شناسنامه کتابشناختی اثر
آیینه شاهی
āyīne-ye šāhī
20
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/758
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #758
پدیدآور / مؤلف:
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی
تاریخ و سده تألیف:
1066 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 1، ص 282
تا 284
زبان و قالب:
فارسی
اهدا / به درخواست:
شاه عباس صفوی ثانی (-1077ق)
اثر مرتبط / وابسته به:
ضیاء القلب؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
انتخابی از کتاب «ضیاء القلب» فیض کاشانی است که در 12 «باب» و 300 بیت تنظیم کرده است. باب 1 تا 5. در احکام پنجگانه مسلط بر انسان: عقل، شرع، طبع، عادت و عرف؛ 6. شناخت خود که فرمانبر این پنج است؛ 7. مرتبههای آن پنج؛ 8. چرا آنها بر مردمی چیره اند؛ 9. اگر آنها با یکدیگر نسازند کدام برتر اند؛ 10. اگر آنها با یکدیگر بیامیزند چگونه میتوان از هم جدا ساخت؛ 11. برخی از دادههای خدا؛ 12. چگونه از خدا یاری توان جست. فیض در این گفتگو خود را برتر از شرع دانسته است.
آغاز اثر
« بسم الله الرحمن الرحیم سپاس شایسته و ستایش بایسته سزاوار پروردگاری که رسوم شرع را مطابق مقتضای عقل گردانید و طبع و عادت عقل کامل تابع عقل او ساخت و درود نامعدود بر روان خاتم انبیا و سرور اصفیا که بکاملتر عقلی و تمامتر شرعی بتکمیل خلایق پرداخت و بر اهل بیت عصمت و طهارت او که فرقه ناجیه شیعه را بمحبت و طاعت ایشان نواخت »
انجام اثر
« از فضل خویش جای دهم جوارشان ×× چون در دلم محبت ایشان گرفته جا »
سوابق و چاپهای اثر
در 1320ش به چاپ رسیده است به ضمیمه الفت نامه و ترجمة الصلاة؛ شیراز: سربی، رقعی، بی نا، 1320. 24+10+14+// به اهتمام بهمن کریمی، به ضمیمه همانها و ترجمة العقائد و زاد السالکین و ترجمة الصلاة.؛ تهران: کانون معرفت، بیتا، به کوشش رسول جعفریان
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 53/1 و 127/15
منزوی 1517/2
مشار 8/2
محجه 18/2 و 33 و 46
ریحانة الادب 369/4
فهرستهای خودنوشت فیض 130
کشف الاستار 3/202
فوائد 636
فهرستواره منزوی 60/6
متن فنخا
● آیینه شاهی / شعر، اخلاق / فارسی
āyīne-ye šāhī
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006-1091ق
feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1597-1680)
وابسته به: ضیاء القلب؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
اهداء به: شاه عباس صفوی ثانی (-1077ق)
تاریخ تألیف: 1066ق
انتخابی از کتاب «ضیاء القلب» فیض کاشانی است که در 12 «باب» و 300 بیت تنظیم کرده است. باب 1 تا 5. در احکام پنجگانه مسلط بر انسان: عقل، شرع، طبع، عادت و عرف؛ 6. شناخت خود که فرمانبر این پنج است؛ 7. مرتبههای آن پنج؛ 8. چرا آنها بر مردمی چیره اند؛ 9. اگر آنها با یکدیگر نسازند کدام برتر اند؛ 10. اگر آنها با یکدیگر بیامیزند چگونه میتوان از هم جدا ساخت؛ 11. برخی از دادههای خدا؛ 12. چگونه از خدا یاری توان جست. فیض در این گفتگو خود را برتر از شرع دانسته است.
آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم سپاس شایسته و ستایش بایسته سزاوار پروردگاری که رسوم شرع را مطابق مقتضای عقل گردانید و طبع و عادت عقل کامل تابع عقل او ساخت و درود نامعدود بر روان خاتم انبیا و سرور اصفیا که بکاملتر عقلی و تمامتر شرعی بتکمیل خلایق پرداخت و بر اهل بیت عصمت و طهارت او که فرقه ناجیه شیعه را بمحبت و طاعت ایشان نواخت
انجام: از فضل خویش جای دهم جوارشان ×× چون در دلم محبت ایشان گرفته جا
چاپ: در 1320ش به چاپ رسیده است به ضمیمه الفت نامه و ترجمة الصلاة؛ شیراز: سربی، رقعی، بی نا، 1320. 24+10+14+// به اهتمام بهمن کریمی، به ضمیمه همانها و ترجمة العقائد و زاد السالکین و ترجمة الصلاة.؛ تهران: کانون معرفت، بیتا، به کوشش رسول جعفریان
[الذریعة 53/1 و 127/15؛ منزوی 1517/2؛ مشار 8/2؛ محجه 18/2 و 33 و 46؛ ریحانة الادب 369/4؛ فهرستهای خودنوشت فیض 130؛ کشف الاستار 3/202؛ فوائد 636؛ فهرستواره منزوی 60/6]
نسخههای خطی این اثر
20 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ملک
تهران
|
6338 | بیکاتب | قرن 11 | شکسته | 10 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
82/8 | محمد هادی بن مرتضی | حدود قرن 11، برای محمد هادی بن شاه مرتضی ثانی بن محمد مؤمن کاشانی نوه برادر فیض کاشانی کتابت شده و دستخط وی در آغاز مجموعه هست و ظاهراً از سوی ایشان مقابله شده با نشان «بلغ بحمده» | نسخ | 11 | شناسنامه ← |
| 3 |
گلپایگانی
قم
|
9035/4-59/255 | بیکاتب | 1066 | شکسته | 14 | شناسنامه ← |
| 4 |
ملی
تهران
|
2895/8 | بیکاتب | قرن 12 | - | 12 | شناسنامه ← |
| 5 |
گوهرشاد
مشهد
|
1788/2 | بیکاتب | اوایل قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 6 |
ملی
تبریز
|
3554 | بیکاتب | صفر 1121 | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
18257 ض | بیکاتب | 1182 | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
گلپایگانی
قم
|
4895/7-24/195 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته | 6 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
11134/14 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
10124/30 | بیکاتب | 1221 | نستعلیق، نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
1430/3 | علی اصغر بن ملا خلیل اردبیلی (به قرینه رسالههای دیگر) | 1222 | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
7542/1 | عبدالعظیم بن محمد تقی بیدگلی اردستانی | 1228 | نسخ | 24 | شناسنامه ← |
| 13 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
68/2 | بیکاتب | 1238 | نسخ | 26 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرعشی
قم
|
13462/3 | عبدالعظیم | 1285 | نسخ | 25 | شناسنامه ← |
| 15 |
رضوی
مشهد
|
21239 | سید احمد صفائی خوانساری | 1340 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 16 |
مهدوی
تهران
|
364/8 | علی بن احمد رشتی | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 17 |
مجلس
تهران
|
12612/8 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 12 | شناسنامه ← |
| 18 |
دانشگاه
تهران
|
314/2 | بیکاتب | بیتاریخ | تعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 19 |
دانشگاه
تهران
|
4437/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 20 |
مسجد اعظم
قم
|
1295/5 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |