نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نور الثقلین

nūr-uttaqalayn
52 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/68893
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #68893
تاریخ و سده تألیف: 1072 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 33، ص 802 تا 806
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: تفسیر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تفسیر نور الثقلین (tafsīr-u nūr-ittaqalayn)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تفسیری است روایی مبتنی بر احادیث اهل بیت علیهم السلام که روایات مربوطه را از کتب معتبره‌ای نقل کرده است، اما سند روایات را حذف نموده و آیات را هم ذکر نکرده است، لذا شناخت روایات مربوط به هر آیه‌ای مشکل است و از الفاظ و اعراب و قراءت آیات خودداری کرده است. تنها هدفش از گردآوری اخبار، تفسیر و توضیح معنی آیه یا فضیلت اهل بیت می‌باشد. این تفسیر در چهار جلد است: در جلد اول از اول قرآن کریم تا آخر سوره انعام را تفسیر کرده و در جلد دوم از سوره اعراف تا آخر سوره کهف و جلد سوم از اول سوره مریم تا آخر سوره فاطر و جلد چهارم از سوره یس تا آخر قرآن. روایات را از کتاب‌های معتبری همچون کافی کلینی، تفسیر علی بن ابراهیم قمی، احتجاج طبرسی، عیون الاخبار، علل الشرایع، اکمال الدین، توحید، خصال، من لا یحضره الفقیه، معانی الاخبار، امالی و ثواب الاعمال ـ همگی از شیخ صدوق ـ مجمع البیان طبرسی، تهذیب طوسی، تفسیر عیاشی، مناقب و الغیبة از ابن شهر آشوب، نهج البلاغه، عیاشی، مناقب و الغیبة از ابن شهر آشوب، نهج البلاغه، صحیفه سجادیه، اهلیلجة و محاسن برقی، مصباح کفعمی و ... گردآورده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی انزل الفرقان علی عبده لیکون للعالمین نذیرا و اشهد علیهم امة وسطا قد جعلهم هداة و قمرا منیراً. »
سوابق و چاپ‌های اثر
قم، انتشارات اسماعیلیان، 5 جلد؛ با تحقیق سید هاشم رسولی محلاتی، در 5 جلد، مطبعه علمیه
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تفسیر نور الثقلین (ترجمه)؛ شریف رضوی، محمد هاشم بن ابی الفضل (- قرن 11)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 365/24 ریحانة الادب 357/1 و 124/4 کشف الحجب و الاستار 592-591

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● نور الثقلین = تفسیر نور الثقلین / تفسیر / عربی nūr-uttaqalayn = tafsīr-u nūr-ittaqalayn حویزی، عبدالعلی بن جمعه، ق12 قمری hovayzī, ‘abd-e-‘alī ebn-e jom‘e (- 18c) تاریخ تألیف: 16 ذی‌حجه 1072ق تفسیری است روایی مبتنی بر احادیث اهل بیت علیهم السلام که روایات مربوطه را از کتب معتبره‌ای نقل کرده است، اما سند روایات را حذف نموده و آیات را هم ذکر نکرده است، لذا شناخت روایات مربوط به هر آیه‌ای مشکل است و از الفاظ و اعراب و قراءت آیات خودداری کرده است. تنها هدفش از گردآوری اخبار، تفسیر و توضیح معنی آیه یا فضیلت اهل بیت می‌باشد. این تفسیر در چهار جلد است: در جلد اول از اول قرآن کریم تا آخر سوره انعام را تفسیر کرده و در جلد دوم از سوره اعراف تا آخر سوره کهف و جلد سوم از اول سوره مریم تا آخر سوره فاطر و جلد چهارم از سوره یس تا آخر قرآن. روایات را از کتاب‌های معتبری همچون کافی کلینی، تفسیر علی بن ابراهیم قمی، احتجاج طبرسی، عیون الاخبار، علل الشرایع، اکمال الدین، توحید، خصال، من لا یحضره الفقیه، معانی الاخبار، امالی و ثواب الاعمال ـ همگی از شیخ صدوق ـ مجمع البیان طبرسی، تهذیب طوسی، تفسیر عیاشی، مناقب و الغیبة از ابن شهر آشوب، نهج البلاغه، عیاشی، مناقب و الغیبة از ابن شهر آشوب، نهج البلاغه، صحیفه سجادیه، اهلیلجة و محاسن برقی، مصباح کفعمی و ... گردآورده است. آغاز: الحمدلله الذی انزل الفرقان علی عبده لیکون للعالمین نذیرا و اشهد علیهم امة وسطا قد جعلهم هداة و قمرا منیراً. چاپ: قم، انتشارات اسماعیلیان، 5 جلد؛ با تحقیق سید هاشم رسولی محلاتی، در 5 جلد، مطبعه علمیه [الذریعة 365/24؛ ریحانة الادب 357/1 و 124/4؛ کشف الحجب و الاستار 592-591] شروح و حواشی: 1- تفسیر نور الثقلین (ترجمه)؛ شریف رضوی، محمد هاشم بن ابی الفضل (- قرن 11)

نسخه‌های خطی این اثر

52 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مرعشی
قم
11952 بی‌کاتب اواخر قرن 12 نسخ 111 شناسنامه ←
32
میر حسینا قزوینی
قزوین
183 احمد بن محمد طاهر پنج‌شنبه 7 محرم 1119ق نسخ - شناسنامه ←
33
دانشگاه
اصفهان
219 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
34
رضوی
مشهد
1565 محمد بن نعمت طبسی 17 ربیع الثانی1102ق نسخ 483 شناسنامه ←
35
مجلس
تهران
11971 محمد رضا بن عزیز الله تونی شنبه 18 شوال1110ق نسخ 209 شناسنامه ←
36
گوهرشاد
مشهد
1344 تونی، محمد رضا بن عزیز الله سه‌شنبه 5 ذیحجه1111ق نسخ - شناسنامه ←
37
مسجد اعظم
قم
1672 محمد بن محمود 14صفر1120ق نسخ 271 شناسنامه ←
38
رضوی
مشهد
8056 بی‌کاتب جمادی الثانی1132ق - 213 شناسنامه ←
39
امام عصر
شیراز
198 محمد علی تستری 27 رجب 1132ق نسخ 365 شناسنامه ←
40
الهیات
مشهد
22627 حاجی محمد بن غلامعلی باغونی چهارشنبه 17 ذیحجه1136ق نسخ 403 شناسنامه ←
41
دانشگاه
تهران
6634/3 حسنی بهبهانی، محمد علی بن محمد مؤمن 1218ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
42
مجلس
تهران
5835 عبدالصانع علوی سبزواری 1226ق نسخ 756 شناسنامه ←
43
سلطنتی
تهران
1263 محمد کریم بن محمد رحیم کنرازی رمضان 1262ق نسخ 998 شناسنامه ←
44
سلطنتی
تهران
1277 محمد حسن بن الحاج محمد علی شعبان 1262ق نسخ 897 شناسنامه ←
45
مدرسه معمارباشی
تهران
3 محمد کریم بن محمد رحیم کزازی جمادی الاول 1264ق نسخ 330 شناسنامه ←
46
مدرسه معمارباشی
تهران
2 بی‌کاتب سه‌شنبه 12 محرم 1272ق نسخ 347 شناسنامه ←
47
ملک
تهران
265 مولانا محمد هاشم بن محمد صادق 1365ق نسخ 407 شناسنامه ←
48
مسجد اعظم
قم
956 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 162 شناسنامه ←
49
مرعشی
قم
7496 عبدالصمد بن نصرالله نزدیک عصر مؤلف نسخ 346 شناسنامه ←
50
ملی
تهران
2594/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
51
موزه پارس
شیراز
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 336 شناسنامه ←
52
مرتضوی
مشهد
بدون شماره بی‌کاتب نزدیک عصر مؤلف - - شناسنامه ←