نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه و النظائر

nuzhat-un nāẓir fī-l jam‘-i bayn-al ašbāh wa-n naẓā’ir
71 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/67608
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #67608
تاریخ و سده تألیف: 674 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 33، ص 326 تا 330
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

احکام فقهی مشابه را به ترتیب کتاب‌های فقهی از کتاب طهارت تا دیات در 79 «باب» آورده و به بعضی ادله واقوال اشاراتی دارد، و یکی از بارزترین تألیفات درموضوع فقه است که به تصریح صاحب ریحانه «با آنهمه صغر حجم دلیلی متقن برکثرت احاطه و حضور ذهن و تبحر فقهی مؤلف می‌باشد». برخی آن را به شیخ مهذب الدین حسین بن محمد بن عبدالله و برخی به محقق حلی نسبت داده‌اند [به نام محقق حلی چاپ شده] که ظاهراً صحیح نیست. چند سطر از موارد مختلفه آن چنین است: - «فصل یوجب الوضوء ستة عشر شیئا الحيض و الاستحاضة و النفاس و مس الاموات بعد بردهم بالموت و قبل تطهيرهم بالغسل و انقطاع دم المستحاضة اذا وجب بها الوضوء دون الغسل»؛ - «الوضوئات المستحبات تسعة و ثلثون الوضوء على وضوء»؛ - «فصل يجوز بيع ام الولد فى ثمانية مواضع»؛ - «فصل لايجب الدية فى ثلاثين موضعاّ».
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله ذى الايادى المترادفات القادر على جميع الممكنات الذى عجز ... اما بعد فاعلم ايها الولد المبارک ادام الله توفيقک ... صنفت لک هذالکتاب و جمعت فيه بين الحکم و نظيره و سميته نزهه الناظر فى الجمع بين ... »
انجام اثر
« و ايما الرجل اخذ فى الطريق فاصابه عيب فلا دية له. تم. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، 1318ق چاپ سنگی، به نام محقق حلی؟؛ در سال 1386 ش به کوشش سید احمد حسینی و نورالدین واعظی در مطبعة الآداب نجف، و به نام یحیی بن سعید حلی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 125/24 طبقات اعلام الشيعة، قرن 7، ص 51-53 و 204 مرآة الکتب ثقة الاسلام تبریزی، چاپ سال 1369 شمسی، 125/4 ریاض العلماء 8/2 و 337/5 مقدمه‌ای بر فقه شیعه 107 کشف الحجب و الاستار ص 580 دنا 658/10-660 (68 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه و النظائر / فقه / عربی nuzhat-un nāẓir fī-l jam‘-i bayn-al ašbāh wa-n naẓā’ir ابن سعید، یحیی بن احمد، 601 - 689 ؟ قمری ebn-e sa‘īd,yaḥyā ebn-e aḥmad (1205 - 1291) تاریخ تألیف: 674ق احکام فقهی مشابه را به ترتیب کتاب‌های فقهی از کتاب طهارت تا دیات در 79 «باب» آورده و به بعضی ادله واقوال اشاراتی دارد، و یکی از بارزترین تألیفات درموضوع فقه است که به تصریح صاحب ریحانه «با آنهمه صغر حجم دلیلی متقن برکثرت احاطه و حضور ذهن و تبحر فقهی مؤلف می‌باشد». برخی آن را به شیخ مهذب الدین حسین بن محمد بن عبدالله و برخی به محقق حلی نسبت داده‌اند [به نام محقق حلی چاپ شده] که ظاهراً صحیح نیست. چند سطر از موارد مختلفه آن چنین است: - «فصل یوجب الوضوء ستة عشر شیئا الحيض و الاستحاضة و النفاس و مس الاموات بعد بردهم بالموت و قبل تطهيرهم بالغسل و انقطاع دم المستحاضة اذا وجب بها الوضوء دون الغسل»؛ - «الوضوئات المستحبات تسعة و ثلثون الوضوء على وضوء»؛ - «فصل يجوز بيع ام الولد فى ثمانية مواضع»؛ - «فصل لايجب الدية فى ثلاثين موضعاّ». آغاز: بسمله الحمدلله ذى الايادى المترادفات القادر على جميع الممكنات الذى عجز ... اما بعد فاعلم ايها الولد المبارک ادام الله توفيقک ... صنفت لک هذالکتاب و جمعت فيه بين الحکم و نظيره و سميته نزهه الناظر فى الجمع بين ... انجام: و ايما الرجل اخذ فى الطريق فاصابه عيب فلا دية له. تم. چاپ: تهران، 1318ق چاپ سنگی، به نام محقق حلی؟؛ در سال 1386 ش به کوشش سید احمد حسینی و نورالدین واعظی در مطبعة الآداب نجف، و به نام یحیی بن سعید حلی [الذریعة 125/24؛ طبقات اعلام الشيعة، قرن 7، ص 51-53 و 204؛ مرآة الکتب ثقة الاسلام تبریزی، چاپ سال 1369 شمسی، 125/4؛ ریاض العلماء 8/2 و 337/5؛ مقدمه‌ای بر فقه شیعه 107؛ کشف الحجب و الاستار ص 580؛ دنا 658/10-660 (68 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

71 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مرعشی
قم
1771 احمد بن زین الدین بن ابراهیم احسائی (شیخ احمد احسائی معروف) 3 جمادی الاول 1217ق نسخ 68 شناسنامه ←
32
مدرسه غرب
همدان
240/1 محمد علی نعمة اللهی 29 ربیع الثانی 1202ق نسخ - شناسنامه ←
33
رضوی
مشهد
19133 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
34
نواب
مشهد
304 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 78 شناسنامه ←
35
مجلس
تهران
15753/1 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 23 شناسنامه ←
36
مرعشی
قم
13783/5 قفطانی، مهدی بن حسن اواخرقرن13 نسخ 37 شناسنامه ←
37
گلپایگانی
قم
468/4-3/88 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 65 شناسنامه ←
38
رضوی
مشهد
8043 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 48 شناسنامه ←
39
مرعشی
قم
5657/5 بی‌کاتب با تاریخ 1187ق نسخ 37 شناسنامه ←
40
مرعشی
قم
11431/7 محمد هاشم 1176ق نسخ 22 شناسنامه ←
41
رضوی
مشهد
8045 محمد بن محمود ذیقعده1121ق نسخ 76 شناسنامه ←
42
مرعشی
قم
1129 محمد علی بن عبدالصمد 1110ق نسخ 115 شناسنامه ←
43
رضوی
مشهد
11522 بی‌کاتب رمضان1103ق نسخ 56 شناسنامه ←
44
انصاری، شیخ عبدالکریم
شیراز
بدون شماره بی‌کاتب ربیع الثانی1103ق نسخ - شناسنامه ←
45
ملک
تهران
2848/1 بی‌کاتب قرن 12 - - شناسنامه ←
46
وزیری
یزد
1308 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 114 شناسنامه ←
47
رضوی
مشهد
21505 محمد مهدی بن محمد هادی خوانساری قرن 12 نسخ 44 شناسنامه ←
48
رضوی
مشهد
8044 بی‌کاتب اوایل‌قرن12 نستعلیق 45 شناسنامه ←
49
رضوی
مشهد
21585 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 32 شناسنامه ←
50
دائرة المعارف
تهران
1897-عکسی بی‌کاتب قرن 12 نسخ 128 شناسنامه ←
51
مجلس
تهران
6657/12 عبدالواسع بن علامی بن محمد بن فضل الله شوال1096ق نسخ 58 شناسنامه ←
52
رضوی
مشهد
6473 حاج محمد بن محمد زمان قاینی 1069ق نسخ 111 شناسنامه ←
53
مرعشی
قم
13381 جرفادقانی، محمد مؤمن 3 شعبان1067ق نسخ 97 شناسنامه ←
54
دائرة المعارف
تهران
2016/1-عکسی محمد بن سلمان بن عبدالعزیز بن احمد بن عبدالله بن یوسف بن سعید بن یوسف بحرانی چهارشنبه 16 جمادی الاول 1063ق نسخ - شناسنامه ←
55
نوربخش
تهران
485/2 قطب الدین بن ملا تاج الدین حسن بن شمس الدین محمد 15 ربیع الثانی 1061ق نسخ 77 شناسنامه ←
56
مجلس
تهران
549-طباطبائی محمد تقی بن حسین بن میرک حسینی کاشی 1044ق نسخ 122 شناسنامه ←
57
مجلس
تهران
2766 عبدالحسین بن عنایة الله خطیب 1037ق نسخ 209 شناسنامه ←
58
ثامنی، محمد رضا
شیراز
67 علی بن محمد بن حسن کاتب خوراسکانی سه‌شنبه 16 جمادی الثانی 1030ق نسخ - شناسنامه ←
59
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
437 امین بن عماد بن ملک طبیب شوال 1027ق نسخ 72 شناسنامه ←
60
فیضیه
قم
1743/1 نورالدین محمد الشریف بن عزیز الله بن محمد 1015ق نسخ 60 شناسنامه ←