شناسنامه کتابشناختی اثر
مؤيد الفضلاء
mo’ayyed-ol fozalā
9
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/66133
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #66133
پدیدآور / مؤلف:
دهلوی، محمد بن لاد
تاریخ و سده تألیف:
925 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 32، ص 592
تا 593
زبان و قالب:
فارسی، عربی، ترکی
ردههای موضوعی:
لغت
آغاز اثر
« بسمله. محامد متوافره و مدایح متکاثره مر دادار توان را که به تألیف چندین حروف معدوده چندین لغات نامحصوره و کلمات غیر محدوده پرداخت ... چنین میگوید ... محمدلاد ... اینکتاب مشتمل است از لغات عربی علی قدر ما یحتاج من الصراح و التاج و از لغات فارس و روم و سمرقند و ماوراءالنهر و هند و ترک و جز آن آنچه از لسان الشعراء و آداب الفضلا و دستور الافاضل و زفان گویا و مواید الفواید و شرح مخزن اسرار و طب حقایق الاشیاء مذکور است و آنچه در شرفنامه و قنیة الطالبین و در فرهنگ علمی و علی بنکه پی و فخر قواس و دیگر فرهنگنامهها و نسخههای متعارف و متداول مسطور است و از مصطلحات شاعران و حکیمان و منجمان و رمالان و طبیبان و فقیهان و مغنیان و میخوران و سالکان آنچه میان ایشان معروف و مشهور است و آنچه از استادان و اهل لسان مسموع و منقول است و آنچه از ینبوع فکر استنباط نموده و استخراج کرده شاید که این را شامل نامند و ازین که فضلا را بینایی در علم و فضل ازین کتاب حاصل میشود باید که این را عین الافاضل خوانند لیکن هر چه این کتاب مؤید فضلا است در حل مشکلات و فتح مغلقات و مقوی شعرا است و در سخندانی و فهم معانی اولی اینست که این را مؤید الفضلا نام دارند و باعث بر تألیف این کتاب آن شد که شرف نامه اگر چه فرهنگ متاخر و جامع است و شرف دارد از فرهنگنامههای دیگر با آن به هم تتبع لغت حاجت به فتح دیگر میافتد ... »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج4، ص 4425؛ کانپور، سنگی، 1302ق/1899م، چاپ دوم، وزیری، 566+297ص؛ هند، کانپور، منشی نول کشور، 1899 میلادی، به اهتمام: منشی پراگ <!-- page: 593 --> نراین صاحب
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 1958
الذریعه 285/23
دهخدا، مقدمه، 185
مشار فارسی 4425/4
میراث مشترک ایران و هند: 1-97
متن فنخا
● مؤيد الفضلاء / لغت / فارسی، عربی، ترکی
mo’ayyed-ol fozalā
دهلوی، محمد بن لاد، ق9 قمری
dehlavī, mohammad ebn-e lād(- 15c)
تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع 925ق
آغاز: بسمله. محامد متوافره و مدایح متکاثره مر دادار توان را که به تألیف چندین حروف معدوده چندین لغات نامحصوره و کلمات غیر محدوده پرداخت ... چنین میگوید ... محمدلاد ... اینکتاب مشتمل است از لغات عربی علی قدر ما یحتاج من الصراح و التاج و از لغات فارس و روم و سمرقند و ماوراءالنهر و هند و ترک و جز آن آنچه از لسان الشعراء و آداب الفضلا و دستور الافاضل و زفان گویا و مواید الفواید و شرح مخزن اسرار و طب حقایق الاشیاء مذکور است و آنچه در شرفنامه و قنیة الطالبین و در فرهنگ علمی و علی بنکه پی و فخر قواس و دیگر فرهنگنامهها و نسخههای متعارف و متداول مسطور است و از مصطلحات شاعران و حکیمان و منجمان و رمالان و طبیبان و فقیهان و مغنیان و میخوران و سالکان آنچه میان ایشان معروف و مشهور است و آنچه از استادان و اهل لسان مسموع و منقول است و آنچه از ینبوع فکر استنباط نموده و استخراج کرده شاید که این را شامل نامند و ازین که فضلا را بینایی در علم و فضل ازین کتاب حاصل میشود باید که این را عین الافاضل خوانند لیکن هر چه این کتاب مؤید فضلا است در حل مشکلات و فتح مغلقات و مقوی شعرا است و در سخندانی و فهم معانی اولی اینست که این را مؤید الفضلا نام دارند و باعث بر تألیف این کتاب آن شد که شرف نامه اگر چه فرهنگ متاخر و جامع است و شرف دارد از فرهنگنامههای دیگر با آن به هم تتبع لغت حاجت به فتح دیگر میافتد ...
چاپ: مشار فارسی، ج4، ص 4425؛ کانپور، سنگی، 1302ق/1899م، چاپ دوم، وزیری، 566+297ص؛ هند، کانپور، منشی نول کشور، 1899 میلادی، به اهتمام: منشی پراگ نراین صاحب
[نسخههای منزوی 1958؛ الذریعه 285/23؛ دهخدا، مقدمه، 185؛ مشار فارسی 4425/4؛ میراث مشترک ایران و هند: 1-97]
نسخههای خطی این اثر
9 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
873 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 431 | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
3683 | بیکاتب | حدود اواخر قرن11 | نستعلیق | 191 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
3789 | مازندرانی، محمد بن جعفر | پنجشنبه 14 ربیع الاول1031ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
405 | فتح محمد بن بهاء الدین قرشی عباسی مصطفی آبادی | 20صفر1049ق | نستعلیق | 450 | شناسنامه ← |
| 5 |
فرهاد معتمد
تهران
|
29 | الله بخش بن سیدی مرجان مکی رویانی مرید ملک نصیرالدین شاهی | سهشنبه 4 صفر1049ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
9357 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 445 | شناسنامه ← |
| 7 |
دائرة المعارف
تهران
|
295 | بیکاتب | جمعه 6 رجب1187ق | نستعلیق | 298 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
6186/5-ف | غلام قاسم | 1222ق | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
14000 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 445 | شناسنامه ← |