نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مفاتیح الاعجاز

mafātīḥ-ol e‘jāz
129 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/62016
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #62016
پدیدآور / مؤلف: لاهیجی، محمد بن یحیی
تاریخ و سده تألیف: 877 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 30، ص 665 تا 673
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح گلشن راز (š.-e golšan-e rāz)
اثر مرتبط / وابسته به: گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شیخ محمود شبستری، سروده‌ای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز».
آغاز اثر
« باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ... »
انجام اثر
« پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947) مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه) مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه) تاشکند 756/8 لنینگراد 557 شگلوا 967-970 افغانستان 145 و 172 دیوان هند 1816-1819 و 3066 الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13 مشار فارسی 4837/4 کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، <!-- page: 666 --> فهرستواره منزوی 918/8 دنا 977/9-980 (110 نسخه)

متن فنخا

● مفاتیح الاعجاز = شرح گلشن راز / عرفان و تصوف / فارسی mafātīḥ-ol e‘jāz = š.-e golšan-e rāz لاهیجی، محمد بن یحیی، 840 - 912 قمری lāhījī, mohammad ebn-e yahyā (1437 - 1507) وابسته به: گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق) تاریخ تألیف: دوشنبه 19 ذیحجه 877ق شیخ محمود شبستری، سروده‌ای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز». آغاز: باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ... انجام: پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ... چاپ: تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش [نسخه‌های منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه)؛ مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه)؛ تاشکند 756/8؛ لنینگراد 557؛ شگلوا 967-970؛ افغانستان 145 و 172؛ دیوان هند 1816-1819 و 3066؛ الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13؛ مشار فارسی 4837/4؛ کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، فهرستواره منزوی 918/8؛ دنا 977/9-980 (110 نسخه)] شرح و حواشی: 1- ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947) 2- مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن

نسخه‌های خطی این اثر

129 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
گلپایگانی
قم
6927/1-35/107 سلطان علی ذیقعده 880ق نستعلیق 570 شناسنامه ←
2
گوهرشاد
مشهد
351 رحمة الله بن محمد حسینی نوربخشی 10 رمضان 882ق نستعلیق 429 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
11026 بی‌کاتب شعبان 892ق نستعلیق 322 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
1117 سلطان علی شیرازی 900ق نستعلیق 390 شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
2636-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
10614 سلطان علی شیرازی 3 محرم 901ق نستعلیق 298 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
5479-ف سلطان علی شیرازی شنبه 14 ربیع الثانی 904ق نستعلیق 808 شناسنامه ←
8
ملی
تهران
25509 بی‌کاتب 908ق - - شناسنامه ←
9
مدرسه غرب
همدان
4574 عبد العزيز 923ق نستعلیق - شناسنامه ←
10
سلطنتی
تهران
519 طاهر محمد هلالی 959ق نستعلیق 759 شناسنامه ←
11
سپهسالار
تهران
7169 حسین بن حسن حسینی 15 رجب971ق نستعلیق 229 شناسنامه ←
12
ملی
تهران
227 بی‌کاتب 975ق نستعلیق 319 شناسنامه ←
13
وزیری
یزد
396 شکراله بن حسام 5 ذیحجه975ق نستعلیق 245 شناسنامه ←
14
ادبیات
تهران
10 بی‌کاتب 979ق نستعلیق - شناسنامه ←
15
جامع کبیر
یزد
201 نامشخص - - - شناسنامه ←
16
دانشگاه
تهران
3773/14-ف و 3774/14-ف بی‌کاتب 986ق نستعلیق - شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
23970 تاج الدین حسین بن صاعد 987ق نستعلیق - شناسنامه ←
18
موزه ملی
تهران
9207 محمود صوفی پسر بهلول صدیقی ربیع الثانی992ق نسخ 755 شناسنامه ←
19
الهیات
مشهد
611 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 283 شناسنامه ←
20
دانشگاه
تهران
8907 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق، نسخ 335 شناسنامه ←
21
دانشگاه
تهران
10674 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 187 شناسنامه ←
22
مولوی
مشهد
611 نامشخص - - - شناسنامه ←
23
مسجد اعظم
قم
3370 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 345 شناسنامه ←
24
عبدالعظیم
تهران
138 بی‌کاتب قرن 10 تعلیق 330 شناسنامه ←
25
مفتاح
تهران
1194 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
26
رضوی
مشهد
16298 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
27
ملی
تهران
470 بی‌کاتب محتملاً قرن11 نستعلیق 496 شناسنامه ←
28
ملی
تهران
1262 عبدالرحیم بن اسماعيل بن قاسم قرن 11 نستعلیق 211 شناسنامه ←
29
دانشگاه
تهران
5198 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 257 شناسنامه ←
30
مرعشی
قم
15383 بی‌کاتب نیمه دوم قرن11 نستعلیق 472 شناسنامه ←