نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه و النظائر

nuzhat-un nāẓir fī-l jam‘-i bayn-al ašbāh wa-n naẓā’ir
71 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/67608
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67608
تاریخ و سده تألیف: 674 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 33، ص 326 تا 330
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

احکام فقهی مشابه را به ترتیب کتاب‌های فقهی از کتاب طهارت تا دیات در 79 «باب» آورده و به بعضی ادله واقوال اشاراتی دارد، و یکی از بارزترین تألیفات درموضوع فقه است که به تصریح صاحب ریحانه «با آنهمه صغر حجم دلیلی متقن برکثرت احاطه و حضور ذهن و تبحر فقهی مؤلف می‌باشد». برخی آن را به شیخ مهذب الدین حسین بن محمد بن عبدالله و برخی به محقق حلی نسبت داده‌اند [به نام محقق حلی چاپ شده] که ظاهراً صحیح نیست. چند سطر از موارد مختلفه آن چنین است: - «فصل یوجب الوضوء ستة عشر شیئا الحيض و الاستحاضة و النفاس و مس الاموات بعد بردهم بالموت و قبل تطهيرهم بالغسل و انقطاع دم المستحاضة اذا وجب بها الوضوء دون الغسل»؛ - «الوضوئات المستحبات تسعة و ثلثون الوضوء على وضوء»؛ - «فصل يجوز بيع ام الولد فى ثمانية مواضع»؛ - «فصل لايجب الدية فى ثلاثين موضعاّ».
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله ذى الايادى المترادفات القادر على جميع الممكنات الذى عجز ... اما بعد فاعلم ايها الولد المبارک ادام الله توفيقک ... صنفت لک هذالکتاب و جمعت فيه بين الحکم و نظيره و سميته نزهه الناظر فى الجمع بين ... »
انجام اثر
« و ايما الرجل اخذ فى الطريق فاصابه عيب فلا دية له. تم. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، 1318ق چاپ سنگی، به نام محقق حلی؟؛ در سال 1386 ش به کوشش سید احمد حسینی و نورالدین واعظی در مطبعة الآداب نجف، و به نام یحیی بن سعید حلی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 125/24 طبقات اعلام الشيعة، قرن 7، ص 51-53 و 204 مرآة الکتب ثقة الاسلام تبریزی، چاپ سال 1369 شمسی، 125/4 ریاض العلماء 8/2 و 337/5 مقدمه‌ای بر فقه شیعه 107 کشف الحجب و الاستار ص 580 دنا 658/10-660 (68 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه و النظائر / فقه / عربی nuzhat-un nāẓir fī-l jam‘-i bayn-al ašbāh wa-n naẓā’ir ابن سعید، یحیی بن احمد، 601 - 689 ؟ قمری ebn-e sa‘īd,yaḥyā ebn-e aḥmad (1205 - 1291) تاریخ تألیف: 674ق احکام فقهی مشابه را به ترتیب کتاب‌های فقهی از کتاب طهارت تا دیات در 79 «باب» آورده و به بعضی ادله واقوال اشاراتی دارد، و یکی از بارزترین تألیفات درموضوع فقه است که به تصریح صاحب ریحانه «با آنهمه صغر حجم دلیلی متقن برکثرت احاطه و حضور ذهن و تبحر فقهی مؤلف می‌باشد». برخی آن را به شیخ مهذب الدین حسین بن محمد بن عبدالله و برخی به محقق حلی نسبت داده‌اند [به نام محقق حلی چاپ شده] که ظاهراً صحیح نیست. چند سطر از موارد مختلفه آن چنین است: - «فصل یوجب الوضوء ستة عشر شیئا الحيض و الاستحاضة و النفاس و مس الاموات بعد بردهم بالموت و قبل تطهيرهم بالغسل و انقطاع دم المستحاضة اذا وجب بها الوضوء دون الغسل»؛ - «الوضوئات المستحبات تسعة و ثلثون الوضوء على وضوء»؛ - «فصل يجوز بيع ام الولد فى ثمانية مواضع»؛ - «فصل لايجب الدية فى ثلاثين موضعاّ». آغاز: بسمله الحمدلله ذى الايادى المترادفات القادر على جميع الممكنات الذى عجز ... اما بعد فاعلم ايها الولد المبارک ادام الله توفيقک ... صنفت لک هذالکتاب و جمعت فيه بين الحکم و نظيره و سميته نزهه الناظر فى الجمع بين ... انجام: و ايما الرجل اخذ فى الطريق فاصابه عيب فلا دية له. تم. چاپ: تهران، 1318ق چاپ سنگی، به نام محقق حلی؟؛ در سال 1386 ش به کوشش سید احمد حسینی و نورالدین واعظی در مطبعة الآداب نجف، و به نام یحیی بن سعید حلی [الذریعة 125/24؛ طبقات اعلام الشيعة، قرن 7، ص 51-53 و 204؛ مرآة الکتب ثقة الاسلام تبریزی، چاپ سال 1369 شمسی، 125/4؛ ریاض العلماء 8/2 و 337/5؛ مقدمه‌ای بر فقه شیعه 107؛ کشف الحجب و الاستار ص 580؛ دنا 658/10-660 (68 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

71 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
15871 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 45 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
13732/14 محمد بن ابراهیم اوالی بحرانی رجب958ق نسخ 52 شناسنامه ←
3
رضوی
کاشان
98 جلال الدین محمد بن عماد دوشنبه ربیع الثانی 986ق نسخ 237 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
8409 علی بن حسن بن علی بن ابراهیم بن سعید بن سعدان چهارشنبه 8 صفر986ق نسخ 100 شناسنامه ←
5
مرکز احیاء
قم
660 جلال الدین بن محمد بن عماد دوشنبه 10 ربیع الثانی 986ق نسخ 73 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
7791 فضل الله بن محمد دوشنبه 15 ذیحجه995ق نسخ 55 شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
13441 بی‌کاتب نیمه نخست قرن11 نسخ 123 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
10949/3 غفاری، محمد تقی بن رفیع الدین قرن 11 - 54 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
36409 عزیز الله بن نور دلیجانی جمادی الثانی 1007ق نستعلیق 79 شناسنامه ←
10
شیخ علی حیدر
مشهد
403 نامشخص - - - شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
6853/2 قطب الدین محمد بن عبدالله دوشنبه 12 محرم 1009ق نسخ 60 شناسنامه ←
12
فیضیه
قم
1743/1 نورالدین محمد الشریف بن عزیز الله بن محمد 1015ق نسخ 60 شناسنامه ←
13
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
437 امین بن عماد بن ملک طبیب شوال 1027ق نسخ 72 شناسنامه ←
14
ثامنی، محمد رضا
شیراز
67 علی بن محمد بن حسن کاتب خوراسکانی سه‌شنبه 16 جمادی الثانی 1030ق نسخ - شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
2766 عبدالحسین بن عنایة الله خطیب 1037ق نسخ 209 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
549-طباطبائی محمد تقی بن حسین بن میرک حسینی کاشی 1044ق نسخ 122 شناسنامه ←
17
نوربخش
تهران
485/2 قطب الدین بن ملا تاج الدین حسن بن شمس الدین محمد 15 ربیع الثانی 1061ق نسخ 77 شناسنامه ←
18
دائرة المعارف
تهران
2016/1-عکسی محمد بن سلمان بن عبدالعزیز بن احمد بن عبدالله بن یوسف بن سعید بن یوسف بحرانی چهارشنبه 16 جمادی الاول 1063ق نسخ - شناسنامه ←
19
مرعشی
قم
13381 جرفادقانی، محمد مؤمن 3 شعبان1067ق نسخ 97 شناسنامه ←
20
رضوی
مشهد
6473 حاج محمد بن محمد زمان قاینی 1069ق نسخ 111 شناسنامه ←
21
مجلس
تهران
6657/12 عبدالواسع بن علامی بن محمد بن فضل الله شوال1096ق نسخ 58 شناسنامه ←
22
دائرة المعارف
تهران
1897-عکسی بی‌کاتب قرن 12 نسخ 128 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
21585 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 32 شناسنامه ←
24
رضوی
مشهد
8044 بی‌کاتب اوایل‌قرن12 نستعلیق 45 شناسنامه ←
25
رضوی
مشهد
21505 محمد مهدی بن محمد هادی خوانساری قرن 12 نسخ 44 شناسنامه ←
26
وزیری
یزد
1308 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 114 شناسنامه ←
27
ملک
تهران
2848/1 بی‌کاتب قرن 12 - - شناسنامه ←
28
انصاری، شیخ عبدالکریم
شیراز
بدون شماره بی‌کاتب ربیع الثانی1103ق نسخ - شناسنامه ←
29
رضوی
مشهد
11522 بی‌کاتب رمضان1103ق نسخ 56 شناسنامه ←
30
مرعشی
قم
1129 محمد علی بن عبدالصمد 1110ق نسخ 115 شناسنامه ←