نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

مثلثات بدیعی

mosalasāt-e badī'ī
75 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/56725
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #56725
پدیدآور / مؤلف: بدیعی تبریزی
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 27، ص 909 تا 913
زبان و قالب: عربی به فارسی (translation)
رده‌های موضوعی: شعر لغت
عناوین دیگر و هم‌تراز:
مثلثات منظوم (mosalasāt-e manzūm) مثلث منظوم (mosallas-e manzūm) نصاب مثلث (nesāb-e mosallas) لغات مثلثه (loqāt-e mosallase)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

منظومه زیبای نونیه‌ای است دربیان معنی لغات به این صورت که هرکلمه را با سه نحو تلفظ حرف آغازین آن (به فتح وجر وضم) به سهمعنا تعریف می‌کند مانند غَمر: مال فاخر، غِمر: کینه، غُمر: مرد بی تدبیر؛ خَرق: ارض واسع، خِرق: مرد ظریف، خُرق: حمق وجهل، و امثال آن.
آغاز اثر
« از پس حمد خداوند زمین و آسمان ×× در لغت نظمی کنم همچون لئالی عمان /از یکی لفظش سه معنی خواهی ای صاحب کمال ×× اولش فتحه و ضمه و کسره بدین ترتیب دان / رب دان پروردگار رب جمع خلق دان ×× رب آب خالص از انگور، سیب، ناردان »
انجام اثر
« این چنین لفظ بدیعی را بدیعی نظم کرد ×× ساز سیرابش الهی پادشاه انس و جان »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، تبریز، 1274ق، سنگی، رقعی، 10ص؛ ایران، تهران، 1308ق، سنگی، جیبی، 9ص (89-97)؛ ایران، تهران، کارخانه استاد میرزا حبیب الله، 1304ق، سنگی، جیبی؛ ایران، 1314ق، سنگی، جانمازی، 9ص (92-100)؛ ایران، سنگی، جانمازی، بدون تاریخ؛ ایران، تهران، 1282ق، سنگی، جانمازی، (صص74-81)؛ ایران، تبریز، 1282 ق، سنگی، خشتی، 8ص؛ ایران، 1325ق، سنگی، جیبی، 5ص(صص80-89)؛ ایران، 1308ق، سنگی، جیبی، به سعی واهتمام محمد حسین بن آقا محمدجعفر اصفهانی، 8ص (صص87-94)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فرهنگنامه‌ها 208 مجمع الخواص 260 نسخه‌های منزوی 2022/3 و 3116 الذریعة 131/9 دانشمندان آذربایجان ص 65-66

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● مثلثات بدیعی = مثلثات منظوم = مثلث منظوم = نصاب مثلث = لغات مثلثه / لغت، شعر / عربی به فارسی mosalasāt-e badī'ī = mosalasāt-e manzūm = mosallas-e manzūm = nesāb-e mosallas = loqāt-e mosallase بدیعی تبریزی، ق 10 قمری badī'ī tabrīzī ( - 16c) منظومه زیبای نونیه‌ای است دربیان معنی لغات به این صورت که هرکلمه را با سه نحو تلفظ حرف آغازین آن (به فتح وجر وضم) به سهمعنا تعریف می‌کند مانند غَمر: مال فاخر، غِمر: کینه، غُمر: مرد بی تدبیر؛ خَرق: ارض واسع، خِرق: مرد ظریف، خُرق: حمق وجهل، و امثال آن. آغاز: از پس حمد خداوند زمین و آسمان ×× در لغت نظمی کنم همچون لئالی عمان /از یکی لفظش سه معنی خواهی ای صاحب کمال ×× اولش فتحه و ضمه و کسره بدین ترتیب دان / رب دان پروردگار رب جمع خلق دان ×× رب آب خالص از انگور، سیب، ناردان انجام: این چنین لفظ بدیعی را بدیعی نظم کرد ×× ساز سیرابش الهی پادشاه انس و جان چاپ: ایران، تبریز، 1274ق، سنگی، رقعی، 10ص؛ ایران، تهران، 1308ق، سنگی، جیبی، 9ص (89-97)؛ ایران، تهران، کارخانه استاد میرزا حبیب الله، 1304ق، سنگی، جیبی؛ ایران، 1314ق، سنگی، جانمازی، 9ص (92-100)؛ ایران، سنگی، جانمازی، بدون تاریخ؛ ایران، تهران، 1282ق، سنگی، جانمازی، (صص74-81)؛ ایران، تبریز، 1282 ق، سنگی، خشتی، 8ص؛ ایران، 1325ق، سنگی، جیبی، 5ص(صص80-89)؛ ایران، 1308ق، سنگی، جیبی، به سعی واهتمام محمد حسین بن آقا محمدجعفر اصفهانی، 8ص (صص87-94) [فرهنگنامه‌ها 208؛ مجمع الخواص 260؛ نسخه‌های منزوی 2022/3 و 3116؛ الذریعة 131/9؛ دانشمندان آذربایجان ص 65-66]

نسخه‌های خطی این اثر

75 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
لغت نامه دهخدا
تهران
59/4 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
2
امام صادق
اردکان یزد
196/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 8 شناسنامه ←
3
ملک
تهران
5765/6 بی‌کاتب قرن 11، به خط کاتب هندی نستعلیق 4 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
2459/5 گل احمد بن محمد قرن 11 نستعلیق 6 شناسنامه ←
5
دائرة المعارف
تهران
67/9 بی‌کاتب 1011ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
6
نمازی
خوی
819/3 بی‌کاتب 1049ق نسخ 4 شناسنامه ←
7
دائرة المعارف
تهران
221/4 بی‌کاتب 1077ق، محشی نستعلیق 11 شناسنامه ←
8
سپهسالار
تهران
2911/51 بی‌کاتب 1092ق - 2 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
27734 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 4 شناسنامه ←
10
مرعشی
قم
8610/7 محمد یوسف بن آدم بیک 1100ق نستعلیق، نسخ 4 شناسنامه ←
11
دانشگاه
تهران
7642/1 محمد علیمانی دامغانی پسر حاجی علم 1108ق نسخ 5 شناسنامه ←
12
سپهسالار
تهران
107 محمد امین 1109ق نستعلیق 362 شناسنامه ←
13
گلپایگانی
قم
1643/5-9/193 ملا احسن الله 23رمضان1169ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
12635/2 بی‌کاتب رجب 1177 شکسته نستعلیق 3 شناسنامه ←
15
گلپایگانی
قم
2393/1-13/73 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، شکسته 9 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
38575 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 4 شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
17239/6 اسماعیل بن علیقلی قرن 13 نستعلیق، شکسته 4 شناسنامه ←
18
ملک
تهران
2725/3 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
6918/2 علی اکبر مراغی قرن 13 نستعلیق 3 شناسنامه ←
20
دانشگاه
تهران
3419/5 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 8 شناسنامه ←
21
کاظمینی
یزد
186/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 9 شناسنامه ←
22
امام صادق
قزوین
962/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 9 شناسنامه ←
23
الهیات
مشهد
22766/1 یار محمد 1214ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
24
مدیر شانه چی
مشهد
1/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
25
دانشگاه
تهران
2896/16 احمد بن محمد طاهر یک‌شنبه 20جمادی الثانی 1218ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
26
مجلس
تهران
9512/3 محمد بن حاجی عبدالرحیم قزوینی 5 ربیع الاول 1230ق نسخ 26 شناسنامه ←
27
رضوی
مشهد
4805/2 بی‌کاتب 6 ربیع الاول 1235ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
28
مرکز احیاء
قم
141/2 محمد علی وزوائی 1235ق نستعلیق 57 شناسنامه ←
29
دانشگاه
اصفهان
547/3 بی‌کاتب با تاریخ 1235ق - 4 شناسنامه ←
30
مجلس
تهران
17255/3 جلال الدین 1237ق، به فرموده محمود فاوجی؟ تحریری 7 شناسنامه ←