محمدتقی دانش‌پژوه
فهرست‌نگار و نسخه‌شناس فلسفه و منطق، موسیقی قدیم، الهیات و فرق اسلامی، نسخه‌شناسی جامع

محمدتقی دانش‌پژوه

نسخه‌های توصیف‌شده: 77,134 نسخه
مجلدات فهارس: 75 جلد
سال‌های حیات: 1290 – 1375 هـ.ش
زادگاه: آمل (مازندران)
آرامگاه / وفات: بهشت زهرا، قطعه هنرمندان و نام‌آوران

زندگینامه و کارنامه علمی:

محمدتقی دانش‌پژوه، ادیب، مصحح، کتاب‌شناس، نسخه‌شناس برجسته و پدر فهرست‌نگاری علمی و نوین ایران است. او با توصیف و فهرست‌نویسی بیش از ۵۶ هزار نسخه خطی در ده‌ها مجموعه بزرگ (از جمله کتابخانه‌های دانشگاه تهران، سپهسالار، سنا و ملک)، بزرگ‌ترین و پرکارترین چهره تاریخ فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی در ایران به شمار می‌رود. دانش‌پژوه روشی نظام‌مند، علمی و موشکافانه را در معرفی نسخه‌ها بنا نهاد که مبتنی بر شناخت دقیق خطوط کهن، اصالت‌سنجی کاغذ و مرکب، استخراج دقیق سرآغازها و انجام‌ها و تطبیق‌های کتاب‌شناختی بود. او سال‌ها ریاست بخش میکروفیلم‌ها و نشریات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و علاوه بر تألیف ده‌ها جلد فهرست مرجع، ده‌ها رساله و متن کهن فلسفی، علمی و ادبی را تصحیح و منتشر نمود.

نهادها و کتابخانه‌های محل خدمت:
دانشگاه تهران کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار کتابخانه مجلس سنا کتابخانه ملی ملک
مجموعه‌ها و فهارس شاخص:
  • فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (۱۱ جلد)
  • فهرست نسخه‌های عکسی و میکروفیلم‌ها (۳ جلد)
  • فهرست کتب خطی مدرسه سپهسالار (جلدهای ۳، ۴، ۵)
  • فهرست نسخ خطی کتابخانه ملک
مجربات
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 8051/3
فنخا: ج 28، ص 120
مجربات اکبری
مؤلف: شاه ارزانی، محمد اکبر بن محمد
ملک • ش: 4289/1
فنخا: ج 28، ص 121
مجربات اکبری
مؤلف: شاه ارزانی، محمد اکبر بن محمد
دانشگاه • ش: 7492/4
فنخا: ج 28، ص 121
مجربات حکمای هندوستان
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 9845/3
فنخا: ج 28، ص 123
مجربات حکیم عمادالدین
مؤلف: ناشناخته
ملک • ش: 2576/29
فنخا: ج 28، ص 123
مجربات در رمل
مؤلف: معین الدین
مجلس • ش: 1181/3
فنخا: ج 28، ص 124
مجربات در رمل
مؤلف: ناشناخته
مفتاح • ش: 430/3
فنخا: ج 28، ص 124
مجربات شفا
مؤلف: ناشناخته
علوم پزشکی • ش: 252/1
فنخا: ج 28، ص 124
مجربات طب
مؤلف: تبریزی، محمد کاظم
علوم پزشکی • ش: 259/1
فنخا: ج 28، ص 125
مجربات طب
مؤلف: ناشناخته
علوم پزشکی • ش: 263/6
فنخا: ج 28، ص 125
مجربات مرجان شاه
مؤلف: نجوکی، مرجان شاه
ملک • ش: 3682/2
فنخا: ج 28، ص 126
المجربات من الاحکام النجومية و القواعد الطبية
مؤلف: ابن سینا، حسین بن عبدالله
دانشگاه • ش: 1190/33-ف و 2264/31-ف
فنخا: ج 28، ص 126
المجربات من الاحکام النجومية و القواعد الطبية
مؤلف: ابن سینا، حسین بن عبدالله
مولوی • ش: 443/3
فنخا: ج 28، ص 126
المجربات من الاحکام النجومية و القواعد الطبية
مؤلف: ابن سینا، حسین بن عبدالله
دانشگاه • ش: 1149/46
فنخا: ج 28، ص 126
المجربات من الاحکام النجومية و القواعد الطبية
مؤلف: ابن سینا، حسین بن عبدالله
مجلس • ش: 4900/126
فنخا: ج 28، ص 127
المجربات من الاحکام النجومية و القواعد الطبية
مؤلف: ابن سینا، حسین بن عبدالله
دانشگاه • ش: 4643/7
فنخا: ج 28، ص 127
المجربات من الاحکام النجومية و القواعد الطبية
مؤلف: ابن سینا، حسین بن عبدالله
ملک • ش: 1831/2
فنخا: ج 28، ص 127
مجربات نامی
مؤلف: ترمذی سمرقندی، محمد معصوم
وزیری • ش: 4014/2
فنخا: ج 28، ص 127
مجرباتی چند در مدت سیاحت
مؤلف: ناشناخته
دانشگاه • ش: 9558/2
فنخا: ج 28، ص 128
المجرة فی الهواء او السماء
مؤلف: ابن هیثم، حسن بن حسن
دانشگاه • ش: 1686/10-ف
فنخا: ج 28، ص 128
المجرة فی الهواء او السماء
مؤلف: ابن هیثم، حسن بن حسن
ادبیات • ش: 15/9 - ج
فنخا: ج 28، ص 128
المجسطی
مؤلف: بطلمیوس، کلاودیوس، ش
سپهسالار • ش: 594
فنخا: ج 28، ص 131
المجسطی
مؤلف: بطلمیوس، کلاودیوس، ش
دانشگاه • ش: 3600-ف
فنخا: ج 28، ص 131
المجسطی
مؤلف: بطلمیوس، کلاودیوس، ش
مجلس • ش: 1231
فنخا: ج 28، ص 131

گزارش اشکال یا پیشنهاد