شناسنامه کتابشناختی اثر
نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه و النظائر
nuzhat-un nāẓir fī-l jam‘-i bayn-al ašbāh wa-n naẓā’ir
71
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/67608
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67608
پدیدآور / مؤلف:
ابن سعید، یحیی بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
674 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 33، ص 326
تا 330
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
احکام فقهی مشابه را به ترتیب کتابهای فقهی از کتاب طهارت تا دیات در 79 «باب» آورده و به بعضی ادله واقوال اشاراتی دارد، و یکی از بارزترین تألیفات درموضوع فقه است که به تصریح صاحب ریحانه «با آنهمه صغر حجم دلیلی متقن برکثرت احاطه و حضور ذهن و تبحر فقهی مؤلف میباشد». برخی آن را به شیخ مهذب الدین حسین بن محمد بن عبدالله و برخی به محقق حلی نسبت دادهاند [به نام محقق حلی چاپ شده] که ظاهراً صحیح نیست. چند سطر از موارد مختلفه آن چنین است: - «فصل یوجب الوضوء ستة عشر شیئا الحيض و الاستحاضة و النفاس و مس الاموات بعد بردهم بالموت و قبل تطهيرهم بالغسل و انقطاع دم المستحاضة اذا وجب بها الوضوء دون الغسل»؛ - «الوضوئات المستحبات تسعة و ثلثون الوضوء على وضوء»؛ - «فصل يجوز بيع ام الولد فى ثمانية مواضع»؛ - «فصل لايجب الدية فى ثلاثين موضعاّ».
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله ذى الايادى المترادفات القادر على جميع الممكنات الذى عجز ... اما بعد فاعلم ايها الولد المبارک ادام الله توفيقک ... صنفت لک هذالکتاب و جمعت فيه بين الحکم و نظيره و سميته نزهه الناظر فى الجمع بين ... »
انجام اثر
« و ايما الرجل اخذ فى الطريق فاصابه عيب فلا دية له. تم. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1318ق چاپ سنگی، به نام محقق حلی؟؛ در سال 1386 ش به کوشش سید احمد حسینی و نورالدین واعظی در مطبعة الآداب نجف، و به نام یحیی بن سعید حلی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 125/24
طبقات اعلام الشيعة، قرن 7، ص 51-53 و 204
مرآة الکتب ثقة الاسلام تبریزی، چاپ سال 1369 شمسی، 125/4
ریاض العلماء 8/2 و 337/5
مقدمهای بر فقه شیعه 107
کشف الحجب و الاستار ص 580
دنا 658/10-660 (68 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه و النظائر / فقه / عربی
nuzhat-un nāẓir fī-l jam‘-i bayn-al ašbāh wa-n naẓā’ir
ابن سعید، یحیی بن احمد، 601 - 689 ؟ قمری
ebn-e sa‘īd,yaḥyā ebn-e aḥmad (1205 - 1291)
تاریخ تألیف: 674ق
احکام فقهی مشابه را به ترتیب کتابهای فقهی از کتاب طهارت تا دیات در 79 «باب» آورده و به بعضی ادله واقوال اشاراتی دارد، و یکی از بارزترین تألیفات درموضوع فقه است که به تصریح صاحب ریحانه «با آنهمه صغر حجم دلیلی متقن برکثرت احاطه و حضور ذهن و تبحر فقهی مؤلف میباشد». برخی آن را به شیخ مهذب الدین حسین بن محمد بن عبدالله و برخی به محقق حلی نسبت دادهاند [به نام محقق حلی چاپ شده] که ظاهراً صحیح نیست. چند سطر از موارد مختلفه آن چنین است: - «فصل یوجب الوضوء ستة عشر شیئا الحيض و الاستحاضة و النفاس و مس الاموات بعد بردهم بالموت و قبل تطهيرهم بالغسل و انقطاع دم المستحاضة اذا وجب بها الوضوء دون الغسل»؛ - «الوضوئات المستحبات تسعة و ثلثون الوضوء على وضوء»؛ - «فصل يجوز بيع ام الولد فى ثمانية مواضع»؛ - «فصل لايجب الدية فى ثلاثين موضعاّ».
آغاز: بسمله الحمدلله ذى الايادى المترادفات القادر على جميع الممكنات الذى عجز ... اما بعد فاعلم ايها الولد المبارک ادام الله توفيقک ... صنفت لک هذالکتاب و جمعت فيه بين الحکم و نظيره و سميته نزهه الناظر فى الجمع بين ...
انجام: و ايما الرجل اخذ فى الطريق فاصابه عيب فلا دية له. تم.
چاپ: تهران، 1318ق چاپ سنگی، به نام محقق حلی؟؛ در سال 1386 ش به کوشش سید احمد حسینی و نورالدین واعظی در مطبعة الآداب نجف، و به نام یحیی بن سعید حلی
[الذریعة 125/24؛ طبقات اعلام الشيعة، قرن 7، ص 51-53 و 204؛ مرآة الکتب ثقة الاسلام تبریزی، چاپ سال 1369 شمسی، 125/4؛ ریاض العلماء 8/2 و 337/5؛ مقدمهای بر فقه شیعه 107؛ کشف الحجب و الاستار ص 580؛ دنا 658/10-660 (68 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
71 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
15871 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 45 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
13732/14 | محمد بن ابراهیم اوالی بحرانی | رجب958ق | نسخ | 52 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
کاشان
|
98 | جلال الدین محمد بن عماد | دوشنبه ربیع الثانی 986ق | نسخ | 237 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
8409 | علی بن حسن بن علی بن ابراهیم بن سعید بن سعدان | چهارشنبه 8 صفر986ق | نسخ | 100 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرکز احیاء
قم
|
660 | جلال الدین بن محمد بن عماد | دوشنبه 10 ربیع الثانی 986ق | نسخ | 73 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
7791 | فضل الله بن محمد | دوشنبه 15 ذیحجه995ق | نسخ | 55 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
13441 | بیکاتب | نیمه نخست قرن11 | نسخ | 123 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
10949/3 | غفاری، محمد تقی بن رفیع الدین | قرن 11 | - | 54 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
36409 | عزیز الله بن نور دلیجانی | جمادی الثانی 1007ق | نستعلیق | 79 | شناسنامه ← |
| 10 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
403 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
6853/2 | قطب الدین محمد بن عبدالله | دوشنبه 12 محرم 1009ق | نسخ | 60 | شناسنامه ← |
| 12 |
فیضیه
قم
|
1743/1 | نورالدین محمد الشریف بن عزیز الله بن محمد | 1015ق | نسخ | 60 | شناسنامه ← |
| 13 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
437 | امین بن عماد بن ملک طبیب | شوال 1027ق | نسخ | 72 | شناسنامه ← |
| 14 |
ثامنی، محمد رضا
شیراز
|
67 | علی بن محمد بن حسن کاتب خوراسکانی | سهشنبه 16 جمادی الثانی 1030ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
2766 | عبدالحسین بن عنایة الله خطیب | 1037ق | نسخ | 209 | شناسنامه ← |
| 16 |
مجلس
تهران
|
549-طباطبائی | محمد تقی بن حسین بن میرک حسینی کاشی | 1044ق | نسخ | 122 | شناسنامه ← |
| 17 |
نوربخش
تهران
|
485/2 | قطب الدین بن ملا تاج الدین حسن بن شمس الدین محمد | 15 ربیع الثانی 1061ق | نسخ | 77 | شناسنامه ← |
| 18 |
دائرة المعارف
تهران
|
2016/1-عکسی | محمد بن سلمان بن عبدالعزیز بن احمد بن عبدالله بن یوسف بن سعید بن یوسف بحرانی | چهارشنبه 16 جمادی الاول 1063ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 19 |
مرعشی
قم
|
13381 | جرفادقانی، محمد مؤمن | 3 شعبان1067ق | نسخ | 97 | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
6473 | حاج محمد بن محمد زمان قاینی | 1069ق | نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 21 |
مجلس
تهران
|
6657/12 | عبدالواسع بن علامی بن محمد بن فضل الله | شوال1096ق | نسخ | 58 | شناسنامه ← |
| 22 |
دائرة المعارف
تهران
|
1897-عکسی | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 128 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
21585 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 32 | شناسنامه ← |
| 24 |
رضوی
مشهد
|
8044 | بیکاتب | اوایلقرن12 | نستعلیق | 45 | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
21505 | محمد مهدی بن محمد هادی خوانساری | قرن 12 | نسخ | 44 | شناسنامه ← |
| 26 |
وزیری
یزد
|
1308 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 114 | شناسنامه ← |
| 27 |
ملک
تهران
|
2848/1 | بیکاتب | قرن 12 | - | - | شناسنامه ← |
| 28 |
انصاری، شیخ عبدالکریم
شیراز
|
بدون شماره | بیکاتب | ربیع الثانی1103ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
11522 | بیکاتب | رمضان1103ق | نسخ | 56 | شناسنامه ← |
| 30 |
مرعشی
قم
|
1129 | محمد علی بن عبدالصمد | 1110ق | نسخ | 115 | شناسنامه ← |