نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
/m/249851
کتابخانه و مخزن نگهداری: مجلس
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 1730

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) ✓
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
1101ق (1101 هـ.ق)
محل کتابت:
اصفهان
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 11 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نامشخص
تعداد برگ و سطر:
255 برگ • 20 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
13/5×22سم
کاغذ و جلد:
اصفهانی • تیماج

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله. الهى كيف ادعوك و انا انا و كيف لا ادعوك و انت انت صلى على افضل بريتك محمد ... و بعد فيقول ... رضى الدين محمد القزوينى ... ان الحاشية المشهورة للعلامة الخفرى على شرح الهيات تجريد الكلام كتاب مرغوب ... فعلقت عليها ... هذه الدرر المستخرجة ... تسمى كحل الابصار و نور الانظار ... قال المصنف قدس سره المقصد الثالث الصانع اعلم ان الفلاسفة و المتكلمين بعد اتفاقها ... »

انجام نسخه

« قوله و ان يفعل فلا يستمر. هذا بالنظر الى فعل القادر كما ان الاول اعنى ان لا يفعل فيستمر العدم بالنظر الى تركه و ليس كلاهما ... فباعتبار الاستمرار و عدم الاستمرار يصلح ان يكون الانتفاء و العدم متعلق القدرة. تمت كتابة هذه النسخة الشريفة اعنى المجلد الاول من كتاب كحل الابصار .. »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

مهر و امضاء او بر پشت نخستین برگ نسخه دیده می‌شود، محشی از حاشیه خفری و شرح قوشچی و همچنین حاشیه‌هایی از مصنف نقل گردیده، یکی از <!-- page: 144 --> یادداشت نویسان نوشته: «در این کتاب بعض الافاضل خلیفه سلطان، بعض الناظرین: ملا شمساء جیلانی. بعض الفضلاء: شیخ حسین تنکابنی و بعض المحشین: ملا عبدالرزاق جیلانی است»
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• این نسخه به طوری که در پایان آخرین صفحه آن نوشته شده: «در 1101 پس از درگذشت مؤلف، و بدست یکی از شاگردان قزوینی بنام محمد پسر محمد جعفر گیلانی، در اصفهان، کتابت شده»، اما کاغذ و خط تازه‌تر می‌نماید، گمان می‌رود که کاتبی دیگر که نام خود و تاریخ کتابت را ضبط نکرده، از روی نسخه‌ای که به خط شاگرد قزوینی بوده این نسخه را کتابت کرده، شاگرد مزبور نوشته است که این کتاب جلد اول کحل الابصار است، پایان نسخه: «تمت كتابة هذه النسخة الشريفه اعنى المجلد الاول من كتاب كحل الابصار من مؤلفات الفاضل النحرير ... استاد اولى الالباب و الافكار ... آقا رضی الدین محمد قزوینی طاب ثراه على يد ... محمد بن محمد جعفر فى السنة الاولى من العشر الاول من المأه الثانيه من الالف الثاني في دار الفضل ... اصفهان فى سنه 1101 و الحمد لله رب العالمین»، در ص 184 در ضمن بحث از اختیاری بودن افعال پس از پایان سطر 5 مجدداً بسمله نوشته شده و پس از بسمله چنین آمده: «قال الشارح عن ادلة المخالفین. المخالفون هنا كما صرح سابقا ...»، ظاهراً این قسمت دوم که اندک نیست به دست مصنف الحاق شده، این نسخه در کتابخانه آقا علی مدرس بوده و مهر و امضاء او بر پشت نخستین برگ نسخه دیده می‌شود، محشی از حاشیه خفری و شرح قوشچی و همچنین حاشیه‌هایی از مصنف نقل گردیده، یکی از یادداشت نویسان نوشته: «در این کتاب بعض الافاضل خلیفه سلطان، بعض الناظرین: ملا شمساء جیلانی. بعض الفضلاء: شیخ حسین تنکابنی و بعض المحشین: ملا عبدالرزاق جیلانی است»
• از روی نسخه‌ای که به خط شاگرد قزوینی بوده این نسخه را کتابت کرده
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 26 • صفحه 143 • ردیف 11
ی
فهرست‌نگار مأخذ چاپی:
یوسف اعتصام الملک
مأخذ تفصیلی و جلد فهرست:
فهرست کتابخانه مجلس شورای ملی - 5
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1730 آغاز: برابر؛ انجام: قوله و ان يفعل فلا يستمر. هذا بالنظر الى فعل القادر كما ان الاول اعنى ان لا يفعل فيستمر العدم بالنظر الى تركه و ليس كلاهما ... فباعتبار الاستمرار و عدم الاستمرار يصلح ان يكون الانتفاء و العدم متعلق القدرة. تمت كتابة هذه النسخة الشريفة اعنى المجلد الاول من كتاب كحل الابصار ... کا: محمد بن محمد جعفر گیلانی، تا: 1101ق، جا: اصفهان؛ این نسخه به طوری که در پایان آخرین صفحه آن نوشته شده: «در 1101 پس از درگذشت مؤلف، و بدست یکی از شاگردان قزوینی بنام محمد پسر محمد جعفر گیلانی، در اصفهان، کتابت شده»، اما کاغذ و خط تازه‌تر می‌نماید، گمان می‌رود که کاتبی دیگر که نام خود و تاریخ کتابت را ضبط نکرده، از روی نسخه‌ای که به خط شاگرد قزوینی بوده این نسخه را کتابت کرده، شاگرد مزبور نوشته است که این کتاب جلد اول کحل الابصار است، پایان نسخه: «تمت كتابة هذه النسخة الشريفه اعنى المجلد الاول من كتاب كحل الابصار من مؤلفات الفاضل النحرير ... استاد اولى الالباب و الافكار ... آقا رضی الدین محمد قزوینی طاب ثراه على يد ... محمد بن محمد جعفر فى السنة الاولى من العشر الاول من المأه الثانيه من الالف الثاني في دار الفضل ... اصفهان فى سنه 1101 و الحمد لله رب العالمین»، در ص 184 در ضمن بحث از اختیاری بودن افعال پس از پایان سطر 5 مجدداً بسمله نوشته شده و پس از بسمله چنین آمده: «قال الشارح عن ادلة المخالفین. المخالفون هنا كما صرح سابقا ...»، ظاهراً این قسمت دوم که اندک نیست به دست مصنف الحاق شده، این نسخه در کتابخانه آقا علی مدرس بوده و مهر و امضاء او بر پشت نخستین برگ نسخه دیده می‌شود، محشی از حاشیه خفری و شرح قوشچی و همچنین حاشیه‌هایی از مصنف نقل گردیده، یکی از یادداشت نویسان نوشته: «در این کتاب بعض الافاضل خلیفه سلطان، بعض الناظرین: ملا شمساء جیلانی. بعض الفضلاء: شیخ حسین تنکابنی و بعض المحشین: ملا عبدالرزاق جیلانی است»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 255ص، 20سطر، اندازه: 13/5×22سم [ف: 5-89]