نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

آیینه شاهی

āyīne-ye šāhī
20 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/758
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #758
تاریخ و سده تألیف: 1066 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 1، ص 282 تا 284
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شعر اخلاق
اهدا / به درخواست: شاه عباس صفوی ثانی (-1077ق)
اثر مرتبط / وابسته به: ضیاء القلب؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

انتخابی از کتاب «ضیاء القلب» فیض کاشانی است که در 12 «باب» و 300 بیت تنظیم کرده است. باب 1 تا 5. در احکام پنج‌گانه مسلط بر انسان: عقل، شرع، طبع، عادت و عرف؛ 6. شناخت خود که فرمانبر این پنج است؛ 7. مرتبه‌های آن پنج؛ 8. چرا آنها بر مردمی چیره اند؛ 9. اگر آنها با یکدیگر نسازند کدام برتر اند؛ 10. اگر آنها با یکدیگر بیامیزند چگونه می‌توان از هم جدا ساخت؛ 11. برخی از داده‌های خدا؛ 12. چگونه از خدا یاری توان جست. فیض در این گفتگو خود را برتر از شرع دانسته است.
آغاز اثر
« بسم الله الرحمن الرحیم سپاس شایسته و ستایش بایسته سزاوار پروردگاری که رسوم شرع را مطابق مقتضای عقل گردانید و طبع و عادت عقل کامل تابع عقل او ساخت و درود نامعدود بر روان خاتم انبیا و سرور اصفیا که بکاملتر عقلی و تمامتر شرعی بتکمیل خلایق پرداخت و بر اهل بیت عصمت و طهارت او که فرقه ناجیه شیعه را بمحبت و طاعت ایشان نواخت »
انجام اثر
« از فضل خویش جای دهم جوارشان ×× چون در دلم محبت ایشان گرفته جا »
سوابق و چاپ‌های اثر
در 1320ش به چاپ رسیده است به ضمیمه الفت نامه و ترجمة الصلاة؛ شیراز: سربی، رقعی، بی نا، 1320. 24+10+14+// به اهتمام بهمن کریمی، به ضمیمه همان‌ها و ترجمة العقائد و زاد السالکین و ترجمة الصلاة.؛ تهران: کانون معرفت، بی‌تا، به کوشش رسول جعفریان
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 53/1 و 127/15 منزوی 1517/2 مشار 8/2 محجه 18/2 و 33 و 46 ریحانة الادب 369/4 فهرست‌های خودنوشت فیض 130 کشف الاستار 3/202 فوائد 636 فهرستواره منزوی 60/6

متن فنخا

● آیینه شاهی / شعر، اخلاق / فارسی āyīne-ye šāhī فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006-1091ق feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1597-1680) وابسته به: ضیاء القلب؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091) اهداء به: شاه عباس صفوی ثانی (-1077ق) تاریخ تألیف: 1066ق انتخابی از کتاب «ضیاء القلب» فیض کاشانی است که در 12 «باب» و 300 بیت تنظیم کرده است. باب 1 تا 5. در احکام پنج‌گانه مسلط بر انسان: عقل، شرع، طبع، عادت و عرف؛ 6. شناخت خود که فرمانبر این پنج است؛ 7. مرتبه‌های آن پنج؛ 8. چرا آنها بر مردمی چیره اند؛ 9. اگر آنها با یکدیگر نسازند کدام برتر اند؛ 10. اگر آنها با یکدیگر بیامیزند چگونه می‌توان از هم جدا ساخت؛ 11. برخی از داده‌های خدا؛ 12. چگونه از خدا یاری توان جست. فیض در این گفتگو خود را برتر از شرع دانسته است. آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم سپاس شایسته و ستایش بایسته سزاوار پروردگاری که رسوم شرع را مطابق مقتضای عقل گردانید و طبع و عادت عقل کامل تابع عقل او ساخت و درود نامعدود بر روان خاتم انبیا و سرور اصفیا که بکاملتر عقلی و تمامتر شرعی بتکمیل خلایق پرداخت و بر اهل بیت عصمت و طهارت او که فرقه ناجیه شیعه را بمحبت و طاعت ایشان نواخت انجام: از فضل خویش جای دهم جوارشان ×× چون در دلم محبت ایشان گرفته جا چاپ: در 1320ش به چاپ رسیده است به ضمیمه الفت نامه و ترجمة الصلاة؛ شیراز: سربی، رقعی، بی نا، 1320. 24+10+14+// به اهتمام بهمن کریمی، به ضمیمه همان‌ها و ترجمة العقائد و زاد السالکین و ترجمة الصلاة.؛ تهران: کانون معرفت، بی‌تا، به کوشش رسول جعفریان [الذریعة 53/1 و 127/15؛ منزوی 1517/2؛ مشار 8/2؛ محجه 18/2 و 33 و 46؛ ریحانة الادب 369/4؛ فهرست‌های خودنوشت فیض 130؛ کشف الاستار 3/202؛ فوائد 636؛ فهرستواره منزوی 60/6]

نسخه‌های خطی این اثر

20 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملک
تهران
6338 بی‌کاتب قرن 11 شکسته 10 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
82/8 محمد هادی بن مرتضی حدود قرن 11، برای محمد هادی بن شاه مرتضی ثانی بن محمد مؤمن کاشانی نوه برادر فیض کاشانی کتابت شده و دستخط وی در آغاز مجموعه هست و ظاهراً از سوی ایشان مقابله شده با نشان «بلغ بحمده» نسخ 11 شناسنامه ←
3
گلپایگانی
قم
9035/4-59/255 بی‌کاتب 1066 شکسته 14 شناسنامه ←
4
ملی
تهران
2895/8 بی‌کاتب قرن 12 - 12 شناسنامه ←
5
گوهرشاد
مشهد
1788/2 بی‌کاتب اوایل قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
6
ملی
تبریز
3554 بی‌کاتب صفر 1121 نسخ 17 شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
18257 ض بی‌کاتب 1182 - - شناسنامه ←
8
گلپایگانی
قم
4895/7-24/195 بی‌کاتب قرن 13 شکسته 6 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
11134/14 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
10124/30 بی‌کاتب 1221 نستعلیق، نسخ 8 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
1430/3 علی اصغر بن ملا خلیل اردبیلی (به قرینه رساله‌های دیگر) 1222 نستعلیق 7 شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
7542/1 عبدالعظیم بن محمد تقی بیدگلی اردستانی 1228 نسخ 24 شناسنامه ←
13
علامه طباطبائی
شیراز
68/2 بی‌کاتب 1238 نسخ 26 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
13462/3 عبدالعظیم 1285 نسخ 25 شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
21239 سید احمد صفائی خوانساری 1340 نستعلیق - شناسنامه ←
16
مهدوی
تهران
364/8 علی بن احمد رشتی بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
12612/8 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 12 شناسنامه ←
18
دانشگاه
تهران
314/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ تعلیق 21 شناسنامه ←
19
دانشگاه
تهران
4437/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 13 شناسنامه ←
20
مسجد اعظم
قم
1295/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 2 شناسنامه ←