نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مخزن الاسرار

maxzan-ol asrār
74 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/58100
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #58100
پدیدآور / مؤلف: نظامی، الیاس بن یوسف
تاریخ و سده تألیف: 570 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 28، ص 748 تا 752
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف شعر
اهدا / به درخواست: فخرالدین بهرامشاه بن داود پادشاه ارزنگان

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

اولین مثنوی از خمسه نظامی گنجوی می‌باشد که در بحر سریع در حدود 2260 بیت ساخته است، در یک «مقدمه» و بیست«مقاله»: عناوین آن عبارتند از: نعت عزوجل سبحانه، نعت اول در خاتمه نبوی علیه السلام ...؛ مقاله 1. صفت ظهور آدم؛ 2. عدل و انصاف؛ 3. حوادث عالم؛ 4. رعایت رعیت؛ 5. بر احوال گذشته؛ 7. در مرتبت آدمی؛ 8 در جنس آفرینش؛ 9. در ترک شهوت؛ 10. در نمودار علامت آخر الزمان؛ 11. در صعوبت این منزل و اختیار وحدت؛ 12. در وداع این منزل؛ 13. در شکایت عالم؛ 14. در خواب غفلت؛ 15. در خلوت طایفه؛ 16. در تدبیر چابک روی؛ 17. در پرستش؛ 18. در بیوفایی روزگار و حال مدعیان؛ 19. در استعمال آخرت؛ 20. در شکایت دوران و نامنصفان.
آغاز اثر
« بسم الله الرحمان الرحیم ×× هست کلید در گنج حکیم / فاتحه فکرت و ختم سخن ×× نام خدایست برو ختم کن »
انجام اثر
« شکر که این نامه بعنوان رسید ×× پیشتر از عمر به پایان رسید »
سوابق و چاپ‌های اثر
بارها تتبع، شرح و چاپ شده است.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
ظهور الاسرار = شرح مخزن الاسرار؛ بدر خزانه بلخی، محمد بن قوام (-8) شرح مخزن الاسرار؛ دهلوی، محمد بن لاد (-9) مخزن الاسرار (منتخب)؛ ذوالقدر، خلیل (-11) شرح مخزن الاسرار؛ واله (-12) شرح مخزن الاسرار
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 3184/4 و 2685 و 1896/3 و 3187 الذریعة 264/7 و 268/7 و 1209/9 کشف الظنون 724/1 ریحانة الادب 214/6 دنا 9: 288- 290 (68 نسخه)

متن فنخا

● مخزن الاسرار / عرفان و تصوف، شعر / فارسی maxzan-ol asrār نظامی، الیاس بن یوسف، 530؟ - 614 ؟ قمری nezāmī, elyās ebn-e yūsof (1136 - 1218) اهداء به: فخرالدین بهرامشاه بن داود پادشاه ارزنگان تاریخ تألیف: 570ق اولین مثنوی از خمسه نظامی گنجوی می‌باشد که در بحر سریع در حدود 2260 بیت ساخته است، در یک «مقدمه» و بیست«مقاله»: عناوین آن عبارتند از: نعت عزوجل سبحانه، نعت اول در خاتمه نبوی علیه السلام ...؛ مقاله 1. صفت ظهور آدم؛ 2. عدل و انصاف؛ 3. حوادث عالم؛ 4. رعایت رعیت؛ 5. بر احوال گذشته؛ 7. در مرتبت آدمی؛ 8 در جنس آفرینش؛ 9. در ترک شهوت؛ 10. در نمودار علامت آخر الزمان؛ 11. در صعوبت این منزل و اختیار وحدت؛ 12. در وداع این منزل؛ 13. در شکایت عالم؛ 14. در خواب غفلت؛ 15. در خلوت طایفه؛ 16. در تدبیر چابک روی؛ 17. در پرستش؛ 18. در بیوفایی روزگار و حال مدعیان؛ 19. در استعمال آخرت؛ 20. در شکایت دوران و نامنصفان. آغاز: بسم الله الرحمان الرحیم ×× هست کلید در گنج حکیم / فاتحه فکرت و ختم سخن ×× نام خدایست برو ختم کن انجام: شکر که این نامه بعنوان رسید ×× پیشتر از عمر به پایان رسید چاپ: بارها تتبع، شرح و چاپ شده است. [نسخه‌های منزوی 3184/4 و 2685 و 1896/3 و 3187؛ الذریعة 264/7 و 268/7 و 1209/9؛ کشف الظنون 724/1؛ ریحانة الادب 214/6؛ دنا 9: 288- 290 (68 نسخه)] شروح و حواشی: 1- ظهور الاسرار = شرح مخزن الاسرار؛ بدر خزانه بلخی، محمد بن قوام (-8) 2- شرح مخزن الاسرار؛ دهلوی، محمد بن لاد (-9) 3- مخزن الاسرار (منتخب)؛ ذوالقدر، خلیل (-11) 4- شرح مخزن الاسرار؛ واله (-12) 5- شرح مخزن الاسرار

نسخه‌های خطی این اثر

74 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
420/1 بی‌کاتب 712ق نستعلیق 53 شناسنامه ←
2
ادبیات
تهران
131/1 - ب بی‌کاتب ربیع الاول 790ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
3
دائرة المعارف
تهران
1111/2 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 46 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
564/12 بی‌کاتب 868ق شکسته نستعلیق 19 شناسنامه ←
5
فرید تنکابنی، عبدالوهاب
رامسر
9 بی‌کاتب 870ق نستعلیق - شناسنامه ←
6
ملی
تهران
16766 بی‌کاتب 894ق - 57 شناسنامه ←
7
گلپایگانی
قم
818-5/108 بی‌کاتب 898ق نستعلیق 17 شناسنامه ←
8
ادبیات
تهران
230/1 - ج بی‌کاتب قرن 9 نستعلیق 25 شناسنامه ←
9
ملک
تهران
5603/1 محمد پولاد بن مولانا موسی قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
10
دانشگاه
تهران
8752/4 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 55 شناسنامه ←
11
مفتاح
تهران
1172 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
12
مفتاح
تهران
550/1 بی‌کاتب قرن 9 و 10 نستعلیق - شناسنامه ←
13
سلطنتی
تهران
2158 سلطان علی مشهدی قرن 10 نستعلیق 190 شناسنامه ←
14
مرکز احیاء
قم
1687 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 25 شناسنامه ←
15
موزه ملی
تهران
22281 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 518 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
23811 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
151/6 بی‌کاتب 909ق نستعلیق - شناسنامه ←
18
دائرة المعارف
تهران
165/7-عکسی احمد بن علی شیرازی 910ق نستعلیق 65 شناسنامه ←
19
ادبیات
تهران
244/1 - ج اخی جان بن خواجه همدانی 921ق نستعلیق 26 شناسنامه ←
20
دانشگاه
تهران
2211/2 بی‌کاتب رمضان943ق نستعلیق 65 شناسنامه ←
21
دانشگاه
تهران
4805 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 101 شناسنامه ←
22
ملک
تهران
4137/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 4 شناسنامه ←
23
جامع کبیر
یزد
177/4 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
24
سلطنتی
تهران
534/2 محمد غنی قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
25
مجلس
تهران
14377 شیخ برکت الله 21 شوال1001ق نستعلیق 65 شناسنامه ←
26
ملی
تهران
19042 بی‌کاتب 1010ق - - شناسنامه ←
27
بیانی، مهدی (دکتر)
تهران
8 محمد صلاح حسینی 1022ق نستعلیق - شناسنامه ←
28
رضوی
مشهد
10470 میر عماد حسنی قزوینی 1022ق نستعلیق 54 شناسنامه ←
29
وزیری
یزد
743 بی‌کاتب 1024ق نستعلیق 430 شناسنامه ←
30
مجلس
تهران
423/1 ممحمد صالح بن حیدر آشتیانی قمی 5 جمادی الثانی1059ق نستعلیق 52 شناسنامه ←