نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مخزن الاسرار

maxzan-ol asrār
74 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58100
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58100
پدیدآور / مؤلف: نظامی، الیاس بن یوسف
تاریخ و سده تألیف: 570 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 28، ص 748 تا 752
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف شعر
اهدا / به درخواست: فخرالدین بهرامشاه بن داود پادشاه ارزنگان

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

اولین مثنوی از خمسه نظامی گنجوی می‌باشد که در بحر سریع در حدود 2260 بیت ساخته است، در یک «مقدمه» و بیست«مقاله»: عناوین آن عبارتند از: نعت عزوجل سبحانه، نعت اول در خاتمه نبوی علیه السلام ...؛ مقاله 1. صفت ظهور آدم؛ 2. عدل و انصاف؛ 3. حوادث عالم؛ 4. رعایت رعیت؛ 5. بر احوال گذشته؛ 7. در مرتبت آدمی؛ 8 در جنس آفرینش؛ 9. در ترک شهوت؛ 10. در نمودار علامت آخر الزمان؛ 11. در صعوبت این منزل و اختیار وحدت؛ 12. در وداع این منزل؛ 13. در شکایت عالم؛ 14. در خواب غفلت؛ 15. در خلوت طایفه؛ 16. در تدبیر چابک روی؛ 17. در پرستش؛ 18. در بیوفایی روزگار و حال مدعیان؛ 19. در استعمال آخرت؛ 20. در شکایت دوران و نامنصفان.
آغاز اثر
« بسم الله الرحمان الرحیم ×× هست کلید در گنج حکیم / فاتحه فکرت و ختم سخن ×× نام خدایست برو ختم کن »
انجام اثر
« شکر که این نامه بعنوان رسید ×× پیشتر از عمر به پایان رسید »
سوابق و چاپ‌های اثر
بارها تتبع، شرح و چاپ شده است.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
ظهور الاسرار = شرح مخزن الاسرار؛ بدر خزانه بلخی، محمد بن قوام (-8) شرح مخزن الاسرار؛ دهلوی، محمد بن لاد (-9) مخزن الاسرار (منتخب)؛ ذوالقدر، خلیل (-11) شرح مخزن الاسرار؛ واله (-12) شرح مخزن الاسرار
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 3184/4 و 2685 و 1896/3 و 3187 الذریعة 264/7 و 268/7 و 1209/9 کشف الظنون 724/1 ریحانة الادب 214/6 دنا 9: 288- 290 (68 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مخزن الاسرار / عرفان و تصوف، شعر / فارسی maxzan-ol asrār نظامی، الیاس بن یوسف، 530؟ - 614 ؟ قمری nezāmī, elyās ebn-e yūsof (1136 - 1218) اهداء به: فخرالدین بهرامشاه بن داود پادشاه ارزنگان تاریخ تألیف: 570ق اولین مثنوی از خمسه نظامی گنجوی می‌باشد که در بحر سریع در حدود 2260 بیت ساخته است، در یک «مقدمه» و بیست«مقاله»: عناوین آن عبارتند از: نعت عزوجل سبحانه، نعت اول در خاتمه نبوی علیه السلام ...؛ مقاله 1. صفت ظهور آدم؛ 2. عدل و انصاف؛ 3. حوادث عالم؛ 4. رعایت رعیت؛ 5. بر احوال گذشته؛ 7. در مرتبت آدمی؛ 8 در جنس آفرینش؛ 9. در ترک شهوت؛ 10. در نمودار علامت آخر الزمان؛ 11. در صعوبت این منزل و اختیار وحدت؛ 12. در وداع این منزل؛ 13. در شکایت عالم؛ 14. در خواب غفلت؛ 15. در خلوت طایفه؛ 16. در تدبیر چابک روی؛ 17. در پرستش؛ 18. در بیوفایی روزگار و حال مدعیان؛ 19. در استعمال آخرت؛ 20. در شکایت دوران و نامنصفان. آغاز: بسم الله الرحمان الرحیم ×× هست کلید در گنج حکیم / فاتحه فکرت و ختم سخن ×× نام خدایست برو ختم کن انجام: شکر که این نامه بعنوان رسید ×× پیشتر از عمر به پایان رسید چاپ: بارها تتبع، شرح و چاپ شده است. [نسخه‌های منزوی 3184/4 و 2685 و 1896/3 و 3187؛ الذریعة 264/7 و 268/7 و 1209/9؛ کشف الظنون 724/1؛ ریحانة الادب 214/6؛ دنا 9: 288- 290 (68 نسخه)] شروح و حواشی: 1- ظهور الاسرار = شرح مخزن الاسرار؛ بدر خزانه بلخی، محمد بن قوام (-8) 2- شرح مخزن الاسرار؛ دهلوی، محمد بن لاد (-9) 3- مخزن الاسرار (منتخب)؛ ذوالقدر، خلیل (-11) 4- شرح مخزن الاسرار؛ واله (-12) 5- شرح مخزن الاسرار

نسخه‌های خطی این اثر

74 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
مرکز احیاء
قم
1687 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 25 شناسنامه ←
62
سلطنتی
تهران
2158 سلطان علی مشهدی قرن 10 نستعلیق 190 شناسنامه ←
63
مفتاح
تهران
550/1 بی‌کاتب قرن 9 و 10 نستعلیق - شناسنامه ←
64
مفتاح
تهران
1172 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
65
دانشگاه
تهران
8752/4 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 55 شناسنامه ←
66
ملک
تهران
5603/1 محمد پولاد بن مولانا موسی قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
67
ادبیات
تهران
230/1 - ج بی‌کاتب قرن 9 نستعلیق 25 شناسنامه ←
68
گلپایگانی
قم
818-5/108 بی‌کاتب 898ق نستعلیق 17 شناسنامه ←
69
ملی
تهران
16766 بی‌کاتب 894ق - 57 شناسنامه ←
70
فرید تنکابنی، عبدالوهاب
رامسر
9 بی‌کاتب 870ق نستعلیق - شناسنامه ←
71
مجلس
تهران
564/12 بی‌کاتب 868ق شکسته نستعلیق 19 شناسنامه ←
72
دائرة المعارف
تهران
1111/2 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 46 شناسنامه ←
73
ادبیات
تهران
131/1 - ب بی‌کاتب ربیع الاول 790ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
74
مجلس
تهران
420/1 بی‌کاتب 712ق نستعلیق 53 شناسنامه ←