نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الانوار الجلالية في شرح الفصول النصيرية

al-anwār-ul jalālīya fī š.-il fuṣūl-in naṣīrīya
64 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/8635
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #8635
تاریخ و سده تألیف: 808 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 5، ص 153 تا 158
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست: امیر جلال الدین ابی المعالی علی بن شرف الدین حسینی آوی
اثر مرتبط / وابسته به: الفصول النصيرية في الاصول الدينية = فصول اعتقادی = فصول العقائد = اصول الدین = الفصول في الاصول؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

متن از خواجه نصیرالدین طوسی، کتاب شرحی است به‌طور «قال ـ اقول». شارح در مقدمه می‌گوید: فصول خواجه که رساله مختصر و مفیدی است در کلام، چون به زبان فارسی بود چندان شناخته و مورد اقبال نبود تا مدتی پس از درگذشت مؤلف، علامه سعید گرگانی آن را به زبان عربی درآورد و کتاب مشهور آفاق شد. فاضل مقداد در شرح «ختم» فصول نصیریه نکات و فوائدی در ارشاد و سلوک دارد که می‌گوید آن را از کلام مؤلف استفاده کرده‌ام: «فاشار المصنف رحمه الله الى شی يسير من ذلك اشارة يحتاج الى بسط فلنبسط ذلك مختصرا مما استفدناه من کلامه و ذلك يتم بفوائد ...». در آن از توحید و عدل خداوند و نبوت و امامت و معاد در چهار «فصل» به‌روش کلام شیعی آمیخته با فلسفه گفتگو گردیده است. خواجه در آن به توحید عرفانی و مقامات تصوف نیز اشاره نموده و مشرب عرفانی او از آن پیداست و فاضل مقداد هم در این باره داد سخن را داده مطلب را به مانند یک فیلسوف عارف روشن نموده است.
آغاز اثر
« سبحانک اللهم واجب الوجود و غایة وجود کل موجود أنت أخرجتنا من مرتتق ظلام العدم الى فضاء ضياء الوجود. »
انجام اثر
« و لا يضيعه بتفریطه و جهله و الا شقى شقاء متینا و خسر خسراناً مبيناً وفقنا الله و اياكم لسعادة الدار الآخرة بمحمد و عترته الطاهرة و الحمدلله رب العالمين و صلى الله علی محمد و آله و سلم تسلیماً کثیراً آمین. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 423/2 و آثار و احوال خواجه از مدرس رضوی: 250 ريحانة الادب 3/4-282 معجم التراث الکلامی 519/1 کشف الحجب و الاستار ص 67 الاعلام زرکلی 282/7 معجم المؤلفين 318/12 دنا 235/2 (60 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الانوار الجلالية في شرح الفصول النصيرية / کلام و اعتقادات / عربی al-anwār-ul jalālīya fī š.-il fuṣūl-in naṣīrīya فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، -826 قمری fāzel-e meqdād, meqdād ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1423) وابسته به: الفصول النصيرية في الاصول الدينية = فصول اعتقادی = فصول العقائد = اصول الدین = الفصول في الاصول؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672) اهدا به: امیر جلال الدین ابی المعالی علی بن شرف الدین حسینی آوی تاریخ تألیف: 8 رمضان 808 ق متن از خواجه نصیرالدین طوسی، کتاب شرحی است به‌طور «قال ـ اقول». شارح در مقدمه می‌گوید: فصول خواجه که رساله مختصر و مفیدی است در کلام، چون به زبان فارسی بود چندان شناخته و مورد اقبال نبود تا مدتی پس از درگذشت مؤلف، علامه سعید گرگانی آن را به زبان عربی درآورد و کتاب مشهور آفاق شد. فاضل مقداد در شرح «ختم» فصول نصیریه نکات و فوائدی در ارشاد و سلوک دارد که می‌گوید آن را از کلام مؤلف استفاده کرده‌ام: «فاشار المصنف رحمه الله الى شی يسير من ذلك اشارة يحتاج الى بسط فلنبسط ذلك مختصرا مما استفدناه من کلامه و ذلك يتم بفوائد ...». در آن از توحید و عدل خداوند و نبوت و امامت و معاد در چهار «فصل» به‌روش کلام شیعی آمیخته با فلسفه گفتگو گردیده است. خواجه در آن به توحید عرفانی و مقامات تصوف نیز اشاره نموده و مشرب عرفانی او از آن پیداست و فاضل مقداد هم در این باره داد سخن را داده مطلب را به مانند یک فیلسوف عارف روشن نموده است. آغاز: سبحانک اللهم واجب الوجود و غایة وجود کل موجود أنت أخرجتنا من مرتتق ظلام العدم الى فضاء ضياء الوجود. انجام: و لا يضيعه بتفریطه و جهله و الا شقى شقاء متینا و خسر خسراناً مبيناً وفقنا الله و اياكم لسعادة الدار الآخرة بمحمد و عترته الطاهرة و الحمدلله رب العالمين و صلى الله علی محمد و آله و سلم تسلیماً کثیراً آمین. [الذريعة 423/2؛ و آثار و احوال خواجه از مدرس رضوی: 250؛ ريحانة الادب 3/4-282؛ معجم التراث الکلامی 519/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 67؛ الاعلام زرکلی 282/7؛ معجم المؤلفين 318/12؛ دنا 235/2 (60 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

64 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
فرهنگ و هنر
مشهد
الف-20 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 182 شناسنامه ←
62
رضوی
مشهد
348 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 93 شناسنامه ←
63
مرعشی
قم
5657/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
64
دانشگاه
تهران
8315/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←