شناسنامه کتابشناختی اثر
المعجم فی تاریخ ملوک العجم
al-moʻjam fī tārīx-e molūk-el ʻajam
124
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/61055
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #61055
پدیدآور / مؤلف:
شرف الدین قزوینی، فضل الله بن عبدالله
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 30، ص 324
تا 331
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
تاریخ ایران
عناوین دیگر و همتراز:
المعجم فی آثار ملوک العجم
(al-moʻjam fī āsār-e molūk-el ʻajam)
تاریخ معجم
(tārīx-e moʻjam)
اهدا / به درخواست:
نصرة الدین احمد بن یوسف شاه لر حاکم کردستان بزرگ (695-733ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تاریخ ایران باستان و پادشاهان ایرانی قبل از اسلام که تاریخ زندگی 26 نفر از پشیدادیان تا پایان سلطنت سامانیان را، با عبارات مسجع و مغلق و صنایع لفظی نگاشته است. در این کتاب آیات قرآنی و احادیث و اشعار به فارسی و عربی به کار رفته و مدتی جزء کتب درسی بوده است و به اشتباه میگویند که در 654 یا 684ق تألیف شده است که میباید ده سالی پس از تألیف، قزوینی کتاب را به اتابک مذکور تقدیم کرده باشد.
آغاز اثر
« ان احق ما یفتح به الکلام و ینجح به المرام حمد الملک العلام القدوس السلام ... »
انجام اثر
« که خود قومی که بر گردون رئیسند ×× به زر بر لوح گردون مینویسند. الاستعانة من الله تعالی ان یثبت اقدامنا ... و الیه انیب. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج4، ص4812؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1327ق، وزیری، 260ص؛ ایران، 1280، خشتی، 342ص؛ تبریز، بدون تاریخ، 306ص؛ 1319ق، خشتی، 267ص؛ ایران، سنگی، 1318، خشتی، 312ص؛ تهران، سنگی، 1297، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1286، خشتی؛ ایران، سنگی، 1294، خشتی، 272ص؛ ایران، سنگی، 1274، خشتی؛ لاهور، سنگی، 1896، وزیری کوچک، 308ص؛ هند، بمبئی، سنگی، جیبی، به درخواست آقا محمدصادق صاحب شیرازی(در هامش و بین سطور).
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح المعجم فی تاریخ ملوک العجم
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 4386/6 و4272/6
الذریعة 287/3
تاریخ مفصل ایران اقبال ص 520
حواشی محدث بر آثار الوزراء عقیلی ص 322
مکتبة امیرالمؤمنین 660/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● المعجم فی تاریخ ملوک العجم = المعجم فی آثار ملوک العجم = تاریخ معجم / تاریخ ایران / فارسی
al-moʻjam fī tārīx-e molūk-el ʻajam = al-moʻjam fī āsār-e molūk-el ʻajam = tārīx-e moʻjam
شرف الدین قزوینی، فضل الله بن عبدالله، 660 - 740 ؟ قمری
šaraf-od-dīn-e qazvīnī, fazl-ol-lāh ebn-e ʻabd-ol-lāh (1262 - 1340)
اهدا به: نصرة الدین احمد بن یوسف شاه لر حاکم کردستان بزرگ (695-733ق)
تاریخ ایران باستان و پادشاهان ایرانی قبل از اسلام که تاریخ زندگی 26 نفر از پشیدادیان تا پایان سلطنت سامانیان را، با عبارات مسجع و مغلق و صنایع لفظی نگاشته است. در این کتاب آیات قرآنی و احادیث و اشعار به فارسی و عربی به کار رفته و مدتی جزء کتب درسی بوده است و به اشتباه میگویند که در 654 یا 684ق تألیف شده است که میباید ده سالی پس از تألیف، قزوینی کتاب را به اتابک مذکور تقدیم کرده باشد.
آغاز: ان احق ما یفتح به الکلام و ینجح به المرام حمد الملک العلام القدوس السلام ...
انجام: که خود قومی که بر گردون رئیسند ×× به زر بر لوح گردون مینویسند. الاستعانة من الله تعالی ان یثبت اقدامنا ... و الیه انیب.
چاپ: مشار فارسی، ج4، ص4812؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1327ق، وزیری، 260ص؛ ایران، 1280، خشتی، 342ص؛ تبریز، بدون تاریخ، 306ص؛ 1319ق، خشتی، 267ص؛ ایران، سنگی، 1318، خشتی، 312ص؛ تهران، سنگی، 1297، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1286، خشتی؛ ایران، سنگی، 1294، خشتی، 272ص؛ ایران، سنگی، 1274، خشتی؛ لاهور، سنگی، 1896، وزیری کوچک، 308ص؛ هند، بمبئی، سنگی، جیبی، به درخواست آقا محمدصادق صاحب شیرازی(در هامش و بین سطور).
[نسخههای منزوی 4386/6 و4272/6؛ الذریعة 287/3؛ تاریخ مفصل ایران اقبال ص 520؛ حواشی محدث بر آثار الوزراء عقیلی ص 322؛ مکتبة امیرالمؤمنین 660/2]
شرح و حواشی:
1- شرح المعجم فی تاریخ ملوک العجم
نسخههای خطی این اثر
124 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مروی
تهران
|
408 | بیکاتب | قرن 12و13 | - | - | شناسنامه ← |
| 32 |
دانشگاه
تهران
|
5115 | بیکاتب | قرن 12 و 13 | نستعلیق | 178 | شناسنامه ← |
| 33 |
وزیری
یزد
|
556 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 107 | شناسنامه ← |
| 34 |
رضوی
مشهد
|
4275 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 35 |
رضوی
مشهد
|
4276 | بیکاتب | اوایل قرن 13 | نستعلیق | 118 | شناسنامه ← |
| 36 |
عمومی
سمنان
|
17 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 115 | شناسنامه ← |
| 37 |
مجلس
تهران
|
7598 | بیکاتب | شنبه 7 جمادی الاول 1203ق | نستعلیق | 161 | شناسنامه ← |
| 38 |
مسجد اعظم
قم
|
1989 | ابوالقاسم تفرشی | جمادی الثانی 1209ق | نستعلیق | 247 | شناسنامه ← |
| 39 |
فاضل
خوانسار
|
167 | علی محمد بن آقاسی | دهه آخر جمادی الاول 1224ق | نستعلیق | 115 | شناسنامه ← |
| 40 |
ملی
تهران
|
1137/1 | بیکاتب | ذیقعده 1230ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 41 |
دائرة المعارف
تهران
|
1924 | بیکاتب | 9 شعبان 1231ق | نستعلیق | 168 | شناسنامه ← |
| 42 |
عمومی
ساری
|
77 | بیکاتب | چهارشنبه 19 رجب 1231ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 43 |
سپهسالار
تهران
|
1527 | بیکاتب | ربیع الثانی 1231ق | نستعلیق | 215 | شناسنامه ← |
| 44 |
دهگان
اراک
|
17 | بیکاتب | رجب 1232ق | نستعلیق | 150 | شناسنامه ← |
| 45 |
گلپایگانی
قم
|
8253/1- 56/103 | بیکاتب | 1233ق | نستعلیق | 187 | شناسنامه ← |
| 46 |
گلپایگانی
قم
|
2772- 15/12 | عبدالغفور اشرفی شهیر به بابا | آخر ذیقعده 1234ق | شکسته نستعلیق | 123 | شناسنامه ← |
| 47 |
سلطنتی
تهران
|
748 | حکیم شیرازی، محمود بن محمد شفیع | 1234ق | نستعلیق | 350 | شناسنامه ← |
| 48 |
رضوی
مشهد
|
26775 | بیکاتب | 1235ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 49 |
الهیات
تهران
|
160 | بیکاتب | 1238ق | نستعلیق | 159 | شناسنامه ← |
| 50 |
گلپایگانی
قم
|
8644-58/94 | محمد حسین کاشی | جمعه 4 جمادی الثانی 1241ق | نستعلیق | 151 | شناسنامه ← |
| 51 |
گلپایگانی
قم
|
5937-30/7 | بیکاتب | 1242ق | نسخ | 116 | شناسنامه ← |
| 52 |
دانشگاه
تهران
|
3907/1 | پریشان قراگزلو، مرتضی قلی بیک | دوشنبه 16 ربیع الاول1243ق، در دولت خانه میرزا محمد هاشم همدانی در سالی که نواب سلطان ابراهیم میرزا در قراداغ آمده و بنیادکار محمد میرزایی برچیده شده بود | شکسته نستعلیق | 132 | شناسنامه ← |
| 53 |
گوهرشاد
مشهد
|
1519 | بیکاتب | شنبه 25 رجب1244ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 54 |
ملی
تهران
|
1483/1 | بیکاتب | 1245ق | شکسته نستعلیق | 195 | شناسنامه ← |
| 55 |
جابری انصاری
اصفهان
|
13 | بیکاتب | 1245ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 56 |
گوهرشاد
مشهد
|
479 | محمد رحیم بن محمد اسمعیل | 7 شوال1247ق | شکسته نستعلیق | 131 | شناسنامه ← |
| 57 |
ملک
تهران
|
3938 | عبدالله بن میرعلی | شوال1247ق | نستعلیق، شکسته | 179 | شناسنامه ← |
| 58 |
ملی
تهران
|
1503 | بیکاتب | 1248ق | نستعلیق | 125 | شناسنامه ← |
| 59 |
رضوی
مشهد
|
14311 | عبدالله آشتیانی | 1248ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 60 |
ملی
تهران
|
2613 | بیکاتب | 1250ق | نستعلیق | 199 | شناسنامه ← |