شناسنامه کتابشناختی اثر
المعجم فی تاریخ ملوک العجم
al-moʻjam fī tārīx-e molūk-el ʻajam
124
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/61055
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #61055
پدیدآور / مؤلف:
شرف الدین قزوینی، فضل الله بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 30، ص 324
تا 331
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
تاریخ ایران
عناوین دیگر و همتراز:
المعجم فی آثار ملوک العجم
(al-moʻjam fī āsār-e molūk-el ʻajam)
تاریخ معجم
(tārīx-e moʻjam)
اهدا / به درخواست:
نصرة الدین احمد بن یوسف شاه لر حاکم کردستان بزرگ (695-733ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تاریخ ایران باستان و پادشاهان ایرانی قبل از اسلام که تاریخ زندگی 26 نفر از پشیدادیان تا پایان سلطنت سامانیان را، با عبارات مسجع و مغلق و صنایع لفظی نگاشته است. در این کتاب آیات قرآنی و احادیث و اشعار به فارسی و عربی به کار رفته و مدتی جزء کتب درسی بوده است و به اشتباه میگویند که در 654 یا 684ق تألیف شده است که میباید ده سالی پس از تألیف، قزوینی کتاب را به اتابک مذکور تقدیم کرده باشد.
آغاز اثر
« ان احق ما یفتح به الکلام و ینجح به المرام حمد الملک العلام القدوس السلام ... »
انجام اثر
« که خود قومی که بر گردون رئیسند ×× به زر بر لوح گردون مینویسند. الاستعانة من الله تعالی ان یثبت اقدامنا ... و الیه انیب. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج4، ص4812؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1327ق، وزیری، 260ص؛ ایران، 1280، خشتی، 342ص؛ تبریز، بدون تاریخ، 306ص؛ 1319ق، خشتی، 267ص؛ ایران، سنگی، 1318، خشتی، 312ص؛ تهران، سنگی، 1297، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1286، خشتی؛ ایران، سنگی، 1294، خشتی، 272ص؛ ایران، سنگی، 1274، خشتی؛ لاهور، سنگی، 1896، وزیری کوچک، 308ص؛ هند، بمبئی، سنگی، جیبی، به درخواست آقا محمدصادق صاحب شیرازی(در هامش و بین سطور).
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح المعجم فی تاریخ ملوک العجم
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 4386/6 و4272/6
الذریعة 287/3
تاریخ مفصل ایران اقبال ص 520
حواشی محدث بر آثار الوزراء عقیلی ص 322
مکتبة امیرالمؤمنین 660/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● المعجم فی تاریخ ملوک العجم = المعجم فی آثار ملوک العجم = تاریخ معجم / تاریخ ایران / فارسی
al-moʻjam fī tārīx-e molūk-el ʻajam = al-moʻjam fī āsār-e molūk-el ʻajam = tārīx-e moʻjam
شرف الدین قزوینی، فضل الله بن عبدالله، 660 - 740 ؟ قمری
šaraf-od-dīn-e qazvīnī, fazl-ol-lāh ebn-e ʻabd-ol-lāh (1262 - 1340)
اهدا به: نصرة الدین احمد بن یوسف شاه لر حاکم کردستان بزرگ (695-733ق)
تاریخ ایران باستان و پادشاهان ایرانی قبل از اسلام که تاریخ زندگی 26 نفر از پشیدادیان تا پایان سلطنت سامانیان را، با عبارات مسجع و مغلق و صنایع لفظی نگاشته است. در این کتاب آیات قرآنی و احادیث و اشعار به فارسی و عربی به کار رفته و مدتی جزء کتب درسی بوده است و به اشتباه میگویند که در 654 یا 684ق تألیف شده است که میباید ده سالی پس از تألیف، قزوینی کتاب را به اتابک مذکور تقدیم کرده باشد.
آغاز: ان احق ما یفتح به الکلام و ینجح به المرام حمد الملک العلام القدوس السلام ...
انجام: که خود قومی که بر گردون رئیسند ×× به زر بر لوح گردون مینویسند. الاستعانة من الله تعالی ان یثبت اقدامنا ... و الیه انیب.
چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4812؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1327ق، وزیری، 260ص؛ ایران، 1280، خشتی، 342ص؛ تبریز، بدون تاریخ، 306ص؛ 1319ق، خشتی، 267ص؛ ایران، سنگی، 1318، خشتی، 312ص؛ تهران، سنگی، 1297، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1286، خشتی؛ ایران، سنگی، 1294، خشتی، 272ص؛ ایران، سنگی، 1274، خشتی؛ لاهور، سنگی، 1896، وزیری کوچک، 308ص؛ هند، بمبئی، سنگی، جیبی، به درخواست آقا محمدصادق صاحب شیرازی(در هامش و بین سطور).
[نسخههای منزوی 4386/6 و4272/6؛ الذریعة 287/3؛ تاریخ مفصل ایران اقبال ص 520؛ حواشی محدث بر آثار الوزراء عقیلی ص 322؛ مکتبة امیرالمؤمنین 660/2]
شرح و حواشی:
1- شرح المعجم فی تاریخ ملوک العجم
نسخههای خطی این اثر
124 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
گلپایگانی
قم
|
30/97 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 38 | شناسنامه ← |
| 2 |
مسجد اعظم
قم
|
1907 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 118 | شناسنامه ← |
| 3 |
گلپایگانی
قم
|
8364-57/34 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 40 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
284-ف | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 257 | شناسنامه ← |
| 5 |
مسجد اعظم
قم
|
1720 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 132 | شناسنامه ← |
| 6 |
وزیری
یزد
|
4241 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
ملی
تهران
|
27329 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
ملی
تهران
|
20995 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
سلطنتی
تهران
|
752 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 373 | شناسنامه ← |
| 10 |
سلطنتی
تهران
|
750 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 320 | شناسنامه ← |
| 11 |
حوزه علمیه
آشتیان
|
3 بخش دوم | بیکاتب | 4 ربیع الثانی 1350ق | نستعلیق، ثلث | 73 | شناسنامه ← |
| 12 |
معصومیه
قم
|
15/1 | حاج عباسقلی خان همایونی خمینی کمرهای | 22 رمضان1342ق | نستعلیق | 168 | شناسنامه ← |
| 13 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1013 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 14 |
ادبیات
مشهد
|
35 فرخ | محمد وثوق بن عبدالله معتمدالسلطنه | 1330ق | نستعلیق | 161 | شناسنامه ← |
| 15 |
کتابخانه هاشمی نژاد
ساوه
|
21 | ابراهیم آقائی موسوی فرزند آقا سید هدایت الله خان سرهنگ | ربیع الاول1328ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
36697 | ابراهیم موسوی | سهشنبه 14 ذیحجه 1324ق | نستعلیق | 157 | شناسنامه ← |
| 17 |
نجومی
کرمانشاه
|
بدون شماره | میرزا عباس کرمانشاهی | جمعه 24 رجب1316ق | - | - | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
5666 | بیکاتب | 1313ق | نستعلیق، نسخ | 288 | شناسنامه ← |
| 19 |
مسجد اعظم
قم
|
1019 | فرج الله تفرشی | 9 ذیقعده1306ق | نستعلیق | 180 | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
10355 | بیکاتب | شوال1303ق | نستعلیق | 208 | شناسنامه ← |
| 21 |
نسخههای پراکنده
اراک
|
205 | بیکاتب | گویا قرن 14 | نستعلیق | 132 | شناسنامه ← |
| 22 |
دانشگاه
اصفهان
|
224 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 23 |
گلپایگانی
قم
|
5734-29/74 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | 82 | شناسنامه ← |
| 24 |
گلپایگانی
قم
|
3278-17/58 | بیکاتب | 1298ق | نستعلیق | 252 | شناسنامه ← |
| 25 |
سلطنتی
تهران
|
1963 | محمود ابن حاجی میرزا صادق منشی باشی | 1285ق | نستعلیق، شکسته | 540 | شناسنامه ← |
| 26 |
مرعشی
قم
|
9353 | بیکاتب | پنجشنبه 18 ذیقعده1279ق | نستعلیق، نسخ | 129 | شناسنامه ← |
| 27 |
مهدوی
تهران
|
558 | حاج حسن گل گلاب | 19 محرم1277ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 28 |
دانشگاه
اصفهان
|
33 | بیکاتب | شنبه 15 رمضان1276ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 29 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1311 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 30 |
فرهاد معتمد
تهران
|
205 | محمد علی بن آقا میر حسین حسینی وجدی شیرازی | جمادی الاول 1275ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |