نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

قوام الحساب

/m/243031
کتابخانه و مخزن نگهداری: دانشگاه
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 302/5

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
1112ق (1112 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 3 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
- • -
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
-
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • جلد نامشخص

آغاز نسخه

« بسمله. بر رای ذوی العقول پوشیده نماند که بعد از علم دین شریف شریعت علم حساب را شرفی هر چه تمامتر است »

انجام نسخه

« بدر ازای خانه باشد هر و بال ای بی عدیل. مقاله 3 و 4 در نسخه ما نیست »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 25 • صفحه 535 • ردیف 3
متن فنخا:
3. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 302/5 آغاز: بسمله. بر رای ذوی العقول پوشیده نماند که بعد از علم دین شریف شریعت علم حساب را شرفی هر چه تمامتر است؛ انجام: بدر ازای خانه باشد هر و بال ای بی عدیل. مقاله 3 و 4 در نسخه ما نیست؛ خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم محلاتی، تا: 1112ق؛ گ103ر-131پ فصل سیم نوع دوم در قسمت کسور، 113پ سفید است و نسخه کامل نیست و در پایان مبحث جذر می‌گوید: «در هشت حاصل آمده است تمت الرسالة الاولی» و یک سطر سفید است (119پ) آنگاه مختصری است در علم مساحت که 15 باب است و چنین آغاز می‌شود: «بدانکه این مختصریست مفید در علم مساحت مشتمل بر مقدمه و چند باب مقدمه در معنی مساحت» و انجام آن چنین است: «حاصل آن عدد آجر ما یحتاج آن بنا باشد» (گ131ر) سپس دارد: «تمام شد رساله عامر بن عبدالعزیز در علم حساب ضرب و قسمت. کتبه ... محمد کاظم بن محمد حسین الموسوی الحسینی ساکن قصبه محلات ... 8 شهر جمادی الثانی 1112» با اینکه در قسم دوم باب دوم در مساحت مربعات (گ124پ) در خود رساله دوم آمده: «فقیر حقیر قطب الدین خسرو شاه بلغه الله ما تمناه» پس از این رساله مساحت دارد: «باب در قسمت اهل تنجیم آن نیز مثل تقسیم اهل هند است ... قاعده دانستن ساعات چون آفتاب تمام برآید ... بدرازای خانه باشد هر و بال ای بی عدیل» (131ر و پ) در همینجا یادی از شیخ بهائی شده است و گویا رساله یکم از عامر بن عبدالعزیز و دومی از خسرو شاه باشد. نام «قوام الحساب» در دیباچه رساله یکم دیده می‌شود [ف: 4-928]