شناسنامه کتابشناختی اثر
المعجم فی تاریخ ملوک العجم
al-moʻjam fī tārīx-e molūk-el ʻajam
124
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/61055
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #61055
پدیدآور / مؤلف:
شرف الدین قزوینی، فضل الله بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 30، ص 324
تا 331
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
تاریخ ایران
عناوین دیگر و همتراز:
المعجم فی آثار ملوک العجم
(al-moʻjam fī āsār-e molūk-el ʻajam)
تاریخ معجم
(tārīx-e moʻjam)
اهدا / به درخواست:
نصرة الدین احمد بن یوسف شاه لر حاکم کردستان بزرگ (695-733ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تاریخ ایران باستان و پادشاهان ایرانی قبل از اسلام که تاریخ زندگی 26 نفر از پشیدادیان تا پایان سلطنت سامانیان را، با عبارات مسجع و مغلق و صنایع لفظی نگاشته است. در این کتاب آیات قرآنی و احادیث و اشعار به فارسی و عربی به کار رفته و مدتی جزء کتب درسی بوده است و به اشتباه میگویند که در 654 یا 684ق تألیف شده است که میباید ده سالی پس از تألیف، قزوینی کتاب را به اتابک مذکور تقدیم کرده باشد.
آغاز اثر
« ان احق ما یفتح به الکلام و ینجح به المرام حمد الملک العلام القدوس السلام ... »
انجام اثر
« که خود قومی که بر گردون رئیسند ×× به زر بر لوح گردون مینویسند. الاستعانة من الله تعالی ان یثبت اقدامنا ... و الیه انیب. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج4، ص4812؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1327ق، وزیری، 260ص؛ ایران، 1280، خشتی، 342ص؛ تبریز، بدون تاریخ، 306ص؛ 1319ق، خشتی، 267ص؛ ایران، سنگی، 1318، خشتی، 312ص؛ تهران، سنگی، 1297، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1286، خشتی؛ ایران، سنگی، 1294، خشتی، 272ص؛ ایران، سنگی، 1274، خشتی؛ لاهور، سنگی، 1896، وزیری کوچک، 308ص؛ هند، بمبئی، سنگی، جیبی، به درخواست آقا محمدصادق صاحب شیرازی(در هامش و بین سطور).
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح المعجم فی تاریخ ملوک العجم
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 4386/6 و4272/6
الذریعة 287/3
تاریخ مفصل ایران اقبال ص 520
حواشی محدث بر آثار الوزراء عقیلی ص 322
مکتبة امیرالمؤمنین 660/2
متن فنخا
● المعجم فی تاریخ ملوک العجم = المعجم فی آثار ملوک العجم = تاریخ معجم / تاریخ ایران / فارسی
al-moʻjam fī tārīx-e molūk-el ʻajam = al-moʻjam fī āsār-e molūk-el ʻajam = tārīx-e moʻjam
شرف الدین قزوینی، فضل الله بن عبدالله، 660 - 740 ؟ قمری
šaraf-od-dīn-e qazvīnī, fazl-ol-lāh ebn-e ʻabd-ol-lāh (1262 - 1340)
اهدا به: نصرة الدین احمد بن یوسف شاه لر حاکم کردستان بزرگ (695-733ق)
تاریخ ایران باستان و پادشاهان ایرانی قبل از اسلام که تاریخ زندگی 26 نفر از پشیدادیان تا پایان سلطنت سامانیان را، با عبارات مسجع و مغلق و صنایع لفظی نگاشته است. در این کتاب آیات قرآنی و احادیث و اشعار به فارسی و عربی به کار رفته و مدتی جزء کتب درسی بوده است و به اشتباه میگویند که در 654 یا 684ق تألیف شده است که میباید ده سالی پس از تألیف، قزوینی کتاب را به اتابک مذکور تقدیم کرده باشد.
آغاز: ان احق ما یفتح به الکلام و ینجح به المرام حمد الملک العلام القدوس السلام ...
انجام: که خود قومی که بر گردون رئیسند ×× به زر بر لوح گردون مینویسند. الاستعانة من الله تعالی ان یثبت اقدامنا ... و الیه انیب.
چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4812؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1327ق، وزیری، 260ص؛ ایران، 1280، خشتی، 342ص؛ تبریز، بدون تاریخ، 306ص؛ 1319ق، خشتی، 267ص؛ ایران، سنگی، 1318، خشتی، 312ص؛ تهران، سنگی، 1297، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1286، خشتی؛ ایران، سنگی، 1294، خشتی، 272ص؛ ایران، سنگی، 1274، خشتی؛ لاهور، سنگی، 1896، وزیری کوچک، 308ص؛ هند، بمبئی، سنگی، جیبی، به درخواست آقا محمدصادق صاحب شیرازی(در هامش و بین سطور).
[نسخههای منزوی 4386/6 و4272/6؛ الذریعة 287/3؛ تاریخ مفصل ایران اقبال ص 520؛ حواشی محدث بر آثار الوزراء عقیلی ص 322؛ مکتبة امیرالمؤمنین 660/2]
شرح و حواشی:
1- شرح المعجم فی تاریخ ملوک العجم
نسخههای خطی این اثر
124 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ملی
تبریز
|
3301 | بیکاتب | ظاهراً 878ق | تعلیق، نسخ | 204 | شناسنامه ← |
| 2 |
گلپایگانی
قم
|
8607-58/57 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 144 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملک
تهران
|
3880 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 243 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
274 | محمد قاسم بن محمد علی چبکرودی | 914ق | نستعلیق | 172 | شناسنامه ← |
| 5 |
مهدوی
تهران
|
432 | محمد حسن زنجانی | یکشنبه 26 جمادی الثانی 978ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 6 |
مرکز احیاء
قم
|
258 | حسن علی بن حاجی ابراهیم | قرن 11 | نسخ | 134 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرکز احیاء
قم
|
1705 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 264 | شناسنامه ← |
| 8 |
دارالحدیث
قم
|
288 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 182 | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
16276/1 | بیکاتب | احتمالاً قرن11 | نسخ | 144 | شناسنامه ← |
| 10 |
نوربخش
تهران
|
378 | بیکاتب | 1011ق، دارای سرلوح | نستعلیق | 472 | شناسنامه ← |
| 11 |
عمومی
ساری
|
17 | بیکاتب | 3 رجب 1020ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 12 |
مرکز احیاء
قم
|
570 | بیکاتب | 20 ربیع الثانی1055ق | نستعلیق | 150 | شناسنامه ← |
| 13 |
رضوی
مشهد
|
4158 | سلطان محمد | 1085ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 14 |
مسجد اعظم
قم
|
1376/1 | محمد رشید | ربیع الثانی1095ق | نستعلیق | 177 | شناسنامه ← |
| 15 |
حقوق
تهران
|
71 - ب | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 161 | شناسنامه ← |
| 16 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1252 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 17 |
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
تهران
|
50 | بیکاتب | محتملاً قرن12 | نستعلیق، نسخ | 266 | شناسنامه ← |
| 18 |
ملک
تهران
|
4165/3 | بیکاتب | صفر1127ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 19 |
نوربخش
تهران
|
119 | محمد قاسم انوار | یکشنبه 14 رجب1128ق | نستعلیق | 400 | شناسنامه ← |
| 20 |
دائرة المعارف
تهران
|
1046 | بیکاتب | 1146ق | نستعلیق | 142 | شناسنامه ← |
| 21 |
نوربخش
تهران
|
415 | بیکاتب | 1190ق | شکسته نستعلیق | 840 | شناسنامه ← |
| 22 |
گلپایگانی
قم
|
7007-36/7 | گویا محمدحسن متخلص به صبوری | 25صفر1200ق | نستعلیق | 120 | شناسنامه ← |
| 23 |
مفتاح
تهران
|
1141 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 24 |
سلطنتی
تهران
|
749 | شیرازی، فتحعلی بن محمد جعفر | قرن 13 | نستعلیق | 262 | شناسنامه ← |
| 25 |
کاظمینی
یزد
|
491 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 97 | شناسنامه ← |
| 26 |
مجلس
تهران
|
304-فیروز | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 314 | شناسنامه ← |
| 27 |
دانشگاه
اصفهان
|
723 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 153 | شناسنامه ← |
| 28 |
زند، عباس
همدان
|
13 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 225 | شناسنامه ← |
| 29 |
مهدوی
تهران
|
124 | محمد حسن زنجانی | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 30 |
دانشگاه
تهران
|
5683 | بیکاتب | قرن 12و13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |