خط چهار در سالی چهار ماه روز باشد و چهار ماه شب و در خط پنجم همچنین و آخر این خطوط قطب شمالی است و شش ماه روز و شش ماه شب
نویسنده که خود را «بنده کمینه» خطاب میکند و بعهد «مبارز الحق و الدوله و الدنيا والدين محمد لازال منصوراً مظفراً على اعدائه» میزیسته چون «خواست که از بهر کتب خانه آنحضرت طرح ربع مسکون برکشد و آنچه از احوال جهان معلوم باشد شمه در سلک عبارت آورد اگر سخنی عجیب نماید حکایتی مناسب یا معقول و کلمه چند از تواریخ بحكم الكلام يجر الكلام باستشهاد بیاورد تا حمل بر عندیات و گزاف و محال نکنند و بمحل عرض رسانند بخير انشاءالله» این رسالت را بر دو باب ایراد کرد: باب 1. در دو فصل: 1) ذکر کره زمین و مقدار و مساحت آن و معرفت و طول و عرض بلدان و خواص مواضع، 2)ذکر آفاق جنوبی خط استواء و مايتعلق و ينسب اليه، باب 2. در هفت فصل: 1) ذکر اقلیم اول و ما ینسب الیه، 2) ذکر اقلیم دوم، 3) ذکر اقلیم ثالث، 4) ذکر اقلیم رابع، 5) ذکر اقلیم خامس، 6) ذکر اقلیم سادس، 7) ذکر اقلیم سابع و نهایت عمارت ربع مسکون از طرف شمال و مواضعی چند که اختلاف روز و شب بسیار است و نا مسکون از این قطب معتدل النهار »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 29 • صفحه 399 • ردیف 2
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2950
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمین و العاقبة للمتقین و الصلوة و السلام علی سید المرسلين محمد و آله و اصحابه اجمعين؛
انجام: خط چهار در سالی چهار ماه روز باشد و چهار ماه شب و در خط پنجم همچنین و آخر این خطوط قطب شمالی است و شش ماه روز و شش ماه شب
نویسنده که خود را «بنده کمینه» خطاب میکند و بعهد «مبارز الحق و الدوله و الدنيا والدين محمد لازال منصوراً مظفراً على اعدائه» میزیسته چون «خواست که از بهر کتب خانه آنحضرت طرح ربع مسکون برکشد و آنچه از احوال جهان معلوم باشد شمه در سلک عبارت آورد اگر سخنی عجیب نماید حکایتی مناسب یا معقول و کلمه چند از تواریخ بحكم الكلام يجر الكلام باستشهاد بیاورد تا حمل بر عندیات و گزاف و محال نکنند و بمحل عرض رسانند بخير انشاءالله» این رسالت را بر دو باب ایراد کرد: باب 1. در دو فصل: 1) ذکر کره زمین و مقدار و مساحت آن و معرفت و طول و عرض بلدان و خواص مواضع، 2)ذکر آفاق جنوبی خط استواء و مايتعلق و ينسب اليه، باب 2. در هفت فصل: 1) ذکر اقلیم اول و ما ینسب الیه، 2) ذکر اقلیم دوم، 3) ذکر اقلیم ثالث، 4) ذکر اقلیم رابع، 5) ذکر اقلیم خامس، 6) ذکر اقلیم سادس، 7) ذکر اقلیم سابع و نهایت عمارت ربع مسکون از طرف شمال و مواضعی چند که اختلاف روز و شب بسیار است و نا مسکون از این قطب معتدل النهار؛ خط: نستعلیق، کا: خداقلی، تا: 1266ق، جا: تهران؛ جلد: چرم تریاکی، 61گ، 15سطر (9×14/5)، اندازه: 14×21سم [ف: 6-699]