نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مرآة المحققین

mir’āt-ul muḥaqqiqīn
207 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58609
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58609
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 963 تا 973
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس.
آغاز اثر
« بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب »
انجام اثر
« اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 284/20 نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2 مشار 1423 و 4677/4 حاجی خلیفه 1649/2 مشترک پاکستان، 982/2 فهرستواره منزوی 229/6-230 دنا 359/9-364(178نسخه) میراث مشترک ایران و هند: 2-20

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مرآة المحققین / عرفان و تصوف / فارسی mir’āt-ul muḥaqqiqīn شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720؟ قمری Šabestarī, maḥmūd ebn-e ‘abd-ol-karīm (1289 - 1321) رساله‌ای است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دانستن بقای حق تعالی به‌واسطه صنایع و بدایع و عجایب و غرایب قدرت او در عالم آفاق و انفس که بعضی آن را از شیخ شبستری دانسته‌اند. در هفت «باب»: 1. بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی؛ 2. موجودات؛ 3. بیان واجب و ممکن و ممتنع؛ 4. حکمت آفرینش؛ 5. مبدأ و معاد؛ 6. مقابله کردن آفاق با انفس؛ 7. تطبیق آفاق و انفس. آغاز: بسمله حمد بی حد و ثنای بی عدد حضرت ذوالجلالی را که آثار قدرت او درعالم آفاق و انفس چون آفتاب جهان تاب بر چشم اهل بصیرت تابان است ... اما بعد این مختصری است در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن لقای حق سبحانه و تعالی به واسطه دانستن یئ دیدن صنایع ... این کتاب را مرآت المحققین نام نهادیم ... و این محتوی است بر هفت باب انجام: اما چون نظر به ذات حق کنیم همه را در تصرف امر و قدرت یک ذات بینیم اینجا معنی وحدت روی نماید ان شاء الله تعالی. چاپ: هند، بمبئی، مصطفایی، 1333ق، به اهتمام سید شاهزاده منیر بن محمد قاسم بن خواجه غلام شاه بدخشانی از نسل سلطان علی موسی الرضا علیه السلام به دستیاری مالی لعل جی ویو راج؛ تهران، ضمن مجموعه آثار شیخ محمود شبستری، تصحیح دکتر صمد موحد، انتشارات طهوری، چاپ دوم، 1371ش؛ [تهران]، سنگی، [1283]، جیبی [الذریعة 284/20؛ نسخه‌های منزوی 1374/2 و 842/2؛ مشار 1423 و 4677/4؛ حاجی خلیفه 1649/2؛ مشترک پاکستان، 982/2؛ فهرستواره منزوی 229/6-230؛ دنا 359/9-364(178نسخه)؛ میراث مشترک ایران و هند: 2-20]

نسخه‌های خطی این اثر

207 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
121
مجلس
تهران
10233/3 میرزا عبدالوهاب درویش اصفهانی 1261ق نستعلیق، شکسته 24 شناسنامه ←
122
عبدالعظیم
تهران
641/2 شیخ حسین بن ملا علی مازندرانی 24شعبان 1261ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
123
ملی
تهران
6702 بی‌کاتب 1261ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
124
مرعشی
قم
935/6 تبریزی، احمد بن عبدالقادر 1261ق نسخ 21 شناسنامه ←
125
نواب
مشهد
368/10 محمد حسین بن حاج علی خوانحودی ذیقعده 1260 تا 12 صفر1262ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
126
مرعشی
قم
6419/4 بی‌کاتب 1263ق نسخ 22 شناسنامه ←
127
عبدالعظیم
تهران
672/5 محمد قاسم بن حاجی کاظم دربندی سه‌شنبه 8ربیع الثانی1264ق نسخ 21 شناسنامه ←
128
ملک
تهران
2070/4 بی‌کاتب چهارشنبه 10 شعبان1264ق نستعلیق - شناسنامه ←
129
ملی
تبریز
3564/4 میرزا علی ولد میرزا اسماعیل 1265ق نستعلیق 13 شناسنامه ←
130
مجلس
تهران
14962/1 بی‌کاتب 1267ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
131
مجلس
تهران
5840/2 عباسعلی هروی 1269-1268ق نستعلیق 59 شناسنامه ←
132
امام صادق
اردکان یزد
307 اسماعیل بن محمد مهدی 1269ق نستعلیق 30 شناسنامه ←
133
بغایری، عبدالرزاق
شیراز
بدون شماره بی‌کاتب 1270ق - - شناسنامه ←
134
مرعشی
قم
14476/6 بی‌کاتب 1272ق نستعلیق، شکسته 7 شناسنامه ←
135
رضوی
مشهد
14341/7 نظر علی رجب تا شعبان1273ق نستعلیق، شکسته 28 شناسنامه ←
136
گلپایگانی
قم
1645/9-9/195 محمد تقی 3صفر1273ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
137
مرعشی
قم
10682 محمد حسن صحی توبه درودی ذیقعده1275ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
138
الهیات
مشهد
14838/1 عبدالوهاب بن میرزا اشرف ذیحجه1277ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
139
فاضل
خوانسار
242/8 محمد علی بن محمد حسن خوانساری امامی 1276 و1277ق نسخ 28 شناسنامه ←
140
دهگان
اراک
212/38 بی‌کاتب 12 ربیع الاول1279ق نستعلیق، نسخ 201 شناسنامه ←
141
مرکز احیاء
قم
1831/8 نامشخص - - - شناسنامه ←
142
معصومیه
قم
350/2 بی‌کاتب سه‌شنبه ربیع الاول1291ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
143
سادات ناصری، حسن
تهران
250/2 میرزا محمد بن میرزا علی رضا 1294ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
144
شیخ علی حیدر
مشهد
1293 علاءالدین بن عبدالله حسینی صفر1294ق نستعلیق 23 شناسنامه ←
145
شیخ علی حیدر
مشهد
1441/1 میرزا اسحاق بن محمد قزوینی 1294ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
146
دائرة المعارف
تهران
1124/6 محمد کاظم بن عباسعلی ذیحجه1294ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
147
معصومیه
قم
478/6 اسد الله تنکابنی 1295ق نستعلیق 27 شناسنامه ←
148
الهیات
تهران
558 بی‌کاتب قرن 13و 14 شکسته نستعلیق 33 شناسنامه ←
149
گلپایگانی
قم
7872/3-39/257 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق 7 شناسنامه ←
150
مفتاح، محمد حسین
تهران
227/3 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق - شناسنامه ←