نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مفاتیح الاعجاز

mafātīḥ-ol e‘jāz
129 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/62016
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #62016
پدیدآور / مؤلف: لاهیجی، محمد بن یحیی
تاریخ و سده تألیف: 877 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 30، ص 665 تا 673
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح گلشن راز (š.-e golšan-e rāz)
اثر مرتبط / وابسته به: گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شیخ محمود شبستری، سروده‌ای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز».
آغاز اثر
« باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ... »
انجام اثر
« پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947) مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه) مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه) تاشکند 756/8 لنینگراد 557 شگلوا 967-970 افغانستان 145 و 172 دیوان هند 1816-1819 و 3066 الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13 مشار فارسی 4837/4 کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، <!-- page: 666 --> فهرستواره منزوی 918/8 دنا 977/9-980 (110 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مفاتیح الاعجاز = شرح گلشن راز / عرفان و تصوف / فارسی mafātīḥ-ol e‘jāz = š.-e golšan-e rāz لاهیجی، محمد بن یحیی، 840 - 912 قمری lāhījī, mohammad ebn-e yahyā (1437 - 1507) وابسته به: گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق) تاریخ تألیف: دوشنبه 19 ذیحجه 877ق شیخ محمود شبستری، سروده‌ای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز». آغاز: باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ... انجام: پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ... چاپ: تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش [نسخه‌های منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه)؛ مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه)؛ تاشکند 756/8؛ لنینگراد 557؛ شگلوا 967-970؛ افغانستان 145 و 172؛ دیوان هند 1816-1819 و 3066؛ الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13؛ مشار فارسی 4837/4؛ کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، فهرستواره منزوی 918/8؛ دنا 977/9-980 (110 نسخه)] شرح و حواشی: 1- ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947) 2- مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن

نسخه‌های خطی این اثر

129 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مرعشی
قم
12938 بی‌کاتب ربیع الاول1292ق شکسته نستعلیق 366 شناسنامه ←
32
دائرة المعارف
تهران
1022 بی‌کاتب جمعه 10 ربیع الثانی 1290ق نستعلیق 247 شناسنامه ←
33
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
342م آقا میرزا عبد الله منجم حکیم پسر آخوند ملا محمد ملا باشی تهرانی 8 شوال1288ق نستعلیق 602 شناسنامه ←
34
ملی
تهران
2363 محمد باقر متخلص بپهاء 1287ق نستعلیق 228 شناسنامه ←
35
مرکز احیاء
قم
7900 فتاح بن نظام الدین حسینی اردبیلی جمعه 25 شوال1284ق نستعلیق 188 شناسنامه ←
36
رضوی
مشهد
31542 بی‌کاتب 1280ق نستعلیق 282 شناسنامه ←
37
دانشگاه
تهران
1379 عبدالوهاب بن میرعبدالستار 12 جمادی الاول1272ق نستعلیق 250 شناسنامه ←
38
سلطنتی
تهران
5200 عبدالکریم طباطبائی 1269ق نستعلیق 736 شناسنامه ←
39
نوربخش
تهران
28/1 محمد نصیر ربیع الاول1269ق - 477 شناسنامه ←
40
مجلس
تهران
673 بی‌کاتب 1266ق نستعلیق 216 شناسنامه ←
41
سپهسالار
تهران
325 محمد ابراهیم بن کلب علی خوانساری یک‌شنبه 19 ربیع الثانی1264ق نسخ 237 شناسنامه ←
42
مجلس
تهران
4597 بی‌کاتب 1257ق نسخ 180 شناسنامه ←
43
رضوی
مشهد
908 بی‌کاتب 1254ق نستعلیق 344 شناسنامه ←
44
نوربخش
تهران
106 فیض الله 1250ق نستعلیق 500 شناسنامه ←
45
مرکز احیاء
قم
4149 ابوالحسن بن محمد حسین حسینی تنکابنی 1242ق نستعلیق 264 شناسنامه ←
46
رضوی
مشهد
907 بی‌کاتب ذیقعده 1241ق نستعلیق 251 شناسنامه ←
47
دهگان
اراک
189 ابن سلطان علی محمد باقر پنج‌شنبه 28 محرم 1239ق نستعلیق 208 شناسنامه ←
48
رضوی
مشهد
38401 محمد تقی بن احمد کازرانی رمضان 1239ق نستعلیق 168 شناسنامه ←
49
شیخ علی حیدر
مشهد
1237 محمد تقی بن احمد کازرانی رمضان 1239ق نستعلیق 168 شناسنامه ←
50
مجلس
تهران
77 بی‌کاتب سه‌شنبه 12 جمادی الثانی 1233ق نسخ 203 شناسنامه ←
51
مسجد اعظم
قم
3477 بی‌کاتب 1233ق نسخ 317 شناسنامه ←
52
گلپایگانی
قم
2694/6-14/144 بی‌کاتب 1229ق شکسته نستعلیق 97 شناسنامه ←
53
دانشگاه
تهران
1955-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
54
مجلس
تهران
1374ط محمد باقر بن میرزا لطف الله شیرازی 8 جمادی الاول1228ق، حسب درخواست میرزا محمد شریف نگاشته است نسخ 513 شناسنامه ←
55
ملک
تهران
1507 بی‌کاتب 1227ق نسخ 153 شناسنامه ←
56
رضوی
مشهد
28919 محمد محسن بن آقا محمد 1223ق نستعلیق - شناسنامه ←
57
مجلس
تهران
18687 بی‌کاتب سه‌شنبه15 جمادی الاول1222ق نستعلیق 236 شناسنامه ←
58
ملی
تهران
122 حاجی محمد شنبه 29 صفر1216ق نسخ 291 شناسنامه ←
59
گلپایگانی
قم
4871-24/172 بی‌کاتب 19 جمادی الاول 1207ق(قسمت نونویس) نستعلیق 566 شناسنامه ←
60
ملی
تهران
2504 بی‌کاتب 1202ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←