نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مفاتیح الاعجاز

mafātīḥ-ol e‘jāz
129 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/62016
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #62016
پدیدآور / مؤلف: لاهیجی، محمد بن یحیی
تاریخ و سده تألیف: 877 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 30، ص 665 تا 673
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح گلشن راز (š.-e golšan-e rāz)
اثر مرتبط / وابسته به: گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شیخ محمود شبستری، سروده‌ای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز».
آغاز اثر
« باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ... »
انجام اثر
« پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947) مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه) مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه) تاشکند 756/8 لنینگراد 557 شگلوا 967-970 افغانستان 145 و 172 دیوان هند 1816-1819 و 3066 الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13 مشار فارسی 4837/4 کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، <!-- page: 666 --> فهرستواره منزوی 918/8 دنا 977/9-980 (110 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مفاتیح الاعجاز = شرح گلشن راز / عرفان و تصوف / فارسی mafātīḥ-ol e‘jāz = š.-e golšan-e rāz لاهیجی، محمد بن یحیی، 840 - 912 قمری lāhījī, mohammad ebn-e yahyā (1437 - 1507) وابسته به: گلشن راز = گلشن الاسرار = گلشن محمودی؛ شبستری، محمود بن عبدالکریم (687-720ق) تاریخ تألیف: دوشنبه 19 ذیحجه 877ق شیخ محمود شبستری، سروده‌ای ساخته است که جواب هفده سؤالی است که سید امیر حسین هروی جانشین بهاءالدین ذکریا ملتانی خلیفه شهاب الدین سهروردی از خراسان برای او فرستاده و به نام «گلشن راز» موسوم داشته است. این منظومه را اسیری لاهیجی، شمس الدین محمد بن یحیی نوربخشی به خواهش سالکان طریق مودت گزارش نموده است. او آن را در 19 ذیحجه 877 پاکنویس کرده و برای جامی فرستاده و او در برابر چنین سروده است: «ای فقر تو نوربخش ارباب نیاز ×× خرم ز بهار خاطرت گلشن راز / یکره نظری بر مس قلبم انداز ×× شاید که برم ره به حقیقت زمجاز». آغاز: باسمك الاعظم الشامل فیضه المقدس بكل موجود المنور لظلمات العدم بانوار الوجود ای محمود بهر شانی ×× وای معبود بهر مکانی / ای مذکور بهرلسانی×× وای معروف بهر احسائی ... انجام: پایان کتاب بنام خود کردم خداوندا عاقبت محمود گردان و نام شیخ بزرگوار ناظمقدس سره مولانا سعد الدین محمود چپستری بوده و چپستر موضعی است در هشت فرسنگی تبریز و مولد مولانا و مدفن ایشان همانجاست قدس الله سره العزيز ... چاپ: تصحیح محمد رضا برزگر خالقی و عفت کرباسی (تهران، زوار: 1371)؛ بمبئی، سنگی، 1312، وزیری کوچک،232ص؛ ایران، تهران، 1303ق، سنگی، وزیری، 5ص (صص 382-386) در هامش [نسخه‌های منزوی 1401/2 و 3512/5 (41 نسخه)؛ مشترک پاکستان 1628/3 (18 نسخه)؛ تاشکند 756/8؛ لنینگراد 557؛ شگلوا 967-970؛ افغانستان 145 و 172؛ دیوان هند 1816-1819 و 3066؛ الذریعة 301/21 و 76/9 و 370/13؛ مشار فارسی 4837/4؛ کشف الظنون 1505/2، هدية العارفین 214/2، فهرستواره منزوی 918/8؛ دنا 977/9-980 (110 نسخه)] شرح و حواشی: 1- ایجاز مفاتیح الاعجاز؛ فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (1016-947) 2- مجموعة الفوائد = شرح گلشن راز = شرح فن

نسخه‌های خطی این اثر

129 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
3064/3 هداية الله متخلص بدانش بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 136 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
17095/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ تحریری، بی‌کا، بی‌تا 152 شناسنامه ←
3
مسجد اعظم
قم
1057 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 212 شناسنامه ←
4
ملک
تهران
1146 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 443 شناسنامه ←
5
سپهسالار
تهران
326 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 385 شناسنامه ←
6
گلپایگانی
قم
1324/1-8/34 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 198 شناسنامه ←
7
ادبیات
اصفهان
42/13 نامشخص - - - شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
13553 بی‌کاتب نیمه نخست قرن11 نستعلیق 359 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
906 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 276 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
11456 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 27 شناسنامه ←
11
ملی
تهران
4700/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 5 شناسنامه ←
12
ملی
تهران
2501/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 449 شناسنامه ←
13
مفتاح
تهران
1171 محمد رضا بن محمد بی‌تاریخ نستعلیق 749 شناسنامه ←
14
دانشگاه
اصفهان
291/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
15
دانشگاه بوعلی
همدان
274 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 573 شناسنامه ←
16
مرکز مطالعات
قم
132 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 179 شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
1451 نامشخص - - - شناسنامه ←
18
کریم اشراق
جهرم
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
15714 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
20
ملی
تهران
19885 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
21
ملی
تهران
25100 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
37122 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
21442 احمد حسینی جمادی الثانی1339ق نستعلیق، نسخ 226 شناسنامه ←
24
دانشگاه
تهران
8098 بدرعالم، فصیح الدین بن قمر الدین جمعه 17 صفر1305ق نستعلیق 277 شناسنامه ←
25
گلپایگانی
قم
1098-6/188 بی‌کاتب قرن 14 نسخ 192 شناسنامه ←
26
گوهرشاد
مشهد
430 بی‌کاتب قرن 14 شکسته نستعلیق 75 شناسنامه ←
27
مدرسه آیة الله بروجردی
کرمانشاه
42 بی‌کاتب 1297ق نستعلیق، نسخ 305 شناسنامه ←
28
خانقاه احمدیه
شیراز
581 علی البدخشی {کذ} 12 شوال1296ق، حسب امر سید حسن اسحق زاده نستعلیق، شکسته 292 شناسنامه ←
29
مجلس
تهران
2119 بی‌کاتب چهارشنبه 14 شعبان1295ق تحریری، بی‌کا 456 شناسنامه ←
30
شیخ علی حیدر
مشهد
1391 ملا علی لنجانی اصفهانی پنج شنبه 17 جمادی الثانی 1294ق نستعلیق 164 شناسنامه ←