شناسنامه کتابشناختی اثر
مفاتیح الاعجاز
mafātīḥ-ol e‘jāz
129
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/62016
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #62016
پدیدآور / مؤلف:
لاهیجی، محمد بن یحیی
تاریخ و سده تألیف:
877 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 30، ص 665
تا 673
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
عناوین دیگر و همتراز:
شرح گلشن راز
(š.-e golšan-e rāz)
اثر مرتبط / وابسته به:
گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شیخ محمود شبستری، سرودهای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز».
آغاز اثر
« باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ... »
انجام اثر
« پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ... »
سوابق و چاپهای اثر
تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947)
مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه)
مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه)
تاشکند 756/8
لنینگراد 557
شگلوا 967-970
افغانستان 145 و 172
دیوان هند 1816-1819 و 3066
الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13
مشار فارسی 4837/4
کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، <!-- page: 666 --> فهرستواره منزوی 918/8
دنا 977/9-980 (110 نسخه)
متن فنخا
● مفاتیح الاعجاز = شرح گلشن راز / عرفان و تصوف / فارسی
mafātīḥ-ol e‘jāz = š.-e golšan-e rāz
لاهیجی، محمد بن یحیی، 840 - 912 قمری
lāhījī, mohammad ebn-e yahyā (1437 - 1507)
وابسته به: گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق)
تاریخ تألیف: دوشنبه 19 ذیحجه 877ق
شیخ محمود شبستری، سرودهای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز».
آغاز: باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ...
انجام: پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ...
چاپ: تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش
[نسخههای منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه)؛ مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه)؛ تاشکند 756/8؛ لنینگراد 557؛ شگلوا 967-970؛ افغانستان 145 و 172؛ دیوان هند 1816-1819 و 3066؛ الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13؛ مشار فارسی 4837/4؛ کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، فهرستواره منزوی 918/8؛ دنا 977/9-980 (110 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947)
2- مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن
نسخههای خطی این اثر
129 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
گلپایگانی
قم
|
6927/1-35/107 | سلطان علی | ذیقعده 880ق | نستعلیق | 570 | شناسنامه ← |
| 2 |
گوهرشاد
مشهد
|
351 | رحمة الله بن محمد حسینی نوربخشی | 10 رمضان 882ق | نستعلیق | 429 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
11026 | بیکاتب | شعبان 892ق | نستعلیق | 322 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
1117 | سلطان علی شیرازی | 900ق | نستعلیق | 390 | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
2636-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
10614 | سلطان علی شیرازی | 3 محرم 901ق | نستعلیق | 298 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
5479-ف | سلطان علی شیرازی | شنبه 14 ربیع الثانی 904ق | نستعلیق | 808 | شناسنامه ← |
| 8 |
ملی
تهران
|
25509 | بیکاتب | 908ق | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
مدرسه غرب
همدان
|
4574 | عبد العزيز | 923ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 10 |
سلطنتی
تهران
|
519 | طاهر محمد هلالی | 959ق | نستعلیق | 759 | شناسنامه ← |
| 11 |
سپهسالار
تهران
|
7169 | حسین بن حسن حسینی | 15 رجب971ق | نستعلیق | 229 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملی
تهران
|
227 | بیکاتب | 975ق | نستعلیق | 319 | شناسنامه ← |
| 13 |
وزیری
یزد
|
396 | شکراله بن حسام | 5 ذیحجه975ق | نستعلیق | 245 | شناسنامه ← |
| 14 |
ادبیات
تهران
|
10 | بیکاتب | 979ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 15 |
جامع کبیر
یزد
|
201 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
3773/14-ف و 3774/14-ف | بیکاتب | 986ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 17 |
رضوی
مشهد
|
23970 | تاج الدین حسین بن صاعد | 987ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 18 |
موزه ملی
تهران
|
9207 | محمود صوفی پسر بهلول صدیقی | ربیع الثانی992ق | نسخ | 755 | شناسنامه ← |
| 19 |
الهیات
مشهد
|
611 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 283 | شناسنامه ← |
| 20 |
دانشگاه
تهران
|
8907 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق، نسخ | 335 | شناسنامه ← |
| 21 |
دانشگاه
تهران
|
10674 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 187 | شناسنامه ← |
| 22 |
مولوی
مشهد
|
611 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 23 |
مسجد اعظم
قم
|
3370 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 345 | شناسنامه ← |
| 24 |
عبدالعظیم
تهران
|
138 | بیکاتب | قرن 10 | تعلیق | 330 | شناسنامه ← |
| 25 |
مفتاح
تهران
|
1194 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 26 |
رضوی
مشهد
|
16298 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 27 |
ملی
تهران
|
470 | بیکاتب | محتملاً قرن11 | نستعلیق | 496 | شناسنامه ← |
| 28 |
ملی
تهران
|
1262 | عبدالرحیم بن اسماعيل بن قاسم | قرن 11 | نستعلیق | 211 | شناسنامه ← |
| 29 |
دانشگاه
تهران
|
5198 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 257 | شناسنامه ← |
| 30 |
مرعشی
قم
|
15383 | بیکاتب | نیمه دوم قرن11 | نستعلیق | 472 | شناسنامه ← |