نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نصایح الملوک فی السیر و السلوک

nasāyeh-ol molūk fe-s seyr va-s solūk
18 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/67971
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67971
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 33، ص 448 تا 450
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

پند و اندرزهایی است اخلاقی از پادشاهان قدیم ایران: کیومرث می‌فرماید - شادی بسیار سرشت را خودپسند کند، کامرانی بیشمار دل را بمیراند ... هوشنگ می‌فرماید - سختی دنیا در چهار چیز است بینوایی درشیخوخیت، بیماری در غربت، قرض در وقت قلت و بازماندن از رفیق در رحلت. طهمورث می‌فرماید - که پادشاه صاحب فکر باید درگاه خشم و غضب آن نماید که در وقت رضا بتدارک آن قیام تواند نمود. ایرج می‌فرماید - از مردمان گیتی در شگفتم که توانگری را از اندوخته دانند و در بی‌نیازی است و آسایش را در بسیاری دانند و در اندک است ... الی آخر. در اکثر فهارس بدون نام مؤلف معرفی شده است، ولی در الذریعه (171/24) احتمال داده است که این رساله از قوام الدین یوسف بن حسن باشد.
آغاز اثر
« بسمله. الحمد لله رب العالمین ... اما بعد این رساله ایست مشتمل بر مواعظ و اندرز سلاطین عجم و مشعر بر کیفیت مماشات با بنی آدم در هر نقطه اش نکته نهانست و معنی کلام الملوک ملوک الکلام در او عیان.سخن کار زبان هوشمندست×× گر از تحت اثری آید بلندست و این کتاب نامیده شد بنصایح الملوک فی السیر و السلوک و از هر یک سخنی که از این مختصرست نوشته می‌شود تا خوانندگان را فایدتی باشد نخستین پیشداد مانند کیومرث می‌فرماید شادی بسیار سرشت را خود پسند کند ... »
انجام اثر
« نوشیروان فرماید - شاهی به لشکر است و لشکر باندوخته و اندوخته بباج و باج از آبادانی و آبادانی از دادگریست ... می‌فرماید هر چند کسی هنرمند باشد اگر او را خرد نباشد هنرش دشمن او شود و هر که را گردش روزگار دانا نکند رنج همه دانایان در آموزگاری او بیهوده بود زیردستان را نیکودار تا دادگرت خوانند. »
سوابق و چاپ‌های اثر
چاپ شده است
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 663/6 با انتساب به قوام الدین یوسف فرزند حسن الذریعه 171/24 نسخه‌های منزوی 1704/2 فهرست فارسی مشار 5223/5

متن فنخا

● نصایح الملوک فی السیر و السلوک / اخلاق / فارسی nasāyeh-ol molūk fe-s seyr va-s solūk قاضی بغداد، یوسف بن حسن، - 922 قمری qāzī-ye baqdād, yūsof ebn-e hasan (- 1517) پند و اندرزهایی است اخلاقی از پادشاهان قدیم ایران: کیومرث می‌فرماید - شادی بسیار سرشت را خودپسند کند، کامرانی بیشمار دل را بمیراند ... هوشنگ می‌فرماید - سختی دنیا در چهار چیز است بینوایی درشیخوخیت، بیماری در غربت، قرض در وقت قلت و بازماندن از رفیق در رحلت. طهمورث می‌فرماید - که پادشاه صاحب فکر باید درگاه خشم و غضب آن نماید که در وقت رضا بتدارک آن قیام تواند نمود. ایرج می‌فرماید - از مردمان گیتی در شگفتم که توانگری را از اندوخته دانند و در بی‌نیازی است و آسایش را در بسیاری دانند و در اندک است ... الی آخر. در اکثر فهارس بدون نام مؤلف معرفی شده است، ولی در الذریعه (171/24) احتمال داده است که این رساله از قوام الدین یوسف بن حسن باشد. آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمین ... اما بعد این رساله ایست مشتمل بر مواعظ و اندرز سلاطین عجم و مشعر بر کیفیت مماشات با بنی آدم در هر نقطه اش نکته نهانست و معنی کلام الملوک ملوک الکلام در او عیان.سخن کار زبان هوشمندست×× گر از تحت اثری آید بلندست و این کتاب نامیده شد بنصایح الملوک فی السیر و السلوک و از هر یک سخنی که از این مختصرست نوشته می‌شود تا خوانندگان را فایدتی باشد نخستین پیشداد مانند کیومرث می‌فرماید شادی بسیار سرشت را خود پسند کند ... انجام: نوشیروان فرماید - شاهی به لشکر است و لشکر باندوخته و اندوخته بباج و باج از آبادانی و آبادانی از دادگریست ... می‌فرماید هر چند کسی هنرمند باشد اگر او را خرد نباشد هنرش دشمن او شود و هر که را گردش روزگار دانا نکند رنج همه دانایان در آموزگاری او بیهوده بود زیردستان را نیکودار تا دادگرت خوانند. چاپ: چاپ شده است [فهرستواره منزوی 663/6 با انتساب به قوام الدین یوسف فرزند حسن؛ الذریعه 171/24؛ نسخه‌های منزوی 1704/2؛ فهرست فارسی مشار 5223/5]

نسخه‌های خطی این اثر

18 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
سلطنتی
تهران
1846 بی‌کاتب 1035ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
15612 شهاب الدین طباطبائی احتمالاً قرن13 نستعلیق 9 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
15571/3 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 7 شناسنامه ←
4
سلطنتی
تهران
1851 محمد باقر قاجار 1292ق نستعلیق 26 شناسنامه ←
5
ملی
تهران
6764 محمد بن علی 1298ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
6
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
150 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق 12 شناسنامه ←
7
مرکز احیاء
قم
1522 نامشخص - - - شناسنامه ←
8
مفتاح
تهران
1091 محمد حسین خان عمو 1308ق نستعلیق - شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
10636/1 ابوالقاسم بن محمد حسین آشتیانی 1314ق نستعلیق 25 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
34-فیروز ناصرالدوله فیروز غره رجب1319ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
11
خانقاه احمدیه
شیراز
754 رضاقلی ادیب 1327ق، جهت محمدابراهیم خان شیرازی نستعلیق 8 شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
4501/6 ادیب شیرازی، رضاقلی 1328ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
16153 علی اکبر 1328ق نستعلیق 18 شناسنامه ←
14
دانشگاه
تهران
2205/2 بی‌کاتب 25 و 11 جمادی الاول 1343ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
15
دانشگاه
تهران
3236/2 حسینی فراهانی، محمد شفیع بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 5 شناسنامه ←
16
دانشگاه
تهران
10954/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 2 شناسنامه ←
17
مرعشی
قم
3099/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 8 شناسنامه ←
18
مسجد اعظم
قم
3819/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 2 شناسنامه ←