نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

المبسوط فی الفقه

al-mabsūṭ fī-l fiqh
92 نسخه ثبت‌شده از قرن 6 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/56564
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #56564
پدیدآور / مؤلف: شیخ طوسی، محمد بن حسن
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 27، ص 794 تا 801
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب فقهی مفصل و مشهوری است از کتاب طهارت تا دیات. مؤلف درباره انگیزه تألیف چنین می‌نویسد: اهل سنت، شیعه امامیه را به علت نداشتن قیاس و اجتهاد به قلت و کمی فروع و مسائل متهم کرده و آنان را اهل حشو و مناقضه دانسته و فقه و فقاهت خود را به کمال و غناء نسبت داده‌اند، ولی افسوس اگر آگاهی از فقه فقهای امامیه که برگرفته ازمنبع جوشان و فیاض معرفت اهل بیت علیهم السلام که در حقیقت گفتار و کردار نبی اکرم است می‌داشتند این ترهات را برقلم جهل نمی‌راندند. و درباره شیوه تألیف فرموده است: تاحد امکان با الفاظی مختصر مسائل را ذکر و تنها به مباحث فقهی اکتفا می‌نمایم و ادعیه و آداب را نقل نمی‌کنم و فروعی را که مخالفان آورده‌اند می‌آورم و نظر خود را طبق مذهب امامیه بیان می‌نمایم و هرگاه مسأله‌ای مبهم و نامعلوم باشد به توضیح و بیان و دلیل آن پرداخته و در غیر این صورت تنها به فتوا دادن و نظر خویش اکتفا می‌کنم. در بخشی فرموده است: «و اذا كانت المسألة او الفرع مما فيه اقوال للعلماء ذكرتها و بينت علله و الصحيح منها و الأقوى و أنبه على جهة دليلها لاعلى وجه القياس ... و هذا الكتاب اذا سهل الله تعالى انمايكون كتابا لا نظيرله فی کتب اصحابنا و لا فی کتب المخالفین ...».(براتعلی غلامی مقدم)
آغاز اثر
« الحمد لله الذى اوضح دلائل معرفته و انهج سبیل هدایته و ابان عن طریق توحیده و حکمته و سهل الوصل الى أبواب جنته »
سوابق و چاپ‌های اثر
مکرر چاپ شده است؛ طهران، سنگی، 1271، رحلی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 54/19 و 55 معجم المطبوعات العربية، رفاعى 536 ذخائر التراث العربي الاسلامى 680/2 مكتبة امير المومنين 206/4

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● المبسوط فی الفقه / فقه / عربی al-mabsūṭ fī-l fiqh شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 قمری šayx-e tūsī, mohammad ebn-e hasan (996 - 1069) کتاب فقهی مفصل و مشهوری است از کتاب طهارت تا دیات. مؤلف درباره انگیزه تألیف چنین می‌نویسد: اهل سنت، شیعه امامیه را به علت نداشتن قیاس و اجتهاد به قلت و کمی فروع و مسائل متهم کرده و آنان را اهل حشو و مناقضه دانسته و فقه و فقاهت خود را به کمال و غناء نسبت داده‌اند، ولی افسوس اگر آگاهی از فقه فقهای امامیه که برگرفته ازمنبع جوشان و فیاض معرفت اهل بیت علیهم السلام که در حقیقت گفتار و کردار نبی اکرم است می‌داشتند این ترهات را برقلم جهل نمی‌راندند. و درباره شیوه تألیف فرموده است: تاحد امکان با الفاظی مختصر مسائل را ذکر و تنها به مباحث فقهی اکتفا می‌نمایم و ادعیه و آداب را نقل نمی‌کنم و فروعی را که مخالفان آورده‌اند می‌آورم و نظر خود را طبق مذهب امامیه بیان می‌نمایم و هرگاه مسأله‌ای مبهم و نامعلوم باشد به توضیح و بیان و دلیل آن پرداخته و در غیر این صورت تنها به فتوا دادن و نظر خویش اکتفا می‌کنم. در بخشی فرموده است: «و اذا كانت المسألة او الفرع مما فيه اقوال للعلماء ذكرتها و بينت علله و الصحيح منها و الأقوى و أنبه على جهة دليلها لاعلى وجه القياس ... و هذا الكتاب اذا سهل الله تعالى انمايكون كتابا لا نظيرله فی کتب اصحابنا و لا فی کتب المخالفین ...».(براتعلی غلامی مقدم) آغاز: الحمد لله الذى اوضح دلائل معرفته و انهج سبیل هدایته و ابان عن طریق توحیده و حکمته و سهل الوصل الى أبواب جنته چاپ: مکرر چاپ شده است؛ طهران، سنگی، 1271، رحلی [الذريعة 54/19 و 55؛ معجم المطبوعات العربية، رفاعى 536؛ ذخائر التراث العربي الاسلامى 680/2؛ مكتبة امير المومنين 206/4]

نسخه‌های خطی این اثر

92 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
مدرسه خیرات خان
مشهد
105/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
92
گلپایگانی
قم
395/2-3/15 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 65 شناسنامه ←