محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
مجالس المؤمنین
مؤلف: شوشتری، نورالله بن شرف الدین
ملک • ش: 1336
فنخا: ج 28، ص 90
مجالس المؤمنین
مؤلف: شوشتری، نورالله بن شرف الدین
مهدوی • ش: 116
فنخا: ج 28، ص 90
مجالس المؤمنین
مؤلف: شوشتری، نورالله بن شرف الدین
دانشگاه • ش: 7758
فنخا: ج 28، ص 91
مجالس المؤمنین
مؤلف: شوشتری، نورالله بن شرف الدین
سپهسالار • ش: 7358
فنخا: ج 28، ص 92
مجالس المؤمنین
مؤلف: شوشتری، نورالله بن شرف الدین
ملک • ش: 1443
فنخا: ج 28، ص 92
مجالس المؤمنین
مؤلف: شوشتری، نورالله بن شرف الدین
دانشگاه • ش: 4093-ف
فنخا: ج 28، ص 92
مجالس المؤمنین
مؤلف: شوشتری، نورالله بن شرف الدین
جمعیت نشر فرهنگ • ش: 794م
فنخا: ج 28، ص 92
مجالس المؤمنین
مؤلف: شوشتری، نورالله بن شرف الدین
دانشگاه • ش: 355
فنخا: ج 28، ص 93
مجالس المؤمنین
مؤلف: خادم حسینی، عبدالملک
دانشگاه • ش: 3854
فنخا: ج 28، ص 93
مجالس النفائس
مؤلف: امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه
ملک • ش: 3700
فنخا: ج 28، ص 94
مجالس النفائس
مؤلف: امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه
دانشگاه • ش: 3029 و 2652-ف
فنخا: ج 28، ص 94
مجالس النفائس
مؤلف: امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه
ادبیات • ش: 317 حکمت
فنخا: ج 28، ص 95
مجالس النفائس
مؤلف: امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه
سپهسالار • ش: 2729/2
فنخا: ج 28، ص 95
مجالس النفائس
مؤلف: امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه
سپهسالار • ش: 100/2
فنخا: ج 28، ص 95
مجالس النفائس
مؤلف: امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه
دانشگاه • ش: 6830/2-عکس
فنخا: ج 28، ص 95
مجالس النفائس
مؤلف: امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه
دانشگاه • ش: 4129-ف
فنخا: ج 28، ص 95
مجالس النفائس
مؤلف: قزوینی، محمد بن مبارک
دانشگاه • ش: 6523
فنخا: ج 28، ص 95
مجالس النفائس
مؤلف: قزوینی، محمد بن مبارک
ادبیات • ش: 25 حکمت
فنخا: ج 28، ص 95
مجالس النفائس
مؤلف: قزوینی، محمد بن مبارک
دانشگاه • ش: 2016/29-ف
فنخا: ج 28، ص 95
مجالس النفائس
مؤلف: قزوینی، محمد بن مبارک
دانشگاه • ش: 9088
فنخا: ج 28، ص 95
مجالس وعظ
مؤلف: کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم
دانشگاه • ش: 10738/2
فنخا: ج 28، ص 97
المجالس و المسایرات و المواقف و التوقیعات
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 3128-ف و 3129-ف
فنخا: ج 28، ص 103
المجامع الصفوية و المراهص العلوية
مؤلف: دستغیب، محمد صالح بن مسعود
ملک • ش: 4807
فنخا: ج 28، ص 108
المجاهدة لمن يريد حرث الاخرة
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 2719
فنخا: ج 28، ص 109

گزارش اشکال یا پیشنهاد