شناسنامه کتابشناختی اثر
مرآة المحققین
mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
پدیدآور / مؤلف:
شبستری، محمود بن عبدالکریم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 28، ص 963
تا 973
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی بهواسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانستهاند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپهای اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 284/20
نسخههای منزوی 1374/2 و 842/2
مشار 1423 و 4677/4
حاجی خلیفه 1649/2
مشترک پاکستان، 982/2
فهرستواره منزوی 229/6-230
دنا 359/9-364(178نسخه)
میراث مشترک ایران و هند: 2-20
متن فنخا
● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی
mir’āt-ul muḥaqqiqīn
شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری
Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321)
رسالهای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی بهواسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانستهاند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب
انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی.
چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
[الذریعة 284/20؛ نسخههای منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]
نسخههای خطی این اثر
207 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
109-ف | عبدالرحیم خوارزمی | 20 ربیع الاول 895ق | نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
270 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 45 | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
1116/15 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 18 | شناسنامه ← |
| 4 |
حجتیه
قم
|
620/1 | بیکاتب | گویا قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 5 |
الهیات
تهران
|
308/7 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 6 |
دانشگاه
تهران
|
1163/7-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
110/8 | محمد حسینی | 924ق | نستعلیق، نسخ | 14 | شناسنامه ← |
| 8 |
گلپایگانی
قم
|
514/11-3/134 | بیکاتب | 10 شوال927ق | نستعلیق | 32 | شناسنامه ← |
| 9 |
دانشگاه
تهران
|
3962/1 | بیکاتب | 985ق | نستعلیق | 29 | شناسنامه ← |
| 10 |
دانشگاه
تهران
|
2464/6 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
9596/11 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملک
تهران
|
547/20 | بیکاتب | قرن 11 | - | 30 | شناسنامه ← |
| 13 |
مسجد اعظم
قم
|
3456/1 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 37 | شناسنامه ← |
| 14 |
مجلس
تهران
|
8908/44 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 32 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
18589/8 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 406 | شناسنامه ← |
| 16 |
مجلس
تهران
|
18661/9 | اسماعیل بن سعدی | قرن 11 | نستعلیق | 128 | شناسنامه ← |
| 17 |
مجلس
تهران
|
319/4 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 39 | شناسنامه ← |
| 18 |
ملی
تهران
|
2555/4 | منوچهر بن عبد الله | 1009ق | - | 22 | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
9420/3 | بیکاتب | 11 شوال 1014ق | - | 18 | شناسنامه ← |
| 20 |
ملک
تهران
|
4196/16 | بیکاتب | 26 رمضان 1016ق | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرعشی
قم
|
8966/5 | حسن بن عبدالله بن حسن بن عبدالله بن حسن | 1021ق | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 22 |
دائرة المعارف
تهران
|
1734/3 | احمد بن سعدالله انصاری | 1022ق | نستعلیق، شکسته | 9 | شناسنامه ← |
| 23 |
مجلس
تهران
|
1254/1ط | نورالهدی | 1025ق | - | 49 | شناسنامه ← |
| 24 |
مجلس
تهران
|
9081/17 | دوست محمد بجستانی و میرزا تقی گیلانی | رجب 1025ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 25 |
دانشگاه
تهران
|
10437/2 | بیکاتب | 15 رجب 1035ق | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 26 |
مرعشی
قم
|
7410/8 | نصیری | 1043ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 27 |
دانشگاه
تهران
|
6889/3 | کوکدی جربادقانی، محمد زینل بن فصیح الدین | 1050ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 28 |
مدرسه خان
یزد
|
21/2 | ولی بیک بن ملایوسف | 10 صفر 1053ق | نستعلیق | 27 | شناسنامه ← |
| 29 |
دائرة المعارف
تهران
|
1831/2 | محمد رشتی کارشتی | 1057ق | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 30 |
ملک
تهران
|
4253/2 | محمد کاظم اصفهانی | با تاریخ 1059ق | شکسته نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |