نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

انوار الحكمة

anvār-ol hekma
99 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/8650
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #8650
تاریخ و سده تألیف: 919 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 5، ص 164 تا 171
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق
عناوین دیگر و هم‌تراز:
انوار حکمت (anvār-e hekmat) کلمات یوسفی (kalamāt-e yūsofī) نصایح یوسفی (nasāyeh-e yūsofī)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

گفتارها و اندرزهای کوتاه اخلاقی و عرفانی است که بنا به گفته مؤلف برای کسانی است که در ساحت میدان قناعت تاخته و تعلق به اسباب دنیا ندارند، با عنوان‌های «کلمه، نکته و پند». این رساله به چند تن دیگر نیز نسبت داده شده که به نظر ناصحیح است، مانند: غزالی، نجم الدین کبری و نورعلی شاه و سید معصوم علی شاه دکنی. نام رساله نیز در فهارس بسیار متفاوت و بعضاً مجعول آورده شده است.
آغاز اثر
« الحمد لله الذی نور مصابیح القلوب بانوار حکمته و زین بساتین الارواح باظهار نعمه ... الهی به عزت آنها که رخش همت در ساحت میدان قناعت تاخته اند، و نقد حیات..این کلمات که به انوار حکمت موسوم است »
انجام اثر
« با هیچ نادان مناظره مکن اگر خواهی که بهترین خلق باشی و خیری از خلق دریغ مدار و السلم.که متضمن سخنان فقرا و حکما است و از عنیت و تکلف مبرا معرا و الحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا، رباعی: از فضل حکیم مبدع این نقش جدید ×× کامد ز انسان که یوسفی می‌طلبید / گذشته نه از شهر ربیع الاول ×× در نهصد و نوزده باتمام رسید »
سوابق و چاپ‌های اثر
با عنوان «تجارب الانسان و انوار الحکمه» با مؤلف نامعلوم، در تهران، چاپ سنگی، 1312 ق، در آخر نصاب الصبیان؛ در هند ضمیمه مجموعه گنج عظیم، بی تاریخ، 126 ص؛ به اهتمام علی اصغر بن عبدالجبار اصفهانی، تهران، 1308 ق، سنگی، جیبی، 178 + 33ص؛ به کوشش دکتر جواد نوربخش، ضمن کارهای نور علی شاه اصفهانی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بی ناشر، 1318ق، وزیری، 334-335؛ طهران، 1356ق، رقعی، 3ص (صص 60-62)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1545/2 فهرستواره منزوی 332/6 (35 نسخه داخلی) دنا 238/2 (84 نسخه)

متن فنخا

● انوار الحكمة = انوار حکمت = کلمات یوسفی = نصایح یوسفی / اخلاق / فارسی anvār-ol hekma = anvār-e hekmat = kalamāt-e yūsofī = nasāyeh-e yūsofī ؟ یوسفی هروی، یوسف بن محمد، -966 قمری yūsofī heravī, yūsof ebn-e mohammad (- 1559) تاریخ تألیف: ربیع الاول 919ق گفتارها و اندرزهای کوتاه اخلاقی و عرفانی است که بنا به گفته مؤلف برای کسانی است که در ساحت میدان قناعت تاخته و تعلق به اسباب دنیا ندارند، با عنوان‌های «کلمه، نکته و پند». این رساله به چند تن دیگر نیز نسبت داده شده که به نظر ناصحیح است، مانند: غزالی، نجم الدین کبری و نورعلی شاه و سید معصوم علی شاه دکنی. نام رساله نیز در فهارس بسیار متفاوت و بعضاً مجعول آورده شده است. آغاز: الحمد لله الذی نور مصابیح القلوب بانوار حکمته و زین بساتین الارواح باظهار نعمه ... الهی به عزت آنها که رخش همت در ساحت میدان قناعت تاخته اند، و نقد حیات..این کلمات که به انوار حکمت موسوم است انجام: با هیچ نادان مناظره مکن اگر خواهی که بهترین خلق باشی و خیری از خلق دریغ مدار و السلم.که متضمن سخنان فقرا و حکما است و از عنیت و تکلف مبرا معرا و الحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا، رباعی: از فضل حکیم مبدع این نقش جدید ×× کامد ز انسان که یوسفی می‌طلبید / گذشته نه از شهر ربیع الاول ×× در نهصد و نوزده باتمام رسید چاپ: با عنوان «تجارب الانسان و انوار الحکمه» با مؤلف نامعلوم، در تهران، چاپ سنگی، 1312 ق، در آخر نصاب الصبیان؛ در هند ضمیمه مجموعه گنج عظیم، بی تاریخ، 126 ص؛ به اهتمام علی اصغر بن عبدالجبار اصفهانی، تهران، 1308 ق، سنگی، جیبی، 178 + 33ص؛ به کوشش دکتر جواد نوربخش، ضمن کارهای نور علی شاه اصفهانی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بی ناشر، 1318ق، وزیری، 334-335؛ طهران، 1356ق، رقعی، 3ص (صص 60-62) [نسخه‌های منزوی 1545/2؛ فهرستواره منزوی 332/6 (35 نسخه داخلی)؛ دنا 238/2 (84 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

99 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشکده الهیات
تهران
214/2 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
23027 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
3
علامه طباطبائی
شیراز
1644/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 18 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
3457/30 بی‌کاتب قرن 11 - 7 شناسنامه ←
5
مرکز احیاء
قم
4376/5 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 6 شناسنامه ←
6
دانشگاه
تهران
2569/3 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 7 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
3857/5 بی‌کاتب قرن 11 شکسته نستعلیق 37 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
8932/12 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 16 شناسنامه ←
9
مدرسه خان
یزد
19/5 مهر محمد شوال 1003ق نستعلیق 18 شناسنامه ←
10
دانشگاه
تهران
881/2 بی‌کاتب شنبه 19 جمادی الثانی 1004ق نسخ 2 شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
8948/35 ذوالقدر خلیل 1054ق نستعلیق، شکسته 1 شناسنامه ←
12
مدرسه امام عصر (عج)
شیراز
59 محمد مومن 1066ق نستعلیق، شکسته 10 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
5180/35 بی‌کاتب 1069ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
14
مجلس
تهران
8889/4 محمدکاظم اصفهانی 1069ق شکسته نستعلیق 8 شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
11722/14 محمد عارف بن محمد صالح غزنوی 1072ق نستعلیق - شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
391/13 صدرالدین محمد بن ملاحسین سالک دهی لاهیجانی شعبان 1074ق، برای محمد قلی بیک نسخ 8 شناسنامه ←
17
گلپایگانی
قم
5087/9-25/177 احمد بن شاهجان هزار جریبی 1076ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
18
ملک
تهران
1920/16 بی‌کاتب 1080ق - 8 شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
12165/1 محمد کاظم ربیع الاول 1081ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
9469/119 محمد طاهر ارسنجانی 1 ربیع الاول 1086ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
21
مجلس
تهران
10147/15 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 4 شناسنامه ←
22
سپهسالار
تهران
5311 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 258 شناسنامه ←
23
وزیری
یزد
3061/2 غلامحسین بن خیرالدین قرن 12 نسخ 2 شناسنامه ←
24
ملک
تهران
4719/29 بی‌کاتب 1192ق شکسته نستعلیق 3 شناسنامه ←
25
دانشگاه
تهران
8087 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 15 شناسنامه ←
26
دانش‌سرای عالی- کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی
تهران
125/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
27
امام هادی (کتابخانه عمومی)
مشهد
9/2 ملا حسین لاهیجی قرن 13ق نستعلیق، نسخ 11 شناسنامه ←
28
مرکز احیاء
قم
2445/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
29
مسجد اعظم
قم
3415/1 ابوالحسن قرن 13 نستعلیق 3 شناسنامه ←
30
نوربخش
تهران
685/5 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 9 شناسنامه ←