نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نور الثقلین

nūr-uttaqalayn
52 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/68893
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #68893
تاریخ و سده تألیف: 1072 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 33، ص 802 تا 806
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: تفسیر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تفسیر نور الثقلین (tafsīr-u nūr-ittaqalayn)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تفسیری است روایی مبتنی بر احادیث اهل بیت علیهم السلام که روایات مربوطه را از کتب معتبره‌ای نقل کرده است، اما سند روایات را حذف نموده و آیات را هم ذکر نکرده است، لذا شناخت روایات مربوط به هر آیه‌ای مشکل است و از الفاظ و اعراب و قراءت آیات خودداری کرده است. تنها هدفش از گردآوری اخبار، تفسیر و توضیح معنی آیه یا فضیلت اهل بیت می‌باشد. این تفسیر در چهار جلد است: در جلد اول از اول قرآن کریم تا آخر سوره انعام را تفسیر کرده و در جلد دوم از سوره اعراف تا آخر سوره کهف و جلد سوم از اول سوره مریم تا آخر سوره فاطر و جلد چهارم از سوره یس تا آخر قرآن. روایات را از کتاب‌های معتبری همچون کافی کلینی، تفسیر علی بن ابراهیم قمی، احتجاج طبرسی، عیون الاخبار، علل الشرایع، اکمال الدین، توحید، خصال، من لا یحضره الفقیه، معانی الاخبار، امالی و ثواب الاعمال ـ همگی از شیخ صدوق ـ مجمع البیان طبرسی، تهذیب طوسی، تفسیر عیاشی، مناقب و الغیبة از ابن شهر آشوب، نهج البلاغه، عیاشی، مناقب و الغیبة از ابن شهر آشوب، نهج البلاغه، صحیفه سجادیه، اهلیلجة و محاسن برقی، مصباح کفعمی و ... گردآورده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی انزل الفرقان علی عبده لیکون للعالمین نذیرا و اشهد علیهم امة وسطا قد جعلهم هداة و قمرا منیراً. »
سوابق و چاپ‌های اثر
قم، انتشارات اسماعیلیان، 5 جلد؛ با تحقیق سید هاشم رسولی محلاتی، در 5 جلد، مطبعه علمیه
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تفسیر نور الثقلین (ترجمه)؛ شریف رضوی، محمد هاشم بن ابی الفضل (- قرن 11)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 365/24 ریحانة الادب 357/1 و 124/4 کشف الحجب و الاستار 592-591

متن فنخا

● نور الثقلین = تفسیر نور الثقلین / تفسیر / عربی nūr-uttaqalayn = tafsīr-u nūr-ittaqalayn حویزی، عبدالعلی بن جمعه، ق12 قمری hovayzī, ‘abd-e-‘alī ebn-e jom‘e (- 18c) تاریخ تألیف: 16 ذی‌حجه 1072ق تفسیری است روایی مبتنی بر احادیث اهل بیت علیهم السلام که روایات مربوطه را از کتب معتبره‌ای نقل کرده است، اما سند روایات را حذف نموده و آیات را هم ذکر نکرده است، لذا شناخت روایات مربوط به هر آیه‌ای مشکل است و از الفاظ و اعراب و قراءت آیات خودداری کرده است. تنها هدفش از گردآوری اخبار، تفسیر و توضیح معنی آیه یا فضیلت اهل بیت می‌باشد. این تفسیر در چهار جلد است: در جلد اول از اول قرآن کریم تا آخر سوره انعام را تفسیر کرده و در جلد دوم از سوره اعراف تا آخر سوره کهف و جلد سوم از اول سوره مریم تا آخر سوره فاطر و جلد چهارم از سوره یس تا آخر قرآن. روایات را از کتاب‌های معتبری همچون کافی کلینی، تفسیر علی بن ابراهیم قمی، احتجاج طبرسی، عیون الاخبار، علل الشرایع، اکمال الدین، توحید، خصال، من لا یحضره الفقیه، معانی الاخبار، امالی و ثواب الاعمال ـ همگی از شیخ صدوق ـ مجمع البیان طبرسی، تهذیب طوسی، تفسیر عیاشی، مناقب و الغیبة از ابن شهر آشوب، نهج البلاغه، عیاشی، مناقب و الغیبة از ابن شهر آشوب، نهج البلاغه، صحیفه سجادیه، اهلیلجة و محاسن برقی، مصباح کفعمی و ... گردآورده است. آغاز: الحمدلله الذی انزل الفرقان علی عبده لیکون للعالمین نذیرا و اشهد علیهم امة وسطا قد جعلهم هداة و قمرا منیراً. چاپ: قم، انتشارات اسماعیلیان، 5 جلد؛ با تحقیق سید هاشم رسولی محلاتی، در 5 جلد، مطبعه علمیه [الذریعة 365/24؛ ریحانة الادب 357/1 و 124/4؛ کشف الحجب و الاستار 592-591] شروح و حواشی: 1- تفسیر نور الثقلین (ترجمه)؛ شریف رضوی، محمد هاشم بن ابی الفضل (- قرن 11)

نسخه‌های خطی این اثر

52 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
10565 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 391 شناسنامه ←
2
فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)
تهران
بدون شماره نامشخص - - - شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
1326 ط بی‌کاتب قرن 11 نسخ 224 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
5977 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 736 شناسنامه ←
5
علامه طباطبائی
شیراز
430 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
6
مرکز احیاء
قم
3421 بی‌کاتب قرن 11، در حیات مؤلف نسخ 450 شناسنامه ←
7
مرکز احیاء
قم
4165 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 513 شناسنامه ←
8
سلطنتی
تهران
1259 عبدعلی بن جمعة العروسی الحویزی شعبان1065ق نسخ 542 شناسنامه ←
9
مرتضوی
مشهد
بدون شماره علی بن احمد حسینی 3 ذیحجه1065ق - - شناسنامه ←
10
ملی
تهران
1509 عبدالعلی بن جمعه الحویزی (مؤلف) 1072ق نسخ 1022 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
1710 محمد طاهر بن حسن علی شیرازی جمعه 19 جمادی الاول1073ق نسخ 241 شناسنامه ←
12
دانشگاه
اصفهان
105 محمد قاسم پسر محمد زمان شیرازی 1073ق نسخ - شناسنامه ←
13
رضوی
مشهد
1564 محمد طاهر بن حسن پنج‌شنبه 8 جمادی الاول1078ق نسخ 478 شناسنامه ←
14
ثامنی، محمد رضا
شیراز
68 شیخ محمد طاهر بن شیخ حسن علی 21 ربیع الاول1080ق نسخ - شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
7333 محمد بن محمد امین طالقانی 28 جمادی الاول1082ق نسخ 240 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
1424 بی‌کاتب صفر1088ق نسخ 271 شناسنامه ←
17
گلپایگانی
قم
3680-19/10 محمد کاظم بن محمد جعفر قاضی قائنی 1088ق نسخ 195 شناسنامه ←
18
دانشگاه
اصفهان
226 عبدالرحیم بن نجم الدین موالی صیمکانی 24 محرم 1088ق نسخ 297 شناسنامه ←
19
علامه طباطبائی
شیراز
429 ابوالولی بن ابوالفضائل سلامی حسینی عریضی اوحدی چهارشنبه 17 ذیقعده 1089ق نسخ - شناسنامه ←
20
دانشگاه
اصفهان
359 نامشخص - - - شناسنامه ←
21
علامه طباطبائی
شیراز
461 محمدرضا طبیب ابن عنایت الله شریف ربیع الاول 1090ق نسخ - شناسنامه ←
22
مروی
تهران
300 بی‌کاتب 1090ق - 460 شناسنامه ←
23
علامه روضاتی (کتابخانه)
اصفهان
بدون شماره شیخ حر 1091 - - شناسنامه ←
24
رضوی
مشهد
22576 بی‌کاتب چهارشنبه 4 جمادی الثانی 1093ق نسخ 192 شناسنامه ←
25
ملک
تهران
264 مولانا محمد هاشم بن محمد صادق پایان دهه نخستین صفر 1094ق نسخ 410 شناسنامه ←
26
ملک
تهران
266 بی‌کاتب 1096ق نسخ 233 شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
11353 بی‌کاتب ربیع الثانی 1100ق نسخ 300 شناسنامه ←
28
رضوی
مشهد
8054 بهرام بن مسلم حدودقرن12 نسخ 317 شناسنامه ←
29
رضوی
مشهد
8055 خداداد بن حسین شهرکی حدودقرن12 نسخ 294 شناسنامه ←
30
مجلس
تهران
792 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 835 شناسنامه ←