نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مؤيد الفضلاء

mo’ayyed-ol fozalā
9 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/66133
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66133
پدیدآور / مؤلف: دهلوی، محمد بن لاد
تاریخ و سده تألیف: 925 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 32، ص 592 تا 593
زبان و قالب: فارسی، عربی، ترکی
رده‌های موضوعی: لغت
آغاز اثر
« بسمله. محامد متوافره و مدایح متکاثره مر دادار توان را که به تألیف چندین حروف معدوده چندین لغات نامحصوره و کلمات غیر محدوده پرداخت ... چنین می‌گوید ... محمدلاد ... اینکتاب مشتمل است از لغات عربی علی قدر ما یحتاج من الصراح و التاج و از لغات فارس و روم و سمرقند و ماوراءالنهر و هند و ترک و جز آن آنچه از لسان الشعراء و آداب الفضلا و دستور الافاضل و زفان گویا و مواید الفواید و شرح مخزن اسرار و طب حقایق الاشیاء مذکور است و آنچه در شرفنامه و قنیة الطالبین و در فرهنگ علمی و علی بنکه پی و فخر قواس و دیگر فرهنگنامه‌ها و نسخه‌های متعارف و متداول مسطور است و از مصطلحات شاعران و حکیمان و منجمان و رمالان و طبیبان و فقیهان و مغنیان و میخوران و سالکان آنچه میان ایشان معروف و مشهور است و آنچه از استادان و اهل لسان مسموع و منقول است و آنچه از ینبوع فکر استنباط نموده و استخراج کرده شاید که این را شامل نامند و ازین که فضلا را بینایی در علم و فضل ازین کتاب حاصل می‌شود باید که این را عین الافاضل خوانند لیکن هر چه این کتاب مؤید فضلا است در حل مشکلات و فتح مغلقات و مقوی شعرا است و در سخندانی و فهم معانی اولی اینست که این را مؤید الفضلا نام دارند و باعث بر تألیف این کتاب آن شد که شرف نامه اگر چه فرهنگ متاخر و جامع است و شرف دارد از فرهنگنامه‌های دیگر با آن به هم تتبع لغت حاجت به فتح دیگر می‌افتد ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی، ج4، ص 4425؛ کانپور، سنگی، 1302ق/1899م، چاپ دوم، وزیری، 566+297ص؛ هند، کانپور، منشی نول کشور، 1899 میلادی، به اهتمام: منشی پراگ <!-- page: 593 --> نراین صاحب
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1958 الذریعه 285/23 دهخدا، مقدمه، 185 مشار فارسی 4425/4 میراث مشترک ایران و هند: 1-97

متن فنخا

● مؤيد الفضلاء / لغت / فارسی، عربی، ترکی mo’ayyed-ol fozalā دهلوی، محمد بن لاد، ق9 قمری dehlavī, mohammad ebn-e lād(- 15c) تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع 925ق آغاز: بسمله. محامد متوافره و مدایح متکاثره مر دادار توان را که به تألیف چندین حروف معدوده چندین لغات نامحصوره و کلمات غیر محدوده پرداخت ... چنین می‌گوید ... محمدلاد ... اینکتاب مشتمل است از لغات عربی علی قدر ما یحتاج من الصراح و التاج و از لغات فارس و روم و سمرقند و ماوراءالنهر و هند و ترک و جز آن آنچه از لسان الشعراء و آداب الفضلا و دستور الافاضل و زفان گویا و مواید الفواید و شرح مخزن اسرار و طب حقایق الاشیاء مذکور است و آنچه در شرفنامه و قنیة الطالبین و در فرهنگ علمی و علی بنکه پی و فخر قواس و دیگر فرهنگنامه‌ها و نسخه‌های متعارف و متداول مسطور است و از مصطلحات شاعران و حکیمان و منجمان و رمالان و طبیبان و فقیهان و مغنیان و میخوران و سالکان آنچه میان ایشان معروف و مشهور است و آنچه از استادان و اهل لسان مسموع و منقول است و آنچه از ینبوع فکر استنباط نموده و استخراج کرده شاید که این را شامل نامند و ازین که فضلا را بینایی در علم و فضل ازین کتاب حاصل می‌شود باید که این را عین الافاضل خوانند لیکن هر چه این کتاب مؤید فضلا است در حل مشکلات و فتح مغلقات و مقوی شعرا است و در سخندانی و فهم معانی اولی اینست که این را مؤید الفضلا نام دارند و باعث بر تألیف این کتاب آن شد که شرف نامه اگر چه فرهنگ متاخر و جامع است و شرف دارد از فرهنگنامه‌های دیگر با آن به هم تتبع لغت حاجت به فتح دیگر می‌افتد ... چاپ: مشار فارسی، ج4، ص 4425؛ کانپور، سنگی، 1302ق/1899م، چاپ دوم، وزیری، 566+297ص؛ هند، کانپور، منشی نول کشور، 1899 میلادی، به اهتمام: منشی پراگ نراین صاحب [نسخه‌های منزوی 1958؛ الذریعه 285/23؛ دهخدا، مقدمه، 185؛ مشار فارسی 4425/4؛ میراث مشترک ایران و هند: 1-97]

نسخه‌های خطی این اثر

9 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
873 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 431 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
3683 بی‌کاتب حدود اواخر قرن11 نستعلیق 191 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
3789 مازندرانی، محمد بن جعفر پنج‌شنبه 14 ربیع الاول1031ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
405 فتح محمد بن بهاء الدین قرشی عباسی مصطفی آبادی 20صفر1049ق نستعلیق 450 شناسنامه ←
5
فرهاد معتمد
تهران
29 الله بخش بن سیدی مرجان مکی رویانی مرید ملک نصیرالدین شاهی سه‌شنبه 4 صفر1049ق نستعلیق - شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
9357 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 445 شناسنامه ←
7
دائرة المعارف
تهران
295 بی‌کاتب جمعه 6 رجب1187ق نستعلیق 298 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
6186/5-ف غلام قاسم 1222ق - - شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
14000 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 445 شناسنامه ←